II SAB/Op 28/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant : Starszy sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Wójta Gminy Lubrza w przedmiocie informacji publicznej postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądza od Gminy Lubrza na rzecz R. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący R. B. w dniu 7 marca 2012 r. wystąpił do Rady Gminy Lubrza o udzielenie informacji publicznej w zakresie przesłania odpisu protokołu z posiedzenia Komisji Urbanistycznej Rady Gminy Lubrza, które odbyło się ok. 17 stycznia 2012 r. Wniosek skarżący uzasadnił faktem braku dostępu do tych informacji w wewnętrznej sieci informatycznej Urzędu Gminy oraz powszechnie dostępnych zbiorach. Pismem z dnia 20 marca 2012 r. Rada Gminy Lubrza przekazała wniosek skarżącego Wójtowi Gminy Lubrza, wskazując, że Rada Gminy nie powołała ze swego grona Komisji Urbanistycznej i stąd też wniosek dotyczy Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej Gminy Lubrza. Rada Gminy Lubrza poinformowała skarżącego o fakcie przekazania wniosku do załatwienia Wójtowi Gminy Lubrza. Skargą z dnia 11 czerwca 2012 r., która wpłynęła w dniu 13 czerwca 2012 r., R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Wójta Gminy Lubrza w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 7 marca 2012 r. i brakiem przesłania protokołu Komisji Urbanistycznej. Zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskutek nieudzielania informacji publicznej i w konsekwencji przekroczenie terminu do załatwienia sprawy. Akcentował, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie nieudzielania informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Wskazując na powyższe wniósł o zobowiązanie organu do wykonania wniosku o udostępnienie żądanego protokołu w terminie 14 dni od dnia zwrotu przez Sąd akt oraz zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę Wójt Gminy Lubrza wskazał, że uwzględnił żądania skargi na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), bowiem w dniu 20 czerwca 2012 r. doręczono skarżącemu wraz z pismem z dnia 18 czerwca 2012 r. kserokopię żądanego przez niego protokołu z posiedzenia Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej z dnia 17 stycznia 2012 r. oraz listę obecności. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2012 r. przyznał fakt doręczenia przez organ żądanego protokołu. Powołując się na orzecznictwo NSA wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej według norm przepisanych, stosownie do treści art. 201 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. Przedmiot postępowania sądowego stanowiła skarga skarżącego na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej i stąd też mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że dostęp do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i dlatego jej udostępnienie następuje w drodze czynności materialno – technicznej. Forma decyzji przewidziana została natomiast w art. 16 ust. 1 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. W oparciu o wskazane regulacje przyjąć należy, że bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, nie podejmuje w terminie - wskazanym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Podkreślić przy tym trzeba, że nie jest możliwe postawienie organowi zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie jest w posiadaniu organu, w szczególności zaś, gdy nie istnieje i wobec tego organ jej nie udostępnia, a także nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza, bowiem dostęp do informacji już istniejącej, będącej w posiadaniu organu, a rozstrzygnięcie określone w art. 16 ust. 1 ustawy jest wydawane, gdy istniejąca informacja nie może być udostępniona. W braku takiej informacji organ nie ma, zatem obowiązku wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia, lecz powinien poinformować wnioskodawcę o braku żądanej informacji. Takie pismo informujące ma postać czynności materialno – technicznej, która stanowi odpowiedź na wniosek i chroni organ od zarzutu bezczynności. W myśl art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że dokonanie przez organ czynności żądanej przez skarżącego wyłącza możliwość uwzględnienie skargi na bezczynność organu nawet wówczas, gdy czynność ta została podjęta z naruszeniem przewidzianego terminu. Zauważyć przy tym trzeba, że przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. umożliwia organowi dokonanie żądanej czynności, co do której postawiono mu zarzut bezczynności, także po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność. Zgodnie z tym przepisem organ, którego bezczynność zaskarżono, może bowiem w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Oznacza to, że do czasu rozpoznania skargi przez sąd może on uczynić zadość żądaniu skarżącego, co do którego pozostawał w bezczynności. Uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. powoduje, że przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Skutkuje to bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, co z kolei stanowi przesłankę umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w art. 161 § 1 pkt 1 (cofnięcie skargi) i pkt 2 (śmierć strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania). Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., będzie zachodziła m.in. wówczas, gdy w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będzie miał zatem zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, Lex nr 463487). W niniejszej sprawie organ podał, że żądane przez skarżącego informacje publiczne zostały mu udostępnione na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a, a więc już po wniesieniu skargi. Skarżący powyższego faktu nie neguje, a wręcz go przyznał, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że organ nadal pozostaje w bezczynności. W związku z powyższym przyjąć należało, że w niniejszej sprawie przestał istnieć przedmiot sprawy w postaci bezczynności organu. Skoro w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi, organ nie pozostaje już w bezczynności, to brak jest podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 P.p.s.a., tj. zobowiązania organu, zgodnie z żądaniem skargi, do podjęcia czynności w wyznaczonym terminie. Podjęcie żądanej czynności, co do której zarzucono organowi bezczynność, powoduje, że nie można na podstawie art. 149 P.p.s.a. zobowiązać organu do jej podjęcia. W konsekwencji też, biorąc pod uwagę to, że niniejsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, koniecznym stało się jego umorzenie, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Podkreślić należy jeszcze raz, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w wypadku wydania aktu lub podjęcia czynności przez organ w sprawie, w której została wniesiona skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność organu zobowiązany jest dokonać jedynie oceny, czy organ dokonał wymaganej czynności, bądź wydał określony akt. Celem, bowiem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania aktu lub podjęcia czynności przez właściwy organ. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania podjęto natomiast na zasadzie art. 201 § 1 P.p.s.a., w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu, w tym przypadku od Wójta Gminy Lubrza, w razie umorzenia postępowania z przyczyny wskazanej tym przepisem. ----------------------- 4