II SAB/Op 50/16
PostanowienieWSA w Opolu2017-03-02
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w pierwszej instancji powinny być ustalone na podstawie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., czy rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., jeśli sprawa została wszczęta przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, a pełnomocnik został ustanowiony przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w pierwszej instancji, w sprawie wszczętej przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., a w której pełnomocnik został ustanowiony przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji, podlegają ustaleniu na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Opłatę ustala się w wysokości co najmniej połowy opłaty maksymalnej, z uwzględnieniem podatku VAT.Stan faktyczny
Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w pierwszej instancji. Sprawa dotyczyła skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Pełnomocnik z urzędu otrzymał już wynagrodzenie za czynności w drugiej instancji. Wnioskodawca domagał się zasądzenia kosztów za pierwszą instancję, wskazując, że nie zostały one opłacone.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat J. R. od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł, w tym podatek VAT.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat J. R. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać adwokat J. R. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu T. R., obejmujące wynagrodzenie za czynności podjęte w ramach pierwszej instancji, w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym podatek VAT w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Wyrokiem z dnia 18 października 2016 r. wydanym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w sprawie ze skargi T. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie w przedmiocie zasiłku celowego, stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a także stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wyznaczona w ramach prawa pomocy na pełnomocnika z urzędu dla skarżącego T. R. – adwokat J. R., przedstawiła opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. Za wymienione czynności, zaliczające się do postępowania w drugiej instancji, pełnomocnik otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie przyznane postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r.
Jednocześnie, pełnomocnik wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za czynności podjęte w ramach pierwszej instancji oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w części, ani w całości.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Przedmiotem niniejszego orzeczenia są koszty pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, poniesione w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Do ich określenia zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801), pomimo tego, że w dniu 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Stosownie bowiem do treści § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., a pełnomocnik z urzędu został ustanowiony przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który to wyrok zapadł w dniu 18 października 2016 r. Wobec tego, do podjętych przez pełnomocnika czynności w ramach I instancji będą miały zastosowanie dotychczas obowiązujące regulacje rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.
Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. – zwanego dalej: "rozporządzeniem", koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie – 480 zł. Przepisy te mają zastosowanie do niniejszej sprawy, jako wszczętej na skutek skargi na decyzję w przedmiocie zasiłku celowego.
Reasumując, mając na uwadze przywołane przepisy, w tym § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało w sprawie ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł, co stanowi kwotę 240 zł. Wskazaną kwotę należało zaś podwyższyć, w myśl przywołanego wyżej § 4 ust. 3 rozporządzenia o 23 % stawki podatku od towarów i usług (55,20 zł).
Referendarz stwierdził przy tym, że czynności pełnomocnika nie noszą cech pozwalających na podniesienie wysokości opłaty, na zasadzie w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy uznano, że kwota 295,20 zł wynagrodzenia jest adekwatna do czynności podjętych w sprawie przez pełnomocnika.
Wobec tego, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło