II SAB/Op 42/14
PostanowienieWSA w Opolu2014-11-03
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której skarga dotyczy przewlekłości postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której skarga dotyczy przewlekłości postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącej, wykazana we wniosku, uzasadnia przyznanie adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe rodziny i brak majątku.Stan faktyczny
Skarżąca K.Z. wniosła skargę na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w sprawie zasiłku rodzinnego. Sąd odrzucił skargę, a następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na trudną sytuację finansową rodziny. Wnioskodawczyni wykazała niskie dochody i brak majątku.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.Z. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić skarżącej adwokata.
Postanowieniem z dnia 23 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odrzucił skargę K.Z., dotyczącą przewlekłości postępowania odwoławczego od decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, na rzecz syna R.Z.
Powyższe orzeczenie zostało doręczone K.Z. osobiście w dniu 10 października 2014 r., o czym świadczy adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-37 akt sądowych).
W dniu 23 października 2014 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek K.Z. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając złożony wniosek K.Z. powołała się na złą sytuację finansową w jakiej pozostaje jej rodzina. Oświadczyła, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z dwoma pełnoletnimi synami. Źródłami dochodu tego gospodarstwa są: świadczenie pielęgnacyjne syna W.Z. w wysokości 520 zł oraz renta socjalna, zasiłek pielęgnacyjny, alimenty R.Z. w łącznej wysokości 823 zł. Wnioskodawczyni nie wykazała żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych, należących do członków jej rodziny.
Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zważono co następuje:
W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", została uregulowana instytucja prawa pomocy, która zgodnie z art. 245 P.p.s.a., może być przyznana:
- w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub
- w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej.
W niniejszej sprawie skarga dotyczy przewlekłości postępowania w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, a zatem mieści się w zakresie pomocy i opieki społecznej. Skarżąca została zatem z mocy samej ustawy zwolniona od uiszczania kosztów sądowych, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym - strona skarżąca działanie lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należało zatem rozpatrzyć, jak wniosek w zakresie częściowym dotyczący jedynie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Rozpoznając wniosek referendarz zważył więc, że możliwość ustanowienia stronie pełnomocnika z urzędu ma na celu zapewnienie osobom ubogim i znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej, możliwość dochodzenia swoich interesów przed sądem administracyjnym. Wskazuje na to jednoznacznie przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określający wymogi jakie powinny spełniać osoby otrzymujące pomoc w zakresie częściowym. Przepis ten stanowi bowiem, że przyznanie takiej pomocy następuje na rzecz osoby fizycznej gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącej wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uprawnia do przyznania jej adwokata z urzędu. Tym samym referendarz podtrzymuje swój pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 14 października 2014 r. (sygn. akt II SAB/Op 32/14), że skarżąca w obecnej sytuacji materialnej, nie jest w stanie opłacić swojego reprezentanta z wyboru i ponieść kosztów sądowych, bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu członków swojej rodziny. Wskazują na to ograniczone bieżące środki finansowe, jakimi dysponuje jej rodzina, brak majątku mogącego stanowić źródło pokrycia wydatków z tytułu kosztów sądowych i wynajmu pełnomocnika, w tym oświadczenie o braku zgromadzonych oszczędności. Dodać należy, że wiedzę na temat ogólnej sytuacji bytowej skarżącej i jej rodziny referendarz posiada także z innych toczących się przed tut. Sądem postępowań ze skargi W.Z. (np. o sygn. akt II SA/Op 24/14, czy II SA/Op 124/11). W tych okolicznościach sprawy orzekający uznał, że pomoc w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, jest niezbędna.
Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło