II SAB/Op 98/17
PostanowienieWSA w Opolu2017-07-04
Skład orzekający: Anna Misiak-Janik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, obejmująca miesięczny dochód w kwocie 2.283 zł przy znacznym obciążeniu kosztami leczenia i utrzymania niepełnosprawnego syna, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości, w tym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się niskim dochodem miesięcznym (2.283 zł) przy znacznym obciążeniu kosztami leczenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna (około 1.100 zł miesięcznie), a także koniecznością pokrycia kosztów utrzymania mieszkania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. Pozostała kwota dochodu (około 1.183 zł) jest niewystarczająca na pokrycie podstawowych potrzeb skarżącej i jej syna, co czyni niemożliwym poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżąca K. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza Kietrza w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu ucznia do szkoły. Uzasadniając wniosek, wskazała na trudną sytuację finansową rodziny, wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnim, niepełnosprawnym synem, miesięczny dochód w kwocie 2.283 zł oraz wysokie miesięczne wydatki związane z leczeniem syna i utrzymaniem mieszkania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącej prawo pomocy w całości, ustanawiając dla niej adwokata i zwalniając ją od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. Z. na bezczynność Burmistrza Kietrza w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu ucznia do szkoły wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w całości postanawia: 1) ustanowić dla skarżącej adwokata, 2) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
K. Z. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, w sprawie z jej skargi na bezczynność Burmistrza Kietrza w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu ucznia do szkoły. Uzasadniając wniosek powołała się na złą sytuację finansową swojej rodziny. Oświadczyła, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnim synem. Łączny dochód tego gospodarstwa wynosi 2.283 zł miesięcznie, składa się na niego: renta socjalna - 724 zł i zasiłek pielęgnacyjny-153 zł syna R. Z., oraz świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny w kwocie 1406 zł. Wnioskodawczyni nie wykazała żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych, należących do członków jej rodziny, wskazała, że jej syn R. Z. jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, wymaga on kosztownego leczenia i rehabilitacji, zapewnienia godziwych warunków życia i higieny. Wskazała, że ponosi następujące opłaty miesięczne: 850 zł rehabilitacja i leczenie syna, 800 zł miesięcznie koszty utrzymania mieszkania, w tym 620 zł na zakup opału (węgla), prąd 155 zł, gaz butlowy 50 zł, woda i płynne nieczystości 45 zł, telefon 85 zł, rata kredytu 155 zł, abonament 69 zł, wydatki na utrzymanie około 370 zł, wydatki na wyżywienie w ośrodku około 320 zł.
Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", zważono co następuje:
W P.p.s.a., została uregulowana instytucja prawa pomocy, która zgodnie z art. 245 P.p.s.a., może być przyznana:
- w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub
- w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej.
Rozpoznając wniosek referendarz sądowy zważył, że możliwość ustanowienia stronie pełnomocnika z urzędu lub zwolnienia jej od kosztów sądowych – w całości lub części, ma na celu zapewnienie osobom ubogim i znajdującym się w trudnej sytuacji bytowej, możliwość dochodzenia swoich interesów przed sądem administracyjnym. Wskazuje na to jednoznacznie przepis art. 246 P.p.s.a., określający wymogi, jakie powinny spełniać osoby otrzymujące tę pomoc. Przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. w pkt 1 stanowi, bowiem, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym (a zatem wnioskowanym przez skarżącą) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w pkt 2, że w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego swojego i j rodziny.
Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, pod względem wyżej podanych przesłanek ustawowych, referendarz sądowy, zwany też dalej "orzekającym"
W ocenie orzekającego, sytuacja materialna skarżącej wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uprawnia do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie to jest w całości. Skarżąca nie jest bowiem w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazują na to ograniczone bieżące środki finansowe, jakimi dysponuje, brak majątku mogącego stanowić źródło pokrycia wydatków z tytułu kosztów pełnomocnika. Skarżąca ma bowiem wraz z synem dochód miesięczne 2.283 zł, z niego około 1.100 zł, wydaje co miesiąc na stałe wydatki tj. leczenie i rehabilitację syna oraz opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i opłaceniem tzw. mediów. Skarżącej zostaje, zatem co miesiąc około 1.183 zł dochodu na nią i syna, a zatem na jedna osobę 591 zł. Kwota ta musi jej wystarczyć na pokrycie kosztów wyżywienia, ubrania, środków czystości. Biorąc dodatkowo pod uwagę fakt, że syn skarżącej jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, w ocenie orzekającego bez powoduje to zwiększenie kosztów jego utrzymania.
Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło