II SAB/Op 42/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu w przedmiocie nieprzekazania właściwemu organowi wniosku o uchylenie decyzji w sprawie udzielenia pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej postanawia odrzucić skargę. M. P. (zwany dalej także: "skarżącym") pismem z dnia 23 czerwca 2023 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu (zwanego dalej: "organem"). Skarga ta została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 42/23. W skardze M. P. zarzucił organowi, że ten nie zareagował na pismo wnioskodawcy ze stycznia 2023 r. i nie przekazał go do Wojewody Opolskiego, jako pismo o uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia z tytułu zapobiegania skutkom COVID dla firmy PPHU L. Spółki z o.o. Zażądał zasądzenia na jego rzecz nawiązki w wysokości 30.000 zł. Wniósł także o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wniosek ten został zarejestrowany pod odrębną sygn. akt II SPP/Op 42/23. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Op 42/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - zwanej dalej "P.p.s.a.", z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Postanowienie WSA w Opolu zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 23 sierpnia 2023 r. (por. k-19 akt II SPP/Op 42/23). Na postanowienie nie wniesiono zażalenia i jest ono prawomocne. Sądowi jest z urzędu wiadomym, że M. P. złożył już w WSA w Opolu skargi i wnioski o ukaranie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu, zawierające podobne żądanie, jak w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem innymi pismami procesowymi wszczął postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w przedmiotach związanych z podnoszoną w niniejszej sprawie kwestią. W szczególności wniósł o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu z powodu braku reakcji na wniosek z dnia 27 stycznia 2023 r. i nieuchylenia decyzji o wypłacie świadczenia (sygn. akt II SO/Op 10/23), wymierzenie grzywny z powodu braku reakcji na wniosek i nieprzekazania go do organu nadzorczego (sygn. akt II SO/Op 11/23), bezczynność w sprawie nieprzekazania właściwemu organowi wniosku o uchylenie decyzji w sprawie udzielenia pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej (sygn. akt II SAB/Op 42/23). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego: 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracją z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz w określonym terminie. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego albo podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Dla uznania bezczynności prowadzenia postępowania przez organ konieczne jest więc ustalenie, że organ administracyjny był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji, aktu lub podjęcia czynności i mimo to, nie podejmuje w terminie działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi lub odmawia ich podjęcia. Zaskarżenie bezczynności jest natomiast dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z form działania organów administracji określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. i podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Pozostaje zatem do rozważenia kwestia, czy dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu polegającą na nieprzekazaniu pisma w okolicznościach wyżej opisanych. W tym kontekście czy zarzucany brak działania można zaliczyć do bezczynności organu, skoro w art. 154 § 1 i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.) - zwanego "K.p.a." - regulującym kwestię uchylenia decyzji - mowa jest, że to organ, który wydał kwestionowaną decyzję jest właściwy do jej uchylenia. Stąd, także wniosek w tym przedmiocie należy kierować właśnie do tego organu, czyli w niniejszej sprawie do Dyrektora PUP w Kędzierzynie-Koźlu, a nie do Wojewody Opolskiego. W świetle przywołanego art. 154 § 1 K.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (art. 154 § 2 K.p.a.). Ponadto, stosownie do art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dodatkowo, również w przypadku podania o wznowienie postępowania, skutkiem którego może być uchylenie decyzji - wnosi się je do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji (art. 148 § 1 K.p.a.). W konsekwencji przywołane przepisy prawa wskazują, że Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu nie miał obowiązku przekazania takiego wniosku do Wojewody Opolskiego, skoro on był autorem pisma z dnia 1 czerwca 2020 r., nr [...], uznanego przez M. P. jako decyzja administracyjna. Zwrócić także należy uwagę na udzieloną przez organ w sprawie odpowiedź na skargę na bezczynność, w której wskazano, że pismo z dnia 1 czerwca 2020 r., nr [...], którym poinformowano PPHU "L." Sp. z o.o. o udzieleniu ze środków Funduszu Pracy pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy przyznawanej na podstawie art. 15zzd ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie jest decyzją administracyjną. Stanowi ono czynność materialno-techniczną. Podkreślenia ponadto wymaga, że M. P. złożył już wcześniej szereg skarg (wniosków o ukaranie grzywną Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu) odnoszących się do tej kwestii np. wniosku z dnia 27 stycznia 2023 r. o uchylenie decyzji o wypłacie świadczenia do rąk osoby nieuprawnionej. Na uwagę zasługuje tu w szczególności sprawa o sygn. akt II SO/Op 10/23, której przedmiotem jest brak reakcji organu, tj. Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu na przedmiotowy wniosek M. P. z dnia 27 stycznia 2023 r. o uchylenie wskazanej decyzji o wypłacie świadczenia. Na ten fakt zwrócił także uwagę organ w odpowiedzi na skargę, wymieniając konkretne sygnatury spraw sądowych. Uwzględniając powyższe okoliczności sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i należało ją odrzucić, bowiem wykracza ona poza zakres przedmiotowy objęty kontrolą sądów administracyjnych.