II SAB/Op 44/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Dyrektora Środowiskowego Domu Samopomocy w Krapkowicach w przedmiocie informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Działający w imieniu skarżącego R. J., radca prawny J. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu, dotyczącą nierozpoznania w terminie wniosku o emeryturę. Żądał zobowiązania organu do niezwłocznego dokonania czynności, gdyż postępowanie trwa od 2 lat, a organ winien załatwić sprawę w ciągu miesiąca oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę przywołał przepisy art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi organy administracji publicznej zobowiązane są do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podniósł, że R. J. dnia 17 stycznia 2011 r. ponownie złożył wniosek o przyznanie mu wcześniejszej emerytury. W styczniu 2012 r. złożył stosowne dokumenty, a pomimo tego, organ do dnia wniesienia skargi, nie rozstrzygnął sprawy. W dalszej części skargi poinformował także, że od skargi został uiszczony wpis w wysokości 100 zł, w znaczkach opłaty sądowej, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę, działająca w imieniu Zakłada Ubezpieczeń Społecznych radca prawny J. W. podniosła, iż sprawa nie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, ponieważ właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Z uwagi na niedopuszczalność skargi pełnomocnik organu wniosła o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). W przypadku niedopuszczalności skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi, Sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W szczególności dotyczy to przypadków, gdy skarga wniesiona została na akt lub czynność nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 P.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych. Przepisy art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. określają kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze administracyjnym (publicznoprawnym) zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej. Z treści art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwana dalej: "K.p.a." wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), która w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego w trybie określonym przepisami ustawy Kodeks postępowania cywilnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W art. 477 § 4 z kolei, zawartym w Rozdziale 3 pn. Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.) wskazano iż, jeżeli organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu do właściwego sądu powszechnego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że sprawa będąca przedmiotem niniejszej skargi podlega kontroli sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. Stąd, należało orzec o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wyjaśnić także warto, odnosząc się do informacji pełnomocnika o uiszczeniu wpisu od skargi w formie znaków opłaty sądowej, że zgodnie z art. 219 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 212 § 1 P.p.s.a., wpis jako opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Z powyższych względów Sąd nie orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu, na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd zwraca cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.