II SO/Op 17/16

PostanowienieWSA w Opolu2016-05-30

Skład orzekający: Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnienie relacji służbowych między sędzią orzekającym w sprawie a jednym ze skarżących, będącym również sędzią, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach od rozpoznania sprawy został uwzględniony, ponieważ fakt orzekania w tym samym sądzie co jeden ze skarżących, który jest jednocześnie sędzią, może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziów. Okoliczność ta, nawet jeśli nie wpływa bezpośrednio na strony postępowania, może wywoływać wątpliwości u zewnętrznego obserwatora, co narusza zasady wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie warunków zabudowy. Jako przyczynę wyłączenia wskazali fakt, że jeden ze skarżących, W. O., jest sędzią orzekającym w tym samym sądzie. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Wyłączono od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska-spr. Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Jeżewska sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2016 r. wniosków sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wyłączenie w sprawie ze skargi W. O. i K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu sygn. akt II SA/Gl 157/16 postanawia: wyłączyć od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w osobach: Anny Apollo, Barbary Brandys-Kmiecik, Piotra Brody, Bonifacego Bronkowskiego, Eugeniusza Christa, Agaty Ćwik-Bury, Grzegorza Dobrowolskiego, Przemysława Dumany, Łucji Franiczek, Małgorzaty Herman, Małgorzaty Jużków, Magdaleny Jankiewicz, Beaty Kalagi-Gajewskiej, Krzysztofa Kanduta, Elżbiety Kaznowskiej, Leszka Kiermaszka, Pawła Kornackiego, Beaty Kozickiej, Doroty Kozłowskiej, Teresy Kurcyusz-Furmanik, Beaty Machcińskiej, Ewy Madej, Andrzeja Matana, Tadeusza Michalika, Bożeny Miliczek-Ciszewskiej, Stanisława Niteckiego, Barbary Orzepowskiej-Kyć, Bożeny Pindel, Szczepana Praxa, Teresy Randak, Marzanny Sałudy, Renaty Siudyki, Bożeny Sulei-Klimczyk, Marii Taniewskiej-Banackiej, Anny Tyszkiewicz-Ziętek, Małgorzaty Walentek, Iwony Wiesner, Rafała Wolnika, Krzysztofa Wujka, Edyty Żarkiewicz, Artura Żurawika. Pismem procesowym z dnia 18 stycznia 2016 r., W. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie ustalenia warunków zabudowy terenu, która to skarga została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Gl 164/16. Zarządzeniem z dnia 1 marca 2016 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, połączono ww. sprawę ze sprawą o sygn. akt II SA/Gl 157/16 ze skargi K. A. na ten sam zaskarżony akt, celem wspólnego rozpoznania. Następnie, orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach sędziowie: Anna Apollo, Barbara Brandys-Kmiecik, Piotr Broda, Bonifacy Bronkowski, Eugeniusz Christa, Agata Ćwik-Bury, Grzegorz Dobrowolski, Przemysław Dumana, Łucja Franiczek, Małgorzata Herman, Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Beata Kalaga-Gajewska, Krzysztof Kandut, Elżbieta Kaznowska, Leszek Kiermaszek, Paweł Kornacki, Beata Kozicka, Dorota Kozłowska, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Machcińska, Ewa Madej, Andrzej Matan, Tadeusz Michalik, Bożena Miliczek-Ciszewska, Stanisław Nitecki, Barbara Orzepowska-Kyć, Bożena Pindel, Szczepan Prax, Teresa Randak, Marzanna Sałuda, Renata Siudyk, Bożena Suleja-Klimczyk, Maria Taniewska-Banacka, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Małgorzata Walentek, Iwona Wiesner, Rafał Wolnik, Krzysztof Wujek, Edyta Żarkiewicz, Artur Żurawik, w złożonych do akt sprawy oświadczeniach wnieśli o wyłączenie ich od rozpoznania niniejszej sprawy, na podstawie art. 19 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Jako przesłankę wyłączenia wskazali fakt zatrudnienia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach sędziego W. O., który jest skarżącym w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OW 25/16, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a, wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu i sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą powodować powstanie wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w konkretnej sprawie. Stwarza tym samym warunki umożliwiające każdej stronie postępowania rozpatrzenie jej sprawy przez niezależny, obiektywny i niezawisły sąd. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy enumeratywnie i wyczerpująco wymienione zostały w art. 18 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780) – zwanej P.p.s.a Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 P.p.s.a, sąd może wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Stosownie do art. 19 P.p.s.a., podstawą uwzględnienia wniosku lub żądania o wyłączenie sędziego jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać ona uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Stosownie do art. 21 P.p.s.a. sędzia powinien przy tym zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Ustawodawca nie wskazuje jednak w ww. przepisie jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności sędziego i tym samym pozwalać na wyłączenie sędziego od rozpoznania konkretnej sprawy. W konsekwencji takiego uregulowania przyjąć należy, że zasadność wniosku lub żądania o wyłączenie zależna będzie od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 155). Okoliczności te winny być pojmowane szeroko. Mogą one wynikać zarówno ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron postępowania charakteryzującego się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, jak również mogą to być wszelkie okoliczności obiektywne dające podstawę powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Muszą być jednak one realne, a nie potencjalne. Te konkretne okoliczności mogą jednak powodować powstanie wątpliwości, co do bezstronności sędziego, nie tylko u samych stron postępowania sądowego, ale także u podmiotów spoza tego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając zasadność wniosków o wyłączenie, złożonych w niniejszej sprawie przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi co do nich przesłanka określona w art. 19 P.p.s.a. Podnoszona we wszystkich oświadczeniach sędziów okoliczność orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach sędziego W. O., który jest jednocześnie skarżącym w niniejszej sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, uzasadnia wyłączenie sędziów orzekających w WSA w Gliwicach od rozpoznania tejże sprawy. Okoliczność ta może wszak wywoływać, nawet jeśli nie u samych stron postępowania, to u zewnętrznego obserwatora, wątpliwość co do bezstronności i obiektywizmu tych sędziów przy orzekaniu w przedmiocie wniesionej skargi. Istnienie relacji w kontaktach służbowych i wspólne środowisko pracy sędziów może ponadto wywołać negatywną ocenę działalności sądu w społeczności lokalnej, co godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości i poczucie sprawiedliwości społecznej. Wobec powyższego, na podstawie art. 22 § 2 w związku z art. 19 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło