II SAB/Op 45/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu w przedmiocie wydania odpisów dokumentów z akt sprawy o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 marca 2018 r. K. K. wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując jako adresata skargi - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Jednocześnie podał, że składa skargę za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], a jako organ rentowy wskazał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu. Skarga została przesłana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i zarejestrowana w Dzienniku korespondencji ogólnej pod nr Wydz. II/Og 61/18. Skarżącego wezwano - na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Opolu - do jednoznacznego oświadczenia, w terminie 7 dni, czy jego intencją było wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu w przedmiocie udostępnienia dokumentów, czy też wskazana skarga dotyczy bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] i - jako skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - winna zostać przekazana do tego Sądu. Wezwanie zawierało pouczenie, że brak odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie skutkować będzie uznaniem, że skarga została wniesiona na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu, a wobec tego skierowana jest do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W odpowiedzi na skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do orzekania w tej sprawie. Skarżący odpowiedział na wezwanie Sądu pismem z dnia 4 maja 2018 r., w którym oświadczył, że przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu i skierowana jest do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W związku z powyższym sprawę ze skargi K. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu w przedmiocie wydania odpisów dokumentów z akt sprawy o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy zarejestrowano w tut. Sądzie w Repertorium spraw "SAB" pod sygn. akt II SAB/Op 45/18 i stanowi ona przedmiot niniejszego postępowania. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 maja 2018 r., pismem z dnia 14 maja 2018 r., wezwano skarżącego do wykazania - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - że przed wniesieniem skargi na bezczynność wyczerpał tryb z art. 37 § 1 K.p.a., i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia skierowanego do organu wyższego stopnia, tj. Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w [...]. Ponadto Sąd pouczył skarżącego o możliwości przeprowadzenia w sprawie postępowania mediacyjnego. Wezwanie zawarte w piśmie z dnia 14 maja 2018 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 maja 2018 r., o czym świadczy adnotacja i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k - 31 akt sądowych). Pismami z dnia 22 i 24 maja 2018 r., które stanowiły odpowiedź na ww. wezwanie Sądu, skarżący poinformował, że przed wniesieniem skargi kilka razy zwracał się do ZUS Oddział w [...] i Oddział w [...] o przesłanie odpisów dokumentów i nie wie, czy jego prośby zostały przesłane do Prezesa ZUS. Natomiast osobiście nie przesłał Prezesowi ZUS swoich próśb. Skarżący podał także, że w dniach 27 maja do 16 czerwca 2018 r. będzie przebywał na wczasach i zwrócił się o przesłanie korespondencji z Sądu po tym terminie. Wyjaśnił również, że nie jest zainteresowany postępowaniem mediacyjnym z organem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Ponaglenie jako środek zaskarżenia przewidziano w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej: "K.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Złożenie ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. ma określone konsekwencje związane z obowiązkiem jego rozpatrzenia. W wypadku złożenia ponaglenia na przewlekłość zgodnie z art. 37 § 6 K.p.a., organ rozpatrujący ponaglenie wydaje bowiem postanowienie, w którym: wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Na podstawie art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym (ust. 1). Natomiast przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2). Zatem, w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 53 § 2b P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. Wedle tej regulacji, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dlatego warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest uprzednie, tj. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wniesienie ponaglenia. W rozpatrywanym przypadku do postępowania w przedmiocie bezczynności ma zastosowanie art. 37 K.p.a. i art. 53 § 2b P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym po 1 czerwca 2017 r., z tego względu, że sprawa została wszczęta w dniu 28 marca 2018 r. przez wniesienie do sądu skargi na bezczynność organu. W związku z powyższym skarżący, stosownie do treści przywołanych wcześniej przepisów, obowiązany był przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego wnieść ponaglenie do właściwego organu i dopiero wówczas złożyć skargę na bezczynność. Z akt administracyjnych sprawy oraz udzielonych przez skarżącego na wezwanie Sądu wyjaśnień (opisane szczegółowo wcześniej) wynika, że skarżący nie wyczerpał trybu, o jakim mowa w art. 37 § 1 K.p.a. i art. 53 § 2b P.p.s.a., bo nie złożył ponaglenia do właściwego organu. Tym samym, w sprawie nie został wyczerpany przysługujący stronie środek zaskarżenia, co oznacza, że skarga na bezczynność jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.