II SAB/Op 60/19
WyrokWSA w Opolu2019-10-24
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Krzysztof Bogusz, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Marszałek Województwa Opolskiego dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o sporządzenie i doręczenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów, jeśli wydał pismo zawierające odmowę wydania tych dokumentów, które można uznać za postanowienie?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest nieuzasadniona, jeśli organ wydał rozstrzygnięcie (nawet wadliwe formalnie) przed wniesieniem skargi. Pismo organu z dnia 13 czerwca 2019 r., odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, należy uznać za postanowienie w rozumieniu art. 74 § 2 K.p.a., co oznacza, że organ nie pozostawał w bezczynności. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do załatwienia sprawy, a nie samo stwierdzenie stanu bezczynności.Stan faktyczny
Spółka A zwróciła się do Marszałka Województwa Opolskiego o sporządzenie i doręczenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów z postępowania dotyczącego cofnięcia zezwolenia na przetwarzanie odpadów, powołując się na art. 73 K.p.a. Marszałek pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. odmówił wydania dokumentów, wskazując na brak wykazania ważnego interesu strony oraz na obowiązek strony do samodzielnego sporządzania kopii. Spółka uznała to pismo za bezczynność organu i wniosła skargę do WSA w Opolu, domagając się stwierdzenia bezczynności, wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy, ukarania organu i przyznania odszkodowania. WSA w Opolu oddalił skargę, uznając pismo Marszałka za postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na bezczynność Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o sporządzenie i doręczenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów w sprawie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na przetwarzanie odpadów oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwaną dalej także Spółką lub skarżącą) jest bezczynność Marszałka Województwa Opolskiego (zwanego dalej też organem) w przedmiocie rozpoznania wniosku o sporządzenie i doręczenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów w sprawie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z dnia 22 maja 2019 r. Spółka zwróciła się do organu o sporządzenie i doręczenie - jako stronie postępowania administracyjnego - czytelnych, uwierzytelnionych odpisów z dokumentów w sprawie cofnięcia skarżącej z urzędu bez odszkodowania zezwolenia, udzielonego decyzją Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 18 lipca 2017 r., nr [...], na przetwarzanie odpadów, polegające na rekultywacji terenu wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "[...]" w [...] (działka nr a). Jako podstawę swojego żądania Spółka wskazała art. 73 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a. Spółka wyjaśniła też, że po sporządzeniu i doręczeniu wnioskowanych dokumentów, przedstawi na piśmie stanowisko w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 13 czerwca 2019 r., nr [...], doręczonym skarżącej w dniu 2 lipca 2019 r., Marszałek Województwa Opolskiego poinformował skarżącą o jej uprawnieniach wynikających z art. 73 § 1 i § 1a K.p.a. Następnie organ stwierdził, że nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalanie wiadomości zawartych w aktach w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 K.p.a. jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. Dodatkowo zgodnie z art. 73 § 2 K.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony, co - zdaniem organu - nie zostało udowodnione przez Spółkę we wniosku. Końcowo Marszałek wyjaśnił, że w celu uzyskania uwierzytelnionych odpisów skarżąca powinna złożyć wniosek z uzasadnieniem ważnego interesu strony, a także wskazać jakie dokumenty należy uwierzytelnić (rodzaj i numer pisma, nadawcę, itd.). Organ podał też, że dokumenty wszczętego postępowania stanowią przede wszystkim dokumenty, których wytwórcą jest Spółka oraz dokumenty, które skarżąca otrzymywała od organów jako strona postępowania.
W piśmie z dnia 3 lipca 2019 r., skierowanym do Marszałka Województwa Opolskiego, Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, zarzucając naruszenie szeregu przepisów K.p.a., w tym art. 6, art. 123 § 1 i § 2, art. 15, art. 124 § 2, art. 7, art. 7b, art. 8, art. 9. Skarżąca wniosła o wydanie w terminie 7 dni postanowienia w przedmiocie objętym wnioskiem 22 maja 2019 r., informując, że po jego upływie skieruje skargę do właściwego sądu administracyjnego.
W skardze z dnia 24 lipca 2019 r., nadanej w placówce pocztowej w tym samym dniu, Spółka zarzuciła Marszałkowi Województwa Opolskiego bezczynność oraz bezprawne działanie w sprawie o sygn. [...] oraz ponowiła zarzuty zawarte już w piśmie z dnia 3 lipca 2019 r., a dotyczące naruszenia przepisów K.p.a.
Powyższa skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na przetwarzanie odpadów została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 59/19.
Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 sierpnia 2019 r., wydanego na podstawie art. 57 § 3 P.p.s.a. oraz § 27 zarządzenia na 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ustalenia zasad biurowości, ze sprawy o sygn. akt II SAB/Op 59/19 wyłączono m.in. sprawę ze skargi Spółki na bezczynność Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o sporządzenie i doręczenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów w sprawie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Wyłączona sprawa została zarejestrowana w Repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 60/19 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania.
Spółka we wniesionej skardze domagała się:
- stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niesporządzenie i niedoręczenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów jako stronie postępowania administracyjnego, bowiem postanowienie w tej kwestii nie zostało do złożenia skargi wydane,
- wyznaczenia Marszałkowi Województwa Opolskiego terminu do załatwienia sprawy,
- zobowiązania organu do ustalenia osób winnych bezczynności w przedmiotowej sprawie i podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości,
- zobowiązania, stosownie do art. 145a § 1 P.p.s.a., organu do ustalenia osób winnych bezczynności w sprawie nieskierowania ponagleń do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, a przekazania ich do Ministra Środowiska niezbędnie z właściwością, umyślnego działania polegającego na zmianie znaczenia złożonych pism i nadania im znaczenia, które jest niezgodne z wolą Spółki,
- stwierdzenia, że bezczynność w przedmiotowym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem oraz obejściem prawa, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.,
- przyznania zadośćuczynienia i odszkodowania Spółce za straty spowodowane przewlekłością i bezczynnością organu,
- poinformowania właściwych organów oraz organów zwierzchnich o stwierdzonych uchybieniach w toku rozpoznawania sprawy, istotnych naruszeniach prawa i okolicznościach mających wpływ na ich powstanie w formie postanowienia, stosownie do art. 155 § 1 P.p.s.a.
- nałożenia na organ grzywny określonej w 154 § 6 P.p.s.a., stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a.,
- zasądzenia na jej rzecz od Marszałka Województwa Opolskiego połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo odniosła się do każdego z zarzutów. W szczególności Spółka podniosła, że pomimo złożenia wniosku i upływu długiego czasu organ nie podjął żadnych działań w celu jego załatwienia, czym naruszył prawo skarżącej do obrony poprzez uniemożliwienie zajęcia stanowiska na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Za wadliwą też uznała skarżąca argumentację organu przedstawioną w piśmie z dnia 13 czerwca 2019 r. W tym zakresie dowodziła, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 in fine K.p.a. może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach. Zwróciła także uwagę na fakt, że nie miała możliwości technicznych, aby kopie dokumentów osobiście sporządzić w urzędzie. Podkreśliła również, że przewidziane w art. 73 K.p.a. prawo strony do wglądu w akta sprawy, a także sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, stanowi urzeczywistnienie gwarancji dostępu strony do akt sprawy, określonej w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. W szerszym zaś zakresie realizuje ideę państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości. Przy czym prawo to obejmuje także żądanie wykonania przez organ kserokopii dokumentów z akt sprawy i ich doręczenie, które co najwyżej może być warunkowane poniesieniem kosztów przez stronę. Zdaniem skarżącej, za taką wykładnią art. 73 § 1 K.p.a. przemawia także przepis art. 8 K.p.a, który stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W przekonaniu skarżącej, wobec wielości postępowań dotyczących wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "[...]" w [...], zarówno karnych, jak i administracyjnych oczywistym jest, że Spółka posiada ważny interes w posiadaniu żądanych dokumentów z możliwością przedstawiania ich w innych postępowaniach. Skarżąca argumentowała również, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 K.p.a.).
W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Opolskiego wniósł o oddalenie skargi w zakresie rzekomej bezczynności organu, związanej z prowadzeniem postępowania pod nr [...] w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącej w sprawie sporządzenia i doręczenia uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy. Organ wskazał, że żądanie skarżącej zgłoszone w toku postępowania zostało rozpatrzone bez zbędnej zwłoki, ponieważ w piśmie z dnia 13 czerwca 2019 r. Marszałek odmówił wydania żądanych dokumentów. W ocenie organu, pismo to jest postanowieniem, gdyż zawiera minimum elementów do przyjęcia takiej jego kwalifikacji. Natomiast niezadowolenia skarżącej z udzielonej odpowiedzi nie można utożsamiać z bezczynnością organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność organu, sąd orzeka na podstawie art. 149 P.p.s.a., który w § 1 określa, że sąd:
- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1);
- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2);
- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
Po myśli art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o sporządzenie i doręczenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów w sprawie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, odnotować przyjdzie, myśl art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Oznacza to, że wniesienie takiej skargi należy poprzedzić ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zaś skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy negatywne, a nawet - czy zostało ono rozpoznane. Wystarczające jest wykazanie złożenia przez stronę skarżącą stosownego ponaglenia.
W niniejszej sprawie Spółka, przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, dopełniła powyższego wymogu, wnosząc do organu pismo z dnia 3 lipca 2019 r., które należy uznać za ponaglenie. W piśmie tym w sposób jednoznaczny wskazywała na naruszenie zasad określonych w K.p.a. wobec bezczynności organu w realizacji żądania zawartego we wniosku z dnia 22 maja 2019 r. i domagała się wydania w tym zakresie postanowienia.
Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie przez uprawniony podmiot, jako dopuszczalna i złożona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a., podlega merytorycznej ocenie.
Przystępując do oceny zasadności skargi, odnotować trzeba, że przepisy P.p.s.a. nie określają na czym polega stan bezczynności. Wykładając treść tego pojęcia zgodzić należy się z powszechnie prezentowanym poglądem, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Celem skargi na bezczynność jest więc doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści czy skutkach tych działań. Takie rozumienie pojęcia "bezczynności" pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., wprowadzoną nowelizacją przepisów K.p.a. i mającą na celu zapewnienie większej klarowności oraz efektywności realizacji przez strony przysługujących jej uprawnień w zakresie zwalczania bezczynności organów. Według tego przepisu, przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.
Wyjaśnić również przyjdzie, że zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, jeżeli organ wydał decyzję (lub w inny sposób zakończył postępowanie) przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, to brak jest podstaw do uznania, że organ ten pozostaje w bezczynności. Celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej. Zatem w sytuacji, gdy organ załatwił sprawę przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, skarga ta winna podlegać oddaleniu jako nieuzasadniona (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 1062/15 i powołane tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo; wyroki NSA: z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 238/15, z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na bezczynność może zatem być skutecznie wniesiona do chwili ustania stanu bezczynności, to jest do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo podjęcia czynności.
Przenosząc przedstawione uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, Sąd miał na uwadze, że realizacja wniosku Spółki z dnia 22 maja 2019 r. uregulowana została w przepisach K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1 K.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Ponadto strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 K.p.a.). Natomiast odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 K.p.a.).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że kontrolowane postępowanie wszczął wniosek Spółki z dnia 22 maja 2019 r., który został rozpoznany przez organ w piśmie z dnia 13 czerwca 2019 r., nr [...]. Ustosunkowując się do żądania skarżącej organ podał, że nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii zawartych w aktach dokumentów i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalanie wiadomości zawartych w aktach w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 K.p.a. jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. Ponadto, zdaniem organu, nie zostało udowodnione przez Spółkę we wniosku, że wydanie wnioskowanych odpisów z akt sprawy jest uzasadnione ważnym interesem strony. Końcowo Marszałek wyjaśnił, że w celu uzyskania uwierzytelnionych odpisów skarżąca powinna złożyć wniosek z uzasadnieniem ważnego interesu strony, a także wskazać jakie dokumenty należy uwierzytelnić (rodzaj i numer pisma, nadawcę, itd.). Organ podał też, że dokumenty wszczętego postępowania stanowią przede wszystkim dokumenty, których wytwórcą jest Spółka oraz dokumenty, które skarżąca otrzymywała od organów jako strona postępowania.
W ocenie Sądu, opisane pismo organu, zważywszy na jego treść, należało uznać za postanowienie, o którym mowa w art. 74 § 2 K.p.a. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że elementy, jakie powinna zawierać postanowienie wymienia przepis art. 124 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postanowieniu zamieszcza się: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Od razu też odnotować przyjdzie, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, wedle którego brak niektórych elementów w akcie nie pozbawia go charakteru decyzji, czy też postanowienia, jeżeli zawiera co najmniej oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie sprawy oraz podpis osoby upoważnionej do jej wydania. O uznaniu pisma za postanowienie przesądza bowiem jego treść, a nie forma, a warunkiem takiego uznania jest posiadanie przez akt minimum elementów (wyżej wymienionych) niezbędnych do zakwalifikowania danego aktu jako postanowienia (decyzji).
W rozpoznawanej sprawie pismo organu z dnia 13 czerwca 2019 r. zawiera elementy pozwalające na uznanie go za spełniające podstawowe wymogi postanowienia. Pismo to zawiera bowiem oznaczenie organu, od którego pochodzi, tj. Marszałka Województwa Opolskiego, oraz adresata - skarżącą, a także podpis osoby uprawnionej - Dyrektora Departamentu Ochrony Środowiska, działającego z upoważnionego Marszałka. Ponadto w analizowanym piśmie znajduje się rozstrzygnięcie, tj. odmowa wydania skarżącej żądanych przez nią uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Z pisma organu wynika również, że realizacja wniosku jest niemożliwa wobec niewykazania przez Spółkę ważnego interesu strony. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że takie rozstrzygnięcie organu stanowi w istocie odmowę wydania sporządzenia i wydania uwierzytelnionych odpisów, a więc postanowienie o którym mowa w art. 74 § 2 K.p.a., na które służy zażalenie. Natomiast brak w postanowieniu pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niego zażalenie, nie dyskwalifikuje pisma organu jako postanowienia, tylko dlatego, że nie posiada ono w pełni wymagań przewidzianych w art. 124 K.p.a. W tym miejscu podkreślić trzeba, że stosownie do art. 112 K.p.a. błędne pouczenie, za które należy również uznać brak pouczenia w decyzji o środkach odwoławczych (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2289/01, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX) nie powinno wywierać negatywnych dla skarżącej skutków prawnych, co oznacza możliwość wniesienia przez Spółkę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, zgodnie i na zasadach określonych w art. 58 K.p.a.
Mając na uwadze dotychczas powiedziane stwierdzić trzeba, że w sprawie wszczętej wnioskiem 22 maja 2019 r. wydano w dniu 13 czerwca 2019 r. postanowienie w sensie prawnym, które zostało doręczone skarżącej w dniu 2 lipca 2019 r. Skoro zatem przed wniesieniem skargi przez Spółkę, tj. przed dniem 24 lipca 2019 r. doszło już do wydania postanowienia załatwiającego wniosek skarżącej, Marszałek Województwa Opolskiego nie pozostawał w bezczynności, co musiało skutkować oddaleniem skargi jako nieuzasadnionej. Sąd nie może bowiem badać kwestii bezczynności organu w sytuacji, gdy na dzień wniesienia skargi na bezczynność stan ten nie istnieje.
Sąd przyznaje, że wadliwa forma postanowienia z dnia 13 czerwca 2019 r. mogła spowodować u skarżącej odczucie niezałatwienia jej sprawy w sposób zgodny z wymogami prawa, jednak z przyczyn wywiedzionych wyżej nie można podzielić wyrażonego w skardze poglądu o braku podjęcia przez organ postanowienia. Z kolei, sama prawidłowość wydanego przez Marszałka rozstrzygnięcia nie może być oceniania w ramach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na bezczynność organu. W przypadku skargi opartej na podstawie art. 149 P.p.s.a., Sąd nie przeprowadza bowiem kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności. W ramach skargi na bezczynność nie rozstrzyga się kwestii merytorycznych i nie określa się sposobu rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1573/10; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08; wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1689/09).
Reasumując, skoro skierowane do skarżącej pismo organu z dnia 13 czerwca 2019 r. w istocie jest postanowieniem o odmowie wydania żądanych odpisów z akt sprawy, to nie można skutecznie zarzucić Marszałkowi Województwa Opolskiego bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 22 maja 2019 r. Z kolei załatwienie sprawy przez organ przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, powoduje, że skarga ta podlega oddaleniu jako nieuzasadniona. Celem skargi na bezczynność, jak już wyjaśniono wyżej, nie jest bowiem samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło