II SAB/Op 4/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń postanawia: odrzucić skargę. W dniu 14 listopada 2008 r., działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., skarżący skierował do Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosek o umorzenie postępowania wszczętego z urzędu w sprawie cofnięcia jemu pozwolenia na posiadanie broni. W uzasadnieniu wniosku powołał się na art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1991 r. o broni i amunicji stanowiący podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Skarżący, cytując przepisy podniósł, że nie obligują one organu do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni, a nawet nie dają takiej możliwości. Poza tym wywiódł, że brak było przesłanek do wszczęcia przedmiotowego postępowania z urzędu. W ocenie skarżącego dotychczasowe postępowanie nie wykazało, aby był on osobą co do której zachodzi uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem i bezpieczeństwem lub porządku publicznego. Decyzją z dnia 9 grudnia 2008 r., nr [...], organ I instancji cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji Komendant Główny Policji decyzją z dnia 30 stycznia 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżący w dniu 22 grudnia 2008 r. wezwał Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji do wydania orzeczenia w przedmiocie jego wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W odpowiedzi na opisane wezwanie organ I instancji poinformował skarżącego, że w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni zapadła decyzja, która została jemu doręczona w dniu 12 grudnia 2008 r. Z takim załatwieniem sprawy nie zgodził się skarżący i w dniu 15 stycznia 2009 r. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z powodu niewydania orzeczenia w zakresie wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2008 r. o umorzenie postępowania. Obowiązek wydania aktu administracyjnego przez organ I instancji skarżący wywiódł z art. 123 K.p.a. i a contrario z brzmienia art. 105 § 1 K.p.a. Powołując się na doktrynę i orzecznictwo wskazał, że skoro kwestia umorzenia postępowania jest rozstrzygana decyzją, to odmowa umorzenia postępowania powinna być załatwiana postanowieniem. Następnie skarżący dostrzegł, że organ I instancji wydając decyzję w dniu 9 grudnia 2008 r. uczynił to przedwcześnie, popadając w bezczynność, czym naruszył podstawowe zasady postępowania uregulowane w art. 8 oraz 9 K.p.a. Odpowiadając na skargę Opolski Komendant Wojewódzki Policji powołał się na treść art. 105 § 2 K.p.a. stwierdzając, że przepisu tego nie mógł zastosować, rozpatrując wniosek skarżącego o umorzenie postępowania, z uwagi na fakt wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni z urzędu, a nie z jego inicjatywy. Nadto stwierdził, iż skarżący myli bezprzedmiotowość postępowania z bezzasadnością żądania. W ocenie organu, bezzasadność żądania oznacza brak przesłanek do jego uwzględnienia i powinna być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Na koniec, powołując się na doktrynę stwierdził, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują w ogóle wydania decyzji w kwestii odmowy umorzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) sprecyzowane są granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu. Zakres kontroli Sądu w takim przypadku określony został w art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wyżej ustawy. Z treści tego przepisu wynika, że Sąd orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach. Zauważyć przy tym należy, że w tym zakresie, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych mogą przewidywać kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach, nie wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych. Przedmiotem zaskarżenia w kontrolowanej sprawie jest bezczynność Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji polegająca na nie załatwieniu sprawy z wniosku skarżącego o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Przyjdzie wskazać, że kompetencja sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy bezczynności organu w przedmiocie cofnięci pozwolenia na posiadanie broni wynika z ustawy szczególnej jaką jest ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), na mocy której m. in. sprawy z zakresu wydawania i cofania pozwoleń na broń załatwiane są w drodze decyzji administracyjnej, zatem sądy administracyjne są uprawnione do rozpatrywania skarg na decyzje orzekające w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 43a ust. 2 tej ustawy organem odwoławczym od decyzji komendanta wojewódzkiego Policji jest Komendant Główny Policji. Zatem cyt. ustawa przewiduje dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Skoro sprawa w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń ma charakter sprawy administracyjnej, to jej rozpoznanie podlega zasadom określonym w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej K.p.a. Treść art. 105 K.p.a. określa przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego. Analiza wskazanych regulacji prowadzi do wniosku, że wszystkie sprawy wynikające z ustawy o broni i amunicji rozstrzygane w drodze decyzji podlegają kontroli sądów administracyjnych. W tej sytuacji należy uznać, że sprawami rozpoznawanymi w postępowaniu administracyjnym w formie decyzji, postanowienia lub czynności, a następnie podlegające kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym, są także kwestie wynikające z zastosowania bądź niezastosowania prawidłowej procedury administracyjnej. Skoro dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji w sprawie wydawania i cofania pozwolenia na broń to tym samym dopuszczalna jest skarga na bezczynność organu, który sprawy nie załatwił w terminie. W tym miejscu trzeba jednak zaakcentować, że jednym z warunków dopuszczalności skargi do Sądu jest wyczerpanie środków zaskarżenia. I tak, w myśl art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Następnie należy dostrzec, że w świetle uregulowań prawnych zawartych w K.p.a., bezczynność występuje wówczas, gdy organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie podejmuje rozstrzygnięcia w terminach przewidzianych w art. 35 § 1-3 K.p.a., ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 36 K.p.a. Przepisy Kodeksu przewidują w takim wypadku możliwość podjęcia określonych działań dyscyplinujących organ do załatwienia sprawy. Z treści art. 37 § 1 K.p.a. wynika, że na niezałatwienie spraw w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wniesienie skargi do Sądu na bezczynność organu jest możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 K.p.a., ponieważ zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu wniesienie skargi do sądu jest dopuszczalne. Tymczasem skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu na niezałatwienie sprawy przez Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, nie wniósł zażalenia w trybie art. 37 K.p.a. do organu wyższego stopnia a jedynie, jak wynika z lektury akt, wezwał organ I instancji do wydania orzeczenia. W świetle przytoczonej treści art. 52 § 1 P.p.s.a. takie działanie skarżącego nie spełnia koniecznego warunku do wniesienia skargi do Sądu. W tym stanie rzeczy przedmiotową skargę należało uznać za przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd bowiem odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższy stan rzeczy, Sąd postanowił jak w sentencji.