II SO/Op 11/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w sprawie z wniosku R. K. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczego w [...] w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OW 56/11 Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznawania wniosku R. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], w sprawie ze skargi R. K. o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczego w [...] grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II SO/Op 11/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek R. K. o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Pismem z dnia 5 lipca 2011 r., wnosząc zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarżąca jednoczenie zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych. Stosownie do art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w dniu 8 lipca 2011 r. referendarz sądowy poinformował R. K. o konieczności złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu i przesyłając jej taki formularz wezwał do jego wypełnienia i przekazania do Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższe wezwanie wraz z formularzem wniosku doręczono stronie w dniu 13 lipca 2011 r. Wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, na którym jako datę jego podpisania wskazano dzień 14 lipca 2011 r., R. K. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 21 lipca 2011 r. (data nadania przesyłki pocztowej). Uznając, że wniosek przesłany został z jednodniowym opóźnieniem, gdyż określony w wezwaniu termin upływał z dniem 20 lipca 2011 r., zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy, stosownie do art. 257 P.p.s.a., pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa bez rozpoznania. Zarządzenie to, doręczone zostało skarżącej w dniu 10 sierpnia 2011 r. Pismem z dnia 12 sierpnia 2011 r., wniesionym w dniu 16 sierpnia 2011 r. (data nadania przesyłki pocztowej) R. K. wystąpiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. W wykonaniu zarządzenia z dnia 22 sierpnia 2011 r. skarżąca wezwana została przez Sąd do przedłożenia pisma procesowego, w którym uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do nadesłania wypełnionego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz do wykazania, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia wniosku. Wezwania to doręczono skarżącej w dniu 5 września 2011 r. Odpowiadając na wezwanie, w piśmie z dnia 12 września 2011 r. (nadanym w tym samym dniu przesyłką pocztową) R. K. wyjaśniła, że na wezwanie odpisała w dniu jego otrzymania, a powodem uchybienia terminu była jej choroba i przekazanie przesyłki pocztowej sąsiadowi, który zobowiązał się nadać ją na poczcie, jednakże zapomniał o tym i wysłał ją po terminie. Dalej strona wskazał, że kiedy w dniu 10 sierpnia 2011 r. dowiedziała się, że pismo nie zostało wysłane, wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu. Kolejnym wezwaniem, z dnia 15 września 2011 r., strona wezwana została do uzupełnienia oświadczenia wyrażonego w piśmie z dnia 12 września 2011 r., poprzez wyjaśnienie, jakiego rodzaju choroba stanowiła przeszkodę w dochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazano, że w szczególności należy podać, czy skarżąca była hospitalizowana, bądź czy choroba, powołana w piśmie, miała charakter obłożny i czy w związku z tym uniemożliwiała takie funkcjonowanie, aby niemożliwym było upewnienie się o nadaniu przez sąsiada przesyłki kierowanej do Sądu. Pouczono skarżącą, że powyższych informacji należy udzielić w terminie 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 20 września 2011 r. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 27 września 2011 r. (nadanym w tym samym dniu przesyłką pocztową), strona wyjaśniła, ze od ponad 10 lat choruje na [...] i w związku z tym [...], bądź z powodu zawrotów głowy nie potrafi utrzymać się na nogach, co z kolei powoduje, że nie wychodzi nigdzie przez kilka dni. Wskazała, że w ostatnim czasie miała liczne omdlenia i po jednym z nich trafiła do szpitala, na dowód czego dołączyła odpis wypisu ze szpitala, potwierdzający jej hospitalizację w okresie od 5 do 15 września 2011 r. Odnośnie okresu w którym upływał termin do złożenia formularza wniosku o prawo pomocy skarżąca podała, że z powodu zawrotów głowy nie wychodziła z domu, a sąsiad "jak poszedł z listem – to go nie było przez tydzień", więc nie miała możliwości potwierdzić, czy go nadał. W okresie tym sąsiad przez całe dnie pomagał w remoncie domu swojego brata, u którego przebywał. Jak wyjaśniła, zawsze jednak wywiązywał się on z przyjętych zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., Sąd może na wniosek strony przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu winno być wniesione do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Niezachowanie tego terminu zgodnie z art. 88 P.p.s.a skutkuje odrzuceniem wniosku. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a we wniosku o przywrócenie terminu należy ponadto uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Jednocześnie, w myśl art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna także dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zasadnym przy tym zdaje się być stanowisko, że w odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, który tak ja to miało miejsce w niniejszej sprawie został już złożony, jednakże z uchybieniem terminu, ponowne składanie wypełnionego formularza nie jest konieczne, skoro czynność ta została już dokonana. Wskazana w art. 87 § 2 konieczność uprawdopodobnienia braku winy oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją, że – mimo swej staranności – nie mogła, z uwagi na niezależną od niej przeszkodę, dokonać w terminie określonej czynności. "Uprawdopodobnienie" jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Przy uprawdopodobnieniu dopuszcza się zatem ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzenia dowodu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zawarta w art. 86 § 1 P.p.s.a., polega natomiast na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, LEX nr 302279 ). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagła chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie skarżąca bez wątpienia uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, co stwierdzone zostało zarządzeniem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 1 sierpnia 2011 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2011 r. bez wątpienia też wnosiła o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wobec wskazania przez nią jako przyczyny uchybienia terminowi nadanie przesyłki pocztowej przez sąsiada, któremu zleciła dokonanie tej czynności, z uchybieniem terminu, o czym nie miała wiedzy fakt, iż wniosek złożony został w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez skarżącą zarządzenia stwierdzającego uchybienie terminowi, w ocenie Sądu może przy tym przemawiać za uznaniem, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Stwierdzić ponadto należy, że skarżąca uprawdopodobniła swój brak winy w uchybieniu terminowi. Wskazane przez nią okoliczności w postaci poważnej przewlekłej choroby [...] oraz związane z nią ograniczenia w samodzielnym funkcjonowaniu i konieczność wyręczania się inną osobą, w odniesieniu do której skarżąca nie miała możliwości skontrolowania jej działań, w ocenie Sądu uznać bowiem należy za obiektywne i niezależne od strony przeszkody w prawidłowym i terminowym złożeniu formularza wniosku, w szczególności przy uwzględnieniu wieku strony (70 lat) oraz jej ogólnego stanu zdrowia. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów, w tym w szczególności karty leczenia szpitalnego wynika, że choruje ona na [...] i [...], a ponadto jest po [...] i rozpoznano u niej [...] oraz [...], a powodem hospitalizacji we wrześniu 2011 r. była miedzy innymi znaczna utrata masy ciała w ciągu kilku miesięcy (15 kg). Charakter chorób skarżącej, który daje obraz o jej ogólnym stanie zdrowia z uwagi na mogące występować objawy, uprawdopodabnia okoliczność, że nie była ona w stanie samodzielnie wysłać do Sądu pisma zawierającego formularz wniosku o przyznanie praw pomocy z uwagi na złe samopoczucie, związane z jej stanem zdrowia. Jednocześnie też, skoro podjęła działanie w zakresie wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez wyręczenie się sąsiadem w nadaniu na poczcie przesyłki pocztowej, nie można przypisać jej winny w uchybieniu terminowi zwłaszcza, że nie mogła w żaden sposób wpłynąć na dokonanie przez sąsiada czynności w terminie. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesiona przez skarżącą okoliczność może być uznana za przyczynę uprawdopodobniającą, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, nastąpiło bez winy skarżącej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.