II SAB/Op 38/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 9 lutego 2018 r. ( data wpływu w dniu 14 lutego 2018 r.) B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 131/18. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Opolu z dnia 19 marca 2018 r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania treści skargi, poprzez wyjaśnienie, czy wskazana w niej przewlekłość postępowania w załatwieniu sprawy stanowi wyłącznie argument na potwierdzenie zasadności skargi na wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, czy też przedmiotem skargi jest również przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji tj. Marszałka Województwa Opolskiego. Jednocześnie skarżąca została pouczona,, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie w terminie 7 dni będzie skutkował przyjęciem, że skarga wniesiona została wyłącznie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 grudnia 2017 r., nr [...]. Odpowiadając na wezwanie skarżącą w piśmie z dnia 3 kwietnia 2018 r. oświadczyła, że składa również skargę na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego, ponieważ "doprowadziło ono do obciążenia jej wysokim odsetkami." W związku z tym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 kwietnia 2018 r. wyłączono ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 131/18, sprawę ze skargi B. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego. Wyłączona sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Op 38/18 i jest przedmiotem niniejszego postępowania. W wyłączonej sprawie na kolejne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 kwietnia 2018 r. wezwano skarżącą do wykazania, że przed wniesieniem skargi na przewlekłość wyczerpała tryb z art. 37 § 1 K.p.a., i w tym celu nadesłanie kopii, skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, środka zaskarżenia w postaci ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego, , a to w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zawarte w piśmie z dnia 13 kwietnia 2018 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 20 kwietnia 2018 r. Skarżąca odpowiedziała na wezwanie pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r., w którym wyjaśniła, że nie składała ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Ponaglenie jako środek zaskarżenia przewidziano w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej: "K.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Złożenie ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. ma określone konsekwencje związane z obowiązkiem jego rozpatrzenia. W wypadku złożenia ponaglenia na przewlekłość zgodnie z art. 37 § 6 K.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje bowiem postanowienie, w którym: wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości Na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 53 § 2b p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z tym przepisem skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dlatego warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania organu administracji jest uprzednie, tj. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wniesienie ponaglenia. W rozpatrywanym przypadku do postępowania w przedmiocie przewlekłości postępowania administracyjnego ma zastosowanie art. 37 K.p.a. i 53 § 2b P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym po 1 czerwca 2017 r., z tego względu, że sprawa została wszczęta w dniu 14 lutego 2018 r. przez wniesienie do sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji. W związku z powyższym skarżąca, stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów obowiązana była przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego wnieść ponaglenie do właściwego organu i dopiero wówczas złożyć skargę na bezczynność. Z akt administracyjnych sprawy oraz udzielonego wyjaśnienia skarżącej z dnia 25 kwietnia 2018 r. wynika, że skarżąca nie wyczerpała trybu o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. i art. 53 § 2b P.p.s.a. i nie złożyła ponaglenia do właściwego organu. Tym samym, w sprawie nie został wyczerpany przysługujący stronie środek zaskarżenia, co oznacza, że skarga na przewlekłość jest niedopuszczalna. Dlatego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.