II SAB/Op 30/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wojewody Opolskiego w przedmiocie informacji publicznej 1) umarza postępowanie, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Wojewody Opolskiego, zarzucając mu naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.) dalej przywoływana jako u.d.i.p., poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej. Podniósł, że we wniosku z dnia 7 stycznia 2018 r. zawarł trzy pytania o udostępnienie informacji publicznej w kwestii budowy na Górze Św. Anny pomnika upamiętniającego wszystkich powstańców śląskich poległych w latach 1919-1921. Ww. wniosek został złożony na formularzu i wskazywał podstawę prawną jego wniesienia – art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Zadane pytania były następującej treści: "jakie działania Wydział Infrastruktury i Nieruchomości Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego podjął w sprawie realizacji wcześniejszego wniosku skarżącego z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie budowy pomnika; jaki jest wynik tych działań; jaki jest harmonogram dalszych działań w tej sprawie". Skarżący podał, że na złożony uprzednio wniosek z dnia 5 lipca 2017 r. nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Zaznaczył, że pytania we wniosku o udzielenie informacji publicznej zadał w interesie publicznym w celu uzyskania informacji o postępie czynności organu w zakresie starań o budowę pomnika. W ocenie skarżącego, nieudostępnienie informacji przez organ jest złamaniem postanowień u.d.i.p., dlatego wnosił o zobowiązanie Wojewody do udzielenia wyczerpującej odpowiedzi na pytania sformułowane w piśmie z 7 stycznia 2018 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 6 marca 2018 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie ustaleń dotyczących postawienia centralnego pomnika upamiętniającego imiennie wszystkich powstańców śląskich poległych w latach 1919-1921 na terenie województwa opolskiego i śląskiego. Natomiast w odniesieniu do pytania dotyczącego harmonogramu dalszych działań wskazał, że poinformował skarżącego, iż nie posiada informacji w tym zakresie. Nadmienił, że beneficjentem projektu pn. "Ochrona dziedzictwa kulturowego Pomnika Historii Góra Św. Anny", a tym samym inwestorem jest Powiat Strzelecki. Organ dodał, że poinformował skarżącego o uwzględnieniu jego skargi w całości kolejnym pismem z dnia 20 marca 2018 r. Nadto Wojewoda Opolski zaznaczył, że w związku z wnioskiem skarżącego w sprawie budowy na Górze Św. Anny centralnego pomnika upamiętniającego powstańców śląskich poległych w latach 1919-1921 w powstaniach śląskich przeanalizowano pismo strony z dnia 5 lipca 2017 r. pod kątem możliwości realizacji w zakresie rzeczowym jak i finansowym. Przeprowadzono wstępne konsultacje z Opolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Organ wywodził, że forma i sposób upamiętnienia wymaga jednak przeprowadzenia dodatkowych spotkań z Opolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz przedstawicielami Instytutu Pamięci Narodowej, o czym został poinformowany skarżący podczas spotkania w Urzędzie Wojewódzkim w Opolu. Ponadto poinformowano skarżącego, że realizacja wniosku jest możliwa po rozpoczęciu inwestycji związanej z rewitalizacją amfiteatru oraz pomnika Powstańczego, tj. po uzyskaniu niezbędnego finansowania oraz uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę. Równocześnie organ zwrócił uwagę, że podczas trwających negocjacji Kontraktu Terytorialnego dla Województwa Opolskiego wspierał i lobbował projekt dotyczący rewitalizacji amfiteatru oraz pomnika Czynu Powstańczego na Górze Św. Anny w zakresie wpisania przedmiotowego dokumentu jako zadania priorytetowego z punktu widzenia aktualnych potrzeb regionu opolskiego, jak również poprawy dostępu do kultury, wzmocnienia atrakcyjności edukacyjnej tego terenu, a tym samym zwiększenia udziału obywateli w kulturze. Przedmiotowe starania nie dotyczyły jednak bezpośredniego pozyskania środków finansowych przez Opolski Urząd Wojewódzki na rewitalizację amfiteatru oraz pomnika Czynu Powstańczego na Górze Św. Anny, bowiem inwestorem i realizatorem projektu jest Powiat Strzelecki, który odpowiada za przygotowanie, realizację i rozliczenie całości inwestycji. Organ podkreślił, że o tych faktach skarżący był informowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej jako P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej ocenie podlegało, czy organ, do którego strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, dopuścił się bezczynności. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie o dostępie do informacji publicznej, następuje w formie czynności materialno-technicznej w razie udzielenia informacji publicznej, zaś w razie odmowy udzielenia informacji publicznej - w formie decyzji. Dostrzec przyjdzie, że przedmiotem skargi J. S. jest bezczynność Wojewody Opolskiego w udostępnieniu skarżącemu informacji określonej we wniosku z dnia 7 stycznia 2018 r., dotyczącej udzielenia odpowiedzi na pytania odnoszące się do budowy pomnika na Gorze Św. Anny. Mając na uwadze przedmiot żądanej informacji należy stwierdzić, że wniesione przez skarżącego żądanie stanowiło bezspornie informację publiczną i co do zasady podmiot miał obowiązek jej udostępnienia. Zauważyć należy, że wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 8 stycznia 2018 r. Termin 14 dni na udostępnienie żądanej informacji publicznej bądź jej odmowę poprzez wydanie na podstawie art. 16 u.d.i.p. decyzji administracyjnej upłynął zaś w dniu 22 stycznia 2018 r. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że organ wystosował do skarżącego pismo z dnia 6 marca 2018 r., w którym ustosunkował się do przedmiotowego wniosku o udostępnienie żądanych danych oraz poinformował skarżącego, iż realizacja samego wniosku o postawienia centralnego pomnika upamiętniającego imiennie wszystkich powstańców śląskich poległych w latach 1919-1921, będzie możliwa po uzyskaniu niezbędnego finansowania. Jednocześnie organ wyjaśnił skarżącemu, że wspiera projekt pn. "Ochrona dziedzictwa kulturowego Pomnika Góra Św. Anny", którego beneficjentem, a tym samym inwestorem jest Starosta Strzelecki. Zatwierdzony przez Komitet Monitorujący Programem Operacyjnym Infrastruktura i środowisko na lata 20140-2020 projekt obejmuje m.in. przebudowę/odbudowę/remont wszystkich obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomościach objętych projektem (w tym Pomnika Czynu Powstańczego oraz Amfiteatru). Zaakcentował Wojewoda, że jego celem jest przywrócenie tym obiektom należnej im rangi oraz zachowanie tych obiektów dla potomnych. Dodatkowo w piśmie z dnia 20 marca 2018 r. organ szczegółowo odniósł się do zagadnienia związanego z harmonogramem dalszych działań, ponawiając argumentację zawartą w piśmie z dnia 6 marca 2018 r. Podkreślenia wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność, Sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi, jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Ujednolicona wskutek wydania przez NSA dnia 26 listopada 2008 r. uchwały siedmiu sędziów w sprawie I OPS 6/08 linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu, czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek strony skarżącej rozpoznany został przez organ po wniesieniu skargi a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, co powoduje, że w toku zawisłej przed sądem sprawy sądowadministracyjnej odpadł przedmiot zaskarżenia, co implikuje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt 1 wyroku). Z przedstawionych wyżej przyczyn należało przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem mimo żądania udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie nie udzielił takiej informacji, ani nie wydał decyzji odmawiającej jej udzielenia. Jednakże Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie uznał powyższej bezczynności za rażącą, gdyż organ wyrażał swoje stanowisko, a nieudzielenie informacji, we właściwej formie, wynikało z błędnej interpretacji przepisów prawa. Z tych też przyczyn, Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2i 3 wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania wydane zostało na podstawie art. 200 P.p.s.a.