II SAB/Op 49/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A na bezczynność Prezesa Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. A. Mickiewicza w Nysie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Stowarzyszenie A. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. A. Mickiewicza w Nysie, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 marca 2019 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 czerwca 2019 r., wezwano skarżące Stowarzyszenie - w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wykazanie, że T. H. jest upoważniony do działania w imieniu Stowarzyszenia i w tym celu: - wskazanie numeru identyfikacyjnego REGON Stowarzyszenia albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji; - przedłożenie oryginału lub prawidłowo sporządzonego, tj. zgodnie z art. 48 § 3 P.p.s.a., odpisu zaświadczenia o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych; - przedłożenie listy członków Stowarzyszenia; - przedłożenie uchwały lub jej wierzytelnego odpisu – o udzieleniu T. H. pełnomocnictwa procesowego, obejmującego upoważnienie do złożenia skargi i działania w imieniu Stowarzyszenia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi, podjętej przez wszystkich członków Stowarzyszenia (jako dotyczącej czynności przekraczających zwykły zarząd); ewentualnie nadesłanie pełnomocnictwa lub skargi podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Jednocześnie, zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2019 r., zobowiązano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zawierające powyższe zobowiązania zostały przesłane na adres skarżącego Stowarzyszenia podany w skardze i pod tym adresem doręczone do rąk T.H. w dniu 8 lipca 2019 r. O powyższym świadczy adnotacja i podpis na pocztowym potwierdzeniu odbioru (por. k-40 akt sądowych). W aktach sprawy znajduje się notatka urzędowa, z której wynika, że w sprawie do dnia 17 lipca 2019 r., nie uiszczono wpisu od skargi (por. k-44 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - zwana dalej jako: "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, gdy strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, przez które należy rozumieć niedochowanie wymogów, jakie przepisy prawa wiążą ze skutecznym złożeniem skargi. W myśl obowiązujących przepisów, obok warunków określonych w art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna spełniać wymagania pisma procesowego, wymienione w art. 46 §1-3 P.p.s.a. i art. 47 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie art. 28 § 1 P.p.s.a. stanowi, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, a jak wskazuje treść art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 P.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, określenie organów upoważnionych do działania w imieniu danej jednostki organizacyjnej wynika bądź z aktów prawnych powołujących do życia taką jednostkę lub regulujących jej funkcjonowanie, bądź – w przypadku braku stosownych regulacji ustawowych - z aktów określających wewnętrzną strukturę jednostki i kompetencje jej organów, czyli najczęściej ze statutu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1367/07, dostępne tak jak dalsze orzeczenia na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 41a ust. 1 – 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. 2019, poz. 713), stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są w szczególności nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, zawarcie umowy kredytu albo pożyczki, przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy, zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość 10.000 zł. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie prezentowany jest pogląd, że skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Konsekwencją braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnych i brak własnego majątku. Stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa tj. zdolność do występowania w postępowaniu jako strona np. w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 2 P.p.s.a.), jednak legitymację procesową, czyli zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, działający jednocześnie. Właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie jest natomiast regulamin, jako dokument statuujący tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2525/12; z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2966/12; z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 714/14; z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1980/13; z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 311/14). W niniejszej sprawie niewykazanie przez skarżące Stowarzyszenie umocowania T. H. do wniesienia skargi, stanowi brak formalny skargi, do którego usunięcia wzywa się stronę w trybie art. 49 P.p.s.a. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd. Niezbędnym było przedłożenie uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego, nadesłanie stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia (np. uchwała, statut, lista) oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności - wyrażonych w formie uchwały wraz z wykazaniem, czy wszyscy członkowie stowarzyszenia podjęli uchwałę o zaskarżeniu decyzji. Brak przedłożenia uchwał, wskazania członków stowarzyszenia, czy też ewentualnie nadesłanie pełnomocnictwa lub skargi podpisanych przez wszystkich członków Stowarzyszenia, również stanowił brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. Nieusunięcie braków formalnych skargi w zakreślonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi. W myśl bowiem art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Dodatkowo, wezwano skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Wpis ustalono na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221 poz. 2193, z późn. zm.). Podstawę prawną do wezwania o wpis sądowy w tym zakresie stanowi przepis art. 220 § 1 P.p.s.a., zgodnie z nim sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3 a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, została skutecznie doręczona w dniu 8 lipca 2019 r. Termin tygodniowy do dokonania żądanych przez Sąd czynności, upłynął w dniu 15 lipca 2019 r. W zakreślonym terminie Stowarzyszenie nie uiściło wpisu sądowego, i nie wykonało zarządzenia o uzupełnienie braków formalnych skargi. Brak w zakresie opłaty sądowej stanowi natomiast podstawę do odrzucenia skargi na zasadzie art. 220 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, jak w sentencji.