II SAB/Op 54/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Dyrektora Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach na rzecz J. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 5 października 2012 r., przesłanym do Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach za pośrednictwem poczty elektronicznej, J. P. wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej w zakresie danych dotyczących prowadzonej przez organ strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej oraz strony www. Ponadto domagała się udzielenia informacji dotyczących obsługi skrzynki e-mailowej, elektronicznej skrzynki podawczej oraz faksu. Wniosła również o udostępnienie zakresu obowiązków pracowników upoważnionych do obsługi BIP-u, strony www oraz poczty e-mail i skrzynki podawczej. Zażądała także informacji dotyczących opisu kolokacji serwera i ilości osób, oprócz pracowników placówki, które mają dostęp do informacji przetwarzanych w systemie obsługującym strony: www i BIP. Wnioskodawczyni wskazała, aby powyższe informacje zostały udostępnione w formacie pdf i przesłane na elektroniczną skrzynkę podawczą: [...]. Następnie, pismem z 21 października 2012 r. J. P. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach, polegającą na nieudostępnieniu żądanej informacji publicznej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, czyli na elektroniczną skrzynkę podawczą oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Zdzieszowicach wniósł o jej odrzucenie albo - alternatywnie - o jej oddalenie i umorzenie postępowania, ponieważ stan bezczynności ustał wobec udostępnienia wnioskowanej informacji. Organ wskazał, że po otrzymaniu skargi na bezczynność, przeszukał wszystkie foldery poczty i okazało się, że wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej trafił do folderu "wiadomości śmieci" i nie został odczytany. Następnie podał, że w trybie autokontroli, udzielił skarżącej informację w żądanym zakresie, przesyłając ją na podany adres skrzynki podawczej elektronicznej platformy usług administracji publicznej (w skrócie ePUAP). Organ podniósł także, że nie otrzymał żadnej odpowiedzi na przesłaną informację. W załączeniu przedłożył pismo stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji oraz potwierdzenie jej wysłania w dniu 23 października 2012 r. Na wezwanie Sądu, w piśmie z 13 grudnia 2012 r. organ dodatkowo wyjaśnił, że nie otrzymał urzędowego poświadczenia doręczenia udzielonej skarżącej odpowiedzi na wniosek, a informacja publiczna przesłana została na adres wskazany przez wnioskodawczynię: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że dostęp do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej również ustawą. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i dlatego jej udostępnienie następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została natomiast w art. 16 ust. 1 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. W oparciu o wskazane regulacje przyjąć należy, że bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie - określonym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno- technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Stosownie natomiast do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że dokonanie przez organ czynności żądanej przez stronę skarżącą wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu nawet wówczas, gdy czynność ta została podjęta z naruszeniem przewidzianego terminu. Zauważyć przy tym trzeba, że przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. umożliwia organowi dokonanie żądanej czynności, co do której postawiono mu zarzut bezczynności, także po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność. Zgodnie z tym przepisem organ, którego bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Oznacza to, że do czasu rozpoznania skargi przez sąd może on uczynić zadość żądaniu skarżącego, co do którego pozostawał w bezczynności. Skutkiem uwzględnienia skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. jest z kolei bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, która stanowi przesłankę umorzenia postępowania określoną w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w art. 161 § 1 pkt 1 (cofnięcie skargi) i pkt 2 (śmierć strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania). Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., będzie natomiast zachodziła m.in. wówczas, gdy w toku postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Użyte w tym przepisie sformułowanie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będzie miał zatem zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, zamieszczona na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć przy tym należy, że umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli Sąd bada, czy skarga na bezczynność została uwzględniona przez organ w całości, a organ dokonał wymaganej czynności, bądź wydał określony akt, gdyż celem tej skargi jest doprowadzenie do wydania aktu lub podjęcia czynności przez właściwy organ. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z materiału dokumentacyjnego, organ udzielił skarżącej odpowiedzi w zakresie żądanej informacji publicznej, odnosząc się do kolejnych punktów wniosku i dołączając w tym zakresie stosowną dokumentację. Odnotować trzeba, że odpowiedzi tej udzielono za pośrednictwem ePUAP-u w dniu 23 października 2012 r., a więc po dacie wniesienia skargi na bezczynność. Jednocześnie stwierdzić przyjdzie, że informacja ta została przesłana do skarżącej w żądanym formacie pdf oraz na podany we wniosku adres elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP. W ocenie Sądu, działanie organu w tym zakresie należy uznać za wystarczające, zwłaszcza w kontekście wymogów określonych w ustawie, w której ustawodawca wyraźnie stanowi o udostępnianiu informacji publicznej, a nie o jej doręczeniu. Dlatego też nieodebranie przez skarżącą informacji, która była umieszczona przez organ na ePUAP-ie, co potwierdza dokument poświadczający jej wysłanie (k. 9 akt sąd.), nie może stanowić o bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. W tym miejscu wyjaśnienia jeszcze wymaga, że określone w art. 46 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej K.p.a., wymogi dotyczące doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie mogą znaleźć zastosowania w przypadku udostępniania informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w bardzo wąskim zakresie odsyła bowiem do stosowania K.p.a., czyniąc to w art. 16 ust. 2 jedynie w odniesieniu do decyzji w sprawie odmowy udostępniania informacji lub umorzenia postępowania. Dlatego też, o ile zasady ogólne zawarte w K.p.a., mające charakter uniwersalny, można odnieść do każdego działania administracji publicznej, w tym udostępniania informacji publicznej, to niewątpliwe regulacja zawarta w art. 46 K.p.a. jest rozwiązaniem szczególnym i nie może ona znaleźć zastosowania z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy. Z tego powodu, pomimo nieotrzymania w terminie 7 dni od dnia wysłania pisma potwierdzenia jego doręczenia, organ nie był zobowiązany do doręczenia pisma w sposób określony w przepisach rozdziału 8 K.p.a. dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego, o czym stanowi art. 46 § 3 zd. drugie K.p.a. Uznać zatem należy, że w następstwie przekazania informacji wnioskodawczyni postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe, co skutkuje jego umorzeniem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Podjęcie żądanej czynności, co do której zarzucono organowi bezczynność powoduje bowiem, że nie można na podstawie art. 149 P.p.s.a. zobowiązać organu do jej dokonania. W tym stanie rzeczy, na podstawie cyt. art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, oparto o przepis art. 201 § 1 P.p.s.a., stanowiący, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a.