II SAB/Op 61/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu w przedmiocie rozpatrzenia skargi na brak działań nadzorczych nad podległymi pracownikami postanawia odrzucić skargę. M. P. (zwany dalej także: "skarżącym") pismem z dnia 4 sierpnia 2022 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu (zwanego dalej: "organem"). Skarga ta została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 61/22. W skardze zarzucił organowi, że ten przez 1,5 roku bez uzasadnionej zwłoki nie podjął procedur administracyjnych w odpowiedzi na jego skargę z dnia 28 kwietnia 2021 r. Zażądał wydania orzeczenia, że organ dopuścił się znacznej przewlekłości postępowania oraz stwierdzenia, że przewlekłość postępowania ma charakter rażący. Podniósł, że pismem z dnia 28 kwietnia 2021 r. złożył skargę na brak działań nadzorczych nad podległymi Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu pracownikami odpowiedzialnymi za egzekucję należności z decyzji organu z dnia 17 lipca 2017 r., nr [...] w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 11 kwietnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., w kwocie 3.572,50 zł. Sądowi jest z urzędu wiadomym, że M. P. złożył już w Sądzie skargę, zawierającą podobne żądanie, jak w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem innym pismem z dnia 22 listopada 2021 r. wniesionym do Sądu w trybie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu za nieprzekazanie Sądowi jego skargi z dnia 28 kwietnia 2021 r. W tamtej sprawie o sygn. akt II SO/Op 17/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wymierzył Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu grzywnę w wysokości 500 zł, za nieprzekazanie do sądu administracyjnego skargi na brak działań nadzorczych nad podległymi pracownikami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W związku z powyższym skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Skarżący w przedmiotowej skardze zarzuca przewlekłe prowadzenie postępowania polegające na braku wdrażania procedur administracyjnych w odpowiedzi na skargę z dnia 28 kwietnia 2021 r., która to skarga z kolei - dotyczyła braku działań nadzorczych Dyrektora Urzędu nad podległymi pracownikami. Analizując treść skargi należy stwierdzić, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego, lecz skargą powszechną określoną przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000). Przedmiotem tej skargi, zgodnie z art. 227 K.p.a., mogą być: zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, jednakże nie uprawnia ona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. W ramach postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII K.p.a. realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie w sprawach skarg wnoszonych na podstawie art. 227 K.p.a. cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, lecz jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. W konsekwencji powszechnie przyjmuje się, że w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i następnych K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Działania lub bezczynność organów administracji publicznej będące przedmiotem tego rodzaju skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieszczą się w katalogu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. Ponieważ ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1578/10, LEX 737711), przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że skarga jest niedopuszczalna i należało ją odrzucić. Skarga wykracza poza zakres przedmiotowy objęty kontrolą sądów administracyjnych, dlatego Sąd orzekł jak w sentencji.