II SAB/Op 37/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia odrzucić skargę. B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - pismem z dnia 9 lutego 2018 r. - skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 grudnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skarga ta została zarejestrowana w tut. Sądzie w Repertorium akt "SA" pod sygn. akt II SA/Op 130/18. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 marca 2018 r., skarżąca została wezwana do sprecyzowania treści powyżej opisanej skargi, poprzez wyjaśnienie, czy wskazana w niej przewlekłość SKO w załatwieniu sprawy stanowi wyłącznie argument na potwierdzenie zasadności skargi na wskazaną decyzję, czy też przedmiotem skargi jest również przewlekłe prowadzenie postępowania w tej sprawie przez SKO bądź organ pierwszej instancji, tj. Marszałka Województwa Opolskiego. Skarżąca została pouczona, że brak odpowiedzi na wezwanie w terminie 7 dni będzie skutkował przyjęciem, że skarga wniesiona została wyłącznie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 grudnia 2017 r., nr [...]. Skarżąca odpowiedziała na wezwanie pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r., wskazując w nim, że składa również skargę na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego, ponieważ doprowadziło ono do obciążenia jej wysokim odsetkami. W związku z tą odpowiedzią, na zarządzenie Sądu z dnia 9 kwietnia 2018 r. wyłączono ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 130/18, sprawę ze skargi B. P. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego. Wyłączona sprawa została zarejestrowana w tut. Sądzie w Repertorium spraw "SAB" pod sygn. akt II SAB/Op 37/18 i jest przedmiotem niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Opolskiego wyjaśnił, że pracownicy samorządowi, którzy do dnia 31 grudnia 2017 r. zatrudnieni byli w jednostce organizacyjnej podległej Marszałkowi Województwa Opolskiego, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2018 r. stali się pracownikami Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu, i że nie dysponuje już żadnymi dokumentami sprawy skarżącej ani nie jest administratorem jej danych osobowych, wobec czego nie może udzielić odpowiedzi na skargę. W wyłączonej sprawie, na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 kwietnia 2018 r., pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. wezwano skarżącą do wykazania - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - że przed wniesieniem skargi na przewlekłość wyczerpała tryb z art. 37 § 1 K.p.a., i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego, skierowanego w tym trybie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, przed wniesieniem skargi do Sądu. Wezwanie Sądu zawarte w piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 20 kwietnia 2018 r., o czym świadczy adnotacja i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k - 8 akt sądowych). Skarżąca odpowiedziała na wezwanie pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r., w którym wyjaśniła, że nie składała ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Ponaglenie jako środek zaskarżenia przewidziano w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej: "K.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Złożenie ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. ma określone konsekwencje związane z obowiązkiem jego rozpatrzenia. W wypadku złożenia ponaglenia na przewlekłość zgodnie z art. 37 § 6 K.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje bowiem postanowienie, w którym: wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Na podstawie art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym (ust. 1). Natomiast przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2). Zatem, w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 53 § 2b P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. Wedle tej regulacji, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dlatego warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania organu administracji jest uprzednie, tj. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wniesienie ponaglenia. W rozpatrywanym przypadku do postępowania w przedmiocie przewlekłości postępowania administracyjnego ma zastosowanie art. 37 K.p.a. i art. 53 § 2b P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym po 1 czerwca 2017 r., z tego względu, że sprawa została wszczęta w dniu 14 lutego 2018 r. przez wniesienie do sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji. W związku z powyższym skarżąca, stosownie do treści przywołanych wcześniej przepisów, obowiązana była przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego wnieść ponaglenie do właściwego organu i dopiero wówczas złożyć skargę na bezczynność. Z akt administracyjnych sprawy oraz udzielonego wyjaśnienia z dnia 25 kwietnia 2018 r. wynika, że skarżąca nie wyczerpała trybu, o jakim mowa w art. 37 § 1 K.p.a. i art. 53 § 2b P.p.s.a., bo nie złożyła ponaglenia do właściwego organu. Tym samym, w sprawie nie został wyczerpany przysługujący stronie środek zaskarżenia, co oznacza, że skarga na przewlekłość jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.