II SAB/Op 27/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania w sprawie przyznania zasiłku celowego specjalnego w formie posiłków na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie dla skarżącej adwokata. K. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania w sprawie przyznania zasiłku celowego specjalnego w formie posiłków. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę, jako niedopuszczalną z uwagi na niewyczerpanie przed jej wniesieniem środków zaskarżenia, to jest niewezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 16 sierpnia 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej), skarżąca wniosła pismo z prośbą o przyznanie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. W związku z tym, że wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu nie został złożony na urzędowym formularzu, co jest wymagane stosownie do art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy przesłał skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej do odesłania i wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 2 września 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe razem z synem R. Z., ich dochód to kwota łącznie 994 zł netto, składają się na niego kwota 520 zł świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wypłacana K. Z. i 474 zł z tytułu alimentów i zasiłku pielęgnacyjnego dla R. Z. Wskazała, że jedyny jej majątek stanowi samochód marki [...] rocznik 1994 r. do celów zdrowotnych niepełnosprawnego syna. Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków oraz ustanowienie adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej, co określa art. 245 § 2 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym miejscu należy zauważyć, że sprawa skarżącej dotyczy zasiłku celowego, a zatem sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, został ona zatem z mocy samej ustawy zwolniona od uiszczania kosztów sądowych, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym - strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. K. Z. nie ma zatem obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie. Przychodzi zatem rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Prawo pomocy w takim zakresie zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznaje się, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącej uzasadnia, w ocenie referendarza sądowego, przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, to jest ustanowienia adwokata. Przemawia za tym też aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2011 r. ustalono w kwocie brutto 1368 zł, co daje netto kwotę 1019,20 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 października 2011 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (Dz. U. nr 194, poz. 1288), jest ono zatem wyższe niż dochód na członka rodziny skarżącej, który wynosi 497 zł netto (kwota ta wynika z kwoty łącznego dochodu skarżącej podzielonego przez ilość osób na które on przypada, kwota ta została przyjęta jako netto, dochody bowiem z tytułu zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i alimentów nie stanowią dla otrzymującego przychodu podlegającego opodatkowaniu). Prowadzi to zatem do oceny, że skarżąca nie jest w stanie opłacić wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, gdyż niewątpliwie przedstawiona przez nią kwota dochodu rodziny nie pozwala na wygospodarowanie kwot oszczędności mogących sfinansować tego rodzaju cel. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.