II SAB/Op 92/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Burmistrza Kietrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Burmistrza Kietrza do załatwienia wniosku A. B. z dnia 6 listopada 2022 r. w części obejmującej pkt 2, pkt 3 i pkt 4 – w zakresie listy zaproszonych gości oraz kwot wydatkowanych z budżetu Gminy Kietrz, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność Burmistrza Kietrza nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Burmistrza Kietrza na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 6 listopada 2022 r. A. B., zwany dalej również skarżącym, złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej do Burmistrza Kietrza, zwanego dalej organem, wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: "1. Informacje dotyczące złożonych projektów przez Centrum Kultury i Sportu w Kietrzu z wyszczególnieniem: ile projektów złożono, na jakie kwoty, ile otrzymano środków, faktury potwierdzające wydatkowanie tych środków. 2. Informacje dotyczące Dni Kietrza 2021: kwota, ile wydano na Dni Kietrza z budżetu Gminy i budżetu CKiS z wyszczególnieniem poszczególnych kosztów oraz kopiami faktur. Informacje dotyczące sponsorów z wyszczególnieniem kwot przez nich przekazanych. Listę zaproszonych gości. 3. Informacje dotyczące imprezy Drift Open- Kietrz 2021: ile wydano z budżetu Gminy i budżetu CKiS na imprezę z wyszczególnieniem poszczególnych kosztów i kopiami faktur. Informacje dotyczące sponsorów z wyszczególnieniem kwot przez nich przekazanych. Listę gości zaproszonych. 4. Informacje dotyczące imprezy Drift Open- Kietrz 2022: ile wydano z budżetu Gminy i budżetu CKiS na imprezę z wyszczególnieniem poszczególnych kosztów oraz kopiami faktur. Informacje dotyczące sponsorów z wyszczególnieniem kwot przez nich przekazanych. Listę gości zaproszonych". Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący wskazał adres poczty elektronicznej. W dniu 21 listopada 2022 r. organ udostępnił wnioskowaną informację publiczną za wyjątkiem wnioskowanych w punktach 2-4: listy zaproszonych gości oraz kwot wydatkowanych z budżetu Gminy Kietrz na imprezy Dni Kietrza 2021 oraz Drift Open- Kietrz 2022. W dniu 22 grudnia 2022 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga A. B. z dnia 1 grudnia 2022 r. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzucił skarżący naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Drugi zarzut dotyczył naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 6 listopada 2022 r. w zakresie nieudostępnionych informacji publicznych tj. listy zaproszonych gości na obie wskazane wyżej imprezy oraz kwot wydatkowanych z budżetu Gminy Kietrz na imprezy Dni Kietrza 2021 oraz Drift Open- Kietrz 2022. W skardze również sformułował wniosek o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, a w razie uwzględnienia skargi o nieobciążanie kosztami postępowania, ewentualnie o umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na udzielenie informacji i nieznaczne opóźnienie w jej udzieleniu. Organ wyjaśnił, że wnioskowana do udostępnienia informacja została w znacznym zakresie udostępniona w dniu 20 grudnia 2022 r., a wnioskodawca skorzystał ze środków ochrony prawnej niewspółmiernych do zarzuconych naruszeń. Ponadto skarżący jako radny Rady Miejskiej w Kietrzu jest członkiem Komisji Rewizyjnej i jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony w związku z kontrolą prowadzoną przez Komisję Rewizyjną w samorządowej instytucji kultury – Centrum Kultury i Sportu w Kietrzu oraz w związku ze sporu wewnętrznym w ramach Komisji Rewizyjnej w zakresie przedmiotu kontroli w CKIS. Organ wyjaśnił, że opóźnienie w załatwieniu wniosku spowodowane było tym, że skarżący jako radny połączył we wniosku zagadnienia, dla których w części właściwa była gminna instytucja kultury, a w części Urząd Miejski. Ponadto skarżący miał możliwość uzyskania wnioskowanych informacji w ramach wykonywania mandatu radnego gminnego w toku prac Komisji Rewizyjnej. W ocenie organu złożenie skargi do Sądu przez radnego stanowi celowy zabieg, bowiem jest on zainteresowany przeniesieniem na zewnątrz sporu, jaki istnieje w ramach Komisji Rewizyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Według art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a., gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność co do udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest to kwestia sporna między stronami, że Burmistrz Kietrza jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Stosownie do treści art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) burmistrz jest organem gminy. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 i 4 tej ustawy do zadań burmistrza należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym oraz wykonywanie budżetu. W myśl art. 33 ust. 3 i 5 ustawy burmistrz jest kierownikiem urzędu gminy i wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Zgodnie z art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy burmistrz odpowiada za prawidłową gospodarkę finansową gminy i przysługuje mu wyłączne prawo dokonywania wydatków budżetowych. Kwoty wydatkowane z budżetu gminy są środkami publicznymi w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.). Nie jest sporne w niniejszej sprawie również to, że żądana we wniosku informacja jest informacją publiczną. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Stosownie do powyższego uznać w kontrolowanej sprawie należy, że informacje żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 6 listopada 2022 r. dotyczące kwot wydatkowanych z budżetu Gminy Kietrz na imprezy Dni Kietrza 2021 oraz Drift Open- Kietrz 2022 oraz listy zaproszonych na te imprezy gości stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wnioskowane dane niewątpliwie mieszczą się w przywołanej wyżej kategorii informacji publicznych jako bezpośrednio związane z wydatkowaniem środków publicznych pochodzących z budżetu Gminy Kietrz, a Burmistrz Kietrza odpowiada za prawidłowe prowadzenie gospodarki finansowej Gminy. Przesądzenie, że informacja objęta skutecznie złożonym przez skarżącego wnioskiem stanowi informację publiczną oraz że Burmistrz Kietrza jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia ww. wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, że organ nie udzielił w pełni odpowiedzi na wniosek skarżącego w wymaganym terminie 14 dni, który rozpoczął bieg po wpłynięciu wniosku do organu - co miało miejsce w dniu 6 listopada 2022 r. i zakończył się dnia 20 listopada 2022 r. W piśmie z dnia 21 listopada 2022 r. organ udzielił jedynie częściowej odpowiedzi na wniosek skarżącego. W konsekwencji więc Burmistrz Kietrza dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej w pełnym zakresie objętym wnioskiem skarżącego. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że skarżący jako radny Rady Miejskiej Kietrza i członek Komisji Rewizyjnej miał możliwość uzyskania wnioskowanych informacji w ramach wykonywania mandatu radnego gminnego w toku prac Komisji Rewizyjnej. Prawo do informacji publicznej przysługuje bowiem każdemu bez względu na posiadanie lub nieposiadanie w tym zakresie interesu prawnego bądź faktycznego. Z tego względu konieczne było zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej w zakresie kwot wydatkowanych z budżetu Gminy Kietrz na imprezy Dni Kietrza 2021 oraz Drift Open- Kietrz 2022 oraz listy zaproszonych gości na te imprezy, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku. Sąd miał również obowiązek dokonania oceny, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając więc stopień naruszenia prawa w związku z ujawnioną bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tej kwestii Sąd przyjął, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. W orzecznictwie wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy, jawnego natężenia braku woli organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 59/19). Nie każde zatem naruszenie terminów udzielenia informacji publicznej stanowi podstawę do uznania, że ma ono charakter rażący. W przedmiotowej sprawie, choć informacja publiczna nie została udostępniona w pełnym zakresie wyznaczonym wnioskiem skarżącego, a więc przekroczony został termin udostępnienia informacji publicznej, to jednak nie zachodzi po stronie organu przypadek oczywistego braku woli rozpoznania wniosku skarżącego, jego lekceważenia, czy działania pozbawionego racjonalnego uzasadnienia, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego (kwalifikowanego) naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że choć z uchybieniem terminu, to jednak organ przesłał skarżącemu część żądanych we wniosku informacji. Nie można zatem stwierdzić, aby przyczyną bezczynności organu było zamierzone uniemożliwienie stronie skarżącej dostępu do informacji publicznej. Z tych przyczyn Sąd - na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. - orzekł jak w punkcie 2 wyroku. Z kolei na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku o kosztach postępowania. Wysokość tych kosztów obejmuje uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.