II SAB/Op 29/14

PostanowienieWSA w Opolu2014-05-23

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, posiadająca zadłużenie alimentacyjne i przekazująca większość dochodów na dzieci, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, która większość swojego dochodu przeznacza na spłatę zadłużenia alimentacyjnego i pomoc dzieciom, wykazuje, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
R. S., odbywający karę pozbawienia wolności, złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie informacji publicznej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na wysokie zadłużenie alimentacyjne, konieczność przekazywania większości dochodów na dzieci oraz brak własnego majątku. Po wezwaniu przez referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości oraz ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Opolu, na bezczynność Prezesa Sadu Rejonowego w [...] w przedmiocie informacji publicznej. Skarżący złożył do tut. Sądu na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest poprzez ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie przebywa odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w [...]. Jest zobowiązany do płacenia alimentów w kwocie 900 zł miesięcznie, zadłużenie z tego tytułu przekracza 100000 zł. Praktycznie całą kwotę około 130 zł, jaka pozostaje mu z miesięcznego wynagrodzenia za pracę w zakładzie, przesyła dla dzieci, których sytuacja materialna jest bardzo trudna. Ma troje małoletnich dzieci (jedna córka w dniu 20 czerwca 2014 r. osiągnie pełnoletniość - uwaga referendarza sądowego). Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku. Małoletnie dzieci również nie posiadają żadnego majątku, ani dochodów. Skarżący podał, że za pracę w zakładzie, otrzymuje miesięcznie kwotę 1050 zł brutto, z czego pozostaje mu do dyspozycji kwota 130 zł netto. Skarżący dołączył do wniosku kopię pokwitowania wynagrodzenia za luty 2014 r., wynika z niej, że po potrąceniu zajęć w kwocie 184,91 zł, pozostała mu do dyspozycji kwota 138,68 zł W dniu 12 maja 2014 r. skarżącemu doręczono wezwanie referendarza sądowego z dnia 8 maja 2011 r., działającego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wzywające go w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - wskazanie i przesłanie na tę okoliczność zaświadczenia, od kiedy jest on zatrudniony w zakładzie karnym, ile wynosiło wynagrodzenie za ten okres, jaka jego kwota pozostała do jego dyspozycji, a jaka została przekazana jego dzieciom, - przedłożenie dokumentu potwierdzającego kwoty przekazywane przez niego na rzecz dzieci, - przedłożenie wyciągów i wykazów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, - wskazanie czy pozostaje on w związku małżeńskim z matką swoich dzieci, a jeśli tak to o wskazanie czy jego małżonka pracuje, o wskazanie jej dochodów, wskazanie, czy posiada ona zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe itp.), podając ich wysokość nominalną, oraz czy posiada przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro, czyli 12000 zł, - wskazanie czy posiada zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe itp.), podając ich wysokość nominalną oraz czy posiada przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro, czyli 12000 zł. Jednocześnie pouczono skarżącego się iż niezastosowanie się do wezwania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Wskazany 7 dniowy termin może natomiast na prośbę wnioskodawcy ulec przedłużeniu. W dniu 19 maja 2014 r. (data nadania w placówce pocztowej), skarżący przesłał pismo, w którym wyjaśnił, że nie pozostaje on w związku małżeńskim z matką swoich dzieci. Według niego, nie ma ona żadnego majątku, ani dochodów, utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej i alimentów. Z uwagi na jej problemy uzależnieniowe, skarżący przekazuje pieniądze dla dzieci do rąk swojego ojca. Do pisma dołączył kopie informacji o swoich dochodach za rok 2012 i 2013, odcinek wynagrodzenia za marzec 2014 r., z którego wynika, że do dyspozycji pozostało mu 127,68 zł oraz kopię zaświadczenia Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 16 kwietnia 2014 r. o wynagrodzeniach uzyskanych przez skarżącego w okresie od lutego 2013 r. do marca 2014 r. Z zaświadczenia Dyrektora ZK, wynikało, że skarżący przekazał w okresie od 16 października 2012 r. do 17 marca 2014 r. środki w wysokości 1227,60 zł do rąk J. S. (ojca), a od czerwca 2013 r. do marca 2014 r. z zarobków pozostało do jego dyspozycji łącznie 805,13 zł. Wynika z tego, że skarżący przekazuje praktycznie wszystkie uzyskiwane z pracy w ZK na rzecz swoich dzieci oraz, że ma on zadłużenie alimentacyjne w kwocie 157012,80 zł, a zajęcia z innych tytułów wynoszą 65664,71 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uznał, że oświadczenia i dowody przesłane przez skarżącego są wystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 P.p.s.a. i ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżący wykazał, że jego dochód miesięczny to kwota 1050 zł brutto z pracy w ZK. Skarżący wykazał także, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak bowiem wynika z akt obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie pomimo, że pracuje, wszystkie otrzymywane pieniądze przeznacza na spłatę długów oraz pomoc finansową dla trójki swoich małoletnich dzieci. Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił zwolnić go od kosztów sądowych w całości oraz ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym jest podana w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wprawdzie skarżący osiąga co miesięczny dochód, jednakże w zasadzie w całości przekazuje go na zadłużenia alimentacyjne oraz na pomoc swoim dzieciom. Nie może on bowiem z oczywistych względów społecznych zrezygnować z płacenia alimentów dla dzieci, a także ich wspomagania. Mając zatem na uwadze wykazany przez skarżącego stan materialny, pokazujący, że nie ma on praktycznie żadnych środków finansowych do własnej dyspozycji, z których mógłby opłacić jakiekolwiek koszty postępowania, referendarz sądowy uznał, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w całości. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło