II SAB/Op 84/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu w przedmiocie ustalenia prawa do emerytury postanawia: odrzucić skargę. J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na przewlekłe prowadzenie postępowania o ustalenie prawa do emerytury. W skardze ww. powołał się na znak pisma z dnia 27 kwietnia 2016 r. o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy. Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 marca 2017 r. ZUS O/Opole odmówił skarżącemu prawa do emerytury, wobec nieudokumentowania wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych, a skarga na przewlekłość postępowania została wniesiona przesyłką pocztową w dniu 22 marca 2017 r. (por. koperta, k-14 akt sądowych). Wraz ze skargą J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność wniesionej skargi. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 26 maja 2017 r., o czym świadczy adnotacja i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-34 akt sądowych). Z akt sprawy wynika, że J. B. nie kwestionował zapadłego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: skargę należało odrzucić. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu w przedmiocie ustalenia prawa do emerytury. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw administracyjnych, to znaczy spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których stosuje się na mocy przepisów szczególnych przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 1 i 2 P.p.s.a.). Kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega na orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z treści § 3 art. 3 P.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie natomiast z art. 4778 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 z późn. zm.) – zwanej dalej: "K.p.c." do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Z kolei w myśl art. 476 § 2 K.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących m.in. emerytur i rent. Również odwołanie w związku z bezczynnością organu rentowego zastrzeżone jest do właściwości sądów powszechnych, a postępowanie w tym zakresie uregulowane jest art. 47714 § 3 K.p.c. Stosownie do tego przepisu prawa, jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, trzeba stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, lecz sądu powszechnego. Jej przedmiotem jest bowiem żądanie nie mieszczące się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonego treścią art. 3 ustawy P.p.s.a. W konsekwencji skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji.