II SAB/Op 85/14
WyrokWSA w Opolu2015-01-29
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu pozostawało w bezczynności w sprawie rozpatrzenia odwołania M. M. od decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, ponieważ organ rozpoznał odwołanie po wniesieniu skargi, ale stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce, jednak nie z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym nie orzeczono o grzywnie.Stan faktyczny
M. M. złożyła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w sprawie rozpatrzenia jej odwołania od decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna. Organ odwoławczy poinformował o przedłużeniu terminu z przyczyn organizacyjnych, a następnie wydał decyzję po terminie, ale przed rozpoznaniem skargi przez sąd. Skarżąca zarzuciła bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
1) umarza postępowanie, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna 1) umarza postępowanie, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez M. M. jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, dotycząca rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji Burmistrza Olesna z dnia dnia 6 sierpnia 2014 r., odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna.
W rozpoznawanej sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Oleśnie, działający z upoważnienia Burmistrza Olesna, decyzją z dnia 6 sierpnia 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567) w związku z art. 17, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456, z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M. M., postanowił odmówić przyznania zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką K. M.
Decyzję tę otrzymała M. M. w dniu 11 sierpnia 2014 r. wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
M. M., w odwołaniu z dnia 19 sierpnia 2014 r. od decyzji organu pierwszej instancji, wniosła o jej uchylenie i przyznanie prawa do wnioskowanego zasiłku.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Oleśnie, za pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r., przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu, zaznaczając równocześnie, że odwołanie zostało złożone osobiście przez stronę w siedzibie Ośrodka w terminie ustawowym, tj. w dniu 22 sierpnia 2014 r. Jednocześnie stwierdził, że nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 132 K.p.a.
Powyższe odwołanie wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 28 sierpnia 2014 r.
Pismem z dnia 24 września 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zawiadomiło odwołującą, że sprawa z odwołania z dnia 19 sierpnia 2014 r. od decyzji organu pierwszej instancji, nie może być rozpatrzona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. Kolegium wskazało, że przyczyną zwłoki są trudności organizacyjne wynikające ze zbyt dużego wpływu spraw w stosunku do obsady kadrowej. Poinformowało także, że termin skierowania sprawy na posiedzenie zespołu orzekającego nastąpi do dnia 28 listopada 2014 r.
Następnie, pismem z dnia 30 października 2014 r., M. M. wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do usunięcie stanu naruszenia prawa przez niezwłoczne wydanie decyzji administracyjnej w sprawie wywiedzionego przez nią odwołania. Podniosła, że termin załatwienia sprawy przez Kolegium wynosi jeden miesiąc. Zarzuciła, że organ odwoławczy pozostaje w stanie bezczynności oraz przewlekle prowadzi sprawę, bowiem nie żądano od niej, jako strony, żadnych nowych dowodów, dokumentów ani oświadczeń.
W dniu 18 listopada 2014 r. M. M. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. W uzasadnieniu skargi M. M. przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego i podniosła, że do dnia sporządzenia skargi Kolegium nie wydało decyzji, chociaż art. 35 § 3 K.p.a. przewiduje, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, a sprawy skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Argumentowała, że w przedmiotowej sprawie terminy te dawno minęły, dlatego SKO jest z stanie bezczynności. Niezależnie od tego wywodziła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu załatwia sprawę przewlekle. Podkreśliła, że nie zaistniały żadne okoliczności, które uzasadniały przedłużanie prowadzonego postępowania. Zaznaczyła, że na ponaglenie, jak i na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie otrzymała od Kolegium żadnej odpowiedzi. Uznała za niesatysfakcjonujące ją wytłumaczenie Kolegium, że zwłoka w rozpoznawaniu jej sprawy spowodowana była zbyt dużym wpływem spraw. Zaakcentowała, że terminy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego są jednakowe dla wszystkich i wiążą zarówno strony oraz organy.
W odpowiedzi na Skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, stwierdzając, że zarzut bezczynności jest nieuzasadniony. Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie w dacie złożenia skargi na bezczynność, nie został przekroczony termin rozpatrzenia niniejszej sprawy, bowiem dopełniono obowiązku poinformowania stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sparwy, przyczynie zwłoki i wyznaczono nowy termin jej załatwienia, tj. do dnia 30 listopada 2014 r. Wskazało, że decyzją z dnia 20 listopada 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowiło - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja Kolegium zostało doręczona M. M. w dniu 3 grudnia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 a.
W świetle art. art. 52 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu, w tym także skargi na bezczynność organu, uwarunkowane jest wyczerpaniem środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W przypadku skargi na bezczynność w wydaniu decyzji, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w rozpoznaniu odwołania skarżącej i wydaniu decyzji odwoławczej. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych skarżąca przed złożeniem skargi dopełniła wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, wnosząc w dniu 30 października 2014 r. (data wpływu do organu 3 listopada 2014 r.) pismo, zawierające wezwanie do usunięcia prawa. Tym samym wniesioną skargę uznać należało za dopuszczalną i podlegającą rozpoznaniu przez Sąd.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi wskazać należy, że w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza też, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Z treści art. 149 § 1 P.p.s.a. wynika, że instytucja skargi na bezczynność organu ma przede wszystkim na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność skargi w tym zakresie sąd zobowiązany jest jednak uwzględniać stan istniejący w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do tego, w niniejszej sprawie należy mieć zatem na względzie, że po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Kolegium rozpoznało odwołanie skarżącej i w dniu 20 listopada 2014 r. wydało decyzję, która została doręczona skarżącej w dniu 3 grudnia 2014 r. To spowodowało, że aktualnie brak jest podstaw do orzekania przez Sąd w kwestii zobowiązania organu odwoławczego do wydania decyzji. Tym samym, skoro sprawa została przez ten organ załatwiona, bezprzedmiotowe jest orzekanie w tym zakresie i w granicach tego rozstrzygnięcia postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Niemniej jednak, zdaniem Sądu, zachodzi konieczność dokonania oceny w pozostałym zakresie objętym dyspozycją przepisu art. 149 P.p.s.a. i ustalenia, czy w sprawie zaistniała bezczynność oraz czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak też rozważyć, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny.
Zauważyć bowiem trzeba, że przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. ustanawia niezależne od siebie przesłanki, które stanowią odrębną podstawę orzekania dotyczącą zobowiązania organu do wydania aktu i odrębną podstawę orzekania o bezczynności. Przesłanki te nie pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym i brak zobowiązania organu do wydania aktu nie wyklucza orzekania w przedmiocie oceny rażącego charakteru bezczynności. W ocenie Sądu, podzielić należy pogląd ukształtowany w orzecznictwie sądowym na gruncie tego przepisu, zgodnie z którym uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Określenie, czy bezczynność lub przewlekłość postępowania miała miejsce (czy nie miała miejsca) z rażącym naruszeniem prawa nie ma bowiem charakteru akcesoryjnego w stosunku do rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do podjęcia określonego działania. Wymienione w art. 149 P.p.s.a. podstawy orzekania przez sąd administracyjny wyznaczają kolejność (porządek) badania przez sąd administracyjny elementów stanu sprawy. Na takie rozumienie tego przepisu wskazuje ponadto zakres znaczeniowy użytego w tym przepisie słowa "jednocześnie", które oznacza "w tym samym czasie, w tej samej chwili, współcześnie, zarazem, także, w równym stopniu" (por. Słownik języka polskiego. Tom I. pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1992, s. 832; a także Uniwersalny słownik język polskiego PWN. Tom I. pod red. S. Dubisza, Warszawa 2008, s. 1283). Poza tym dostrzec trzeba, że brak orzeczenia w zakresie objętym dyspozycją art. 149 § 1 zdanie drugie, uniemożliwia stronie ewentualne dochodzenie na drodze cywilnej odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem zaniechania organu co do wydania aktu administracyjnego. O ile więc wydanie przez organ administracji na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do określonego działania i zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 (ONSAiWSA z 2009 r., z. 4, poz. 63) powoduje konieczność umorzenia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do bezczynności, a następnie oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważenia, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 1 i 2 P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 8 sierpnia 2014 r., I OSK 1840/14; z 1 lipca 2014 r., II OSK 4/14; z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12; z 4 stycznia 2013 r., I OSK 2325/12; z 26 listopada 2013 r., I OSK 1771/13 i z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe rozważania natury ogólnej i oceniając na podstawie art. 149 P.p.s.a. okoliczności faktyczne niniejszej sprawy Sąd uznał, że w zakresie rozpoznania sprawy i wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym organ pozostawał w bezczynności.
Wskazać przyjdzie, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest ustalona w art. 12 K.p.a. zasada szybkości postępowania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny załatwiać niezwłocznie. Znajduje ona swój wyraz w regulacjach art. 35 K.p.a., określających terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
W sprawach, w których organ zobowiązany jest do podjęcia rozstrzygnięcia w drodze decyzji, stosownie do art. 104 § 1 K.p.a., załatwienie sprawy oznacza wydanie decyzji. Przyjąć zatem należy, że organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku, gdy nie wydaje decyzji w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z obowiązku określonego w art. 35 § 1 K.p.a. wynika jednak zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w postępowaniu. Wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy na podstawie art. 36 K.p.a. organ jest tym samym obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu. O ile bowiem art. 36 K.p.a. nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, to jednak nie daje on organom pełnej dowolności i swobody w tym zakresie. Przepis ten musi być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 6-16 K.p.a. Zasady te są obowiązującymi przepisami prawa, ustalającymi prawne wytyczne działania organów administracji publicznej. Poza zasadą szybkości postępowania, obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki pozostaje w bezpośrednim związku z określoną w art. 7 K.p.a. zasadą zobowiązującą organ do stania na straży praworządności i uwzględniania interesu obywateli, a także ustaloną w art. 8 K.p.a. zasadą nakładającą na organ obowiązek pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. W świetle tych uregulowań nie może być z kolei uznany za legalny taki stan, kiedy organ w sposób długotrwały i bez podejmowania działań zmierzających bezpośrednio do ustalenia istotnych okoliczności faktycznych i rozpoznania sprawy przesuwa termin załatwienia sprawy, nawet jeśli powołuje się na przyczyny od niego niezależne. Przyjąć należy, że niewydanie decyzji w terminie jest następstwem przewlekłości postępowania, a bezczynność organu jest kwalifikowaną formą przewlekłego prowadzenia postępowania. Dlatego też, okoliczności faktyczne związane z nieuzasadnionym przedłużeniem terminu i wydaniem decyzji po upływie terminu z art. 35 § 3 K.p.a. powinny być ocenianie w kontekście bezczynności organu.
Przedstawione uwagi pozwalają stwierdzić, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchybiło wskazanym wyżej przepisom art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 12, art. 8 i art. 7 K.p.a., a przez to dopuściło się bezczynności w toku postępowania. Wskazują na to jednoznacznie dowody zawarte w aktach administracyjnych. Nie ulega wątpliwości, że Kolegium nie rozpoznało odwołania wniesionego przez skarżącą stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., tj. w ustawowym terminie 1 miesiąca, który - liczony od dnia otrzymania przez organ odwołania wraz z aktami sprawy - upływał z dniem 28 września 2014 r.
Zwrócić należy też uwagę, że Kolegium po otrzymaniu odwołania w dniu 28 sierpnia 2014 r., aż do dnia 24 września 2014 r., tj. do dnia wysłania do strony pisma informującego, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 K.p.a., nie wykonywało żadnych czynności procesowych, w tym nie prowadziło postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skorzystanie przez organ z uprawnień wynikających z art. 36 K.p.a. i zawiadomienie strony o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy samo przez się nie wyłącza zarzutu bezczynności organu i nie można takiego przedłużenia uznać za usprawiedliwione w świetle art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku formalne przedłużenie terminu załatwienia sprawy od wpływu odwołania, tj. od 28 września 2014 r. do wydania decyzji w dniu 20 listopada 2014 r., nastąpiło jedynie z przyczyn organizacyjnych leżących po stronie organu. Nie wynikało zatem z konieczności wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy.
Dodać trzeba, że wskazana przez organ przyczyna zwłoki, jak i poprawność ustalenia nowego terminu rozpoznania sprawy podlegają ocenie sądu administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że względy organizacyjne leżące po stronie organu i duża ilość załatwianych spraw nie mogą usprawiedliwiać trzymiesięcznego okresu rozpoznawania odwołania w sprawie z zakresu pomocy społecznej i tym samym naruszenia terminu zakończenia sprawy (por. wyroki NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12, LEX nr 1341597; z 16 kwietnia 2013 r., I OSK 70/13, zamieszczony na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie braki kadrowe i problemy wewnętrzne organu związane z dużą ilością spraw mogą być od organu niezależne, to jednak nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki. Dla stwierdzenia bowiem stanu bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym działaniem organu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę praw strony. Stąd za uzasadniony na gruncie niniejszej sprawy Sąd uznał zarzut skargi dotyczący bezczynności Kolegium przy rozpoznaniu sprawy z odwołania skarżącej .
Z kolei, oceniając w świetle art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, w ocenie Sądu, należało jednak uznać, że bezczynność organu odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W kontekście okoliczności niniejszej sprawy uwzględnić trzeba fakt, że organ poinformował stronę o wyznaczanym nowym terminie rozpoznania sprawy wskazując przyczynę takiego stanu rzeczy, a ponadto nie można nie zauważyć okoliczności dotyczącej prowadzenia dużej liczby tego rodzaju postępowań w okresie urlopowym, wakacyjnym. Od razu zastrzec też trzeba, że nie wpływają one na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów K.p.a. Przy czym, w dodatkowym terminie, do którego przedłużono rozpoznanie sprawy, organ rozpatrzył odwołanie wniesione przez stronę, a decyzję organu odwoławczego wraz z pisemnym uzasadnieniem doręczono bez zbędnej zwłoki - wskutek czego ustała bezczynność organu. W konsekwencji więc uchybienie terminowi rozpoznania sprawy spowodowane bezczynnością organu nie było aż tak nadmierne, aby można było rozpatrywać je w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Należy bowiem pamiętać, że samo stwierdzenie bezczynności nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu.
Powyższe stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa spowodowało, że nie zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Natomiast ustanie bezczynności czyni niemożliwym zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w trybie art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. do wydania decyzji, co uzasadniało umorzenie postępowania w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 i 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło