II SO/Op 19/18

PostanowienieWSA w Opolu2018-11-06

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Anna Misiak-Janik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, uzyskująca niskie dochody i posiadająca znaczne zadłużenie alimentacyjne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, której dochody z pracy w zakładzie karnym są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego, nie posiada majątku ani oszczędności, a jednocześnie ma znaczne zadłużenie alimentacyjne, wykazuje, że uiszczenie kosztów postępowania przekracza jej możliwości finansowe. W takiej sytuacji, w celu zagwarantowania pełnego prawa do sądu, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
R. S., odbywający karę pozbawienia wolności, złożył skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując niskimi dochodami (200-400 zł miesięcznie), obowiązkowymi alimentami na dzieci (972 zł miesięcznie) oraz znacznym zadłużeniem alimentacyjnym (ponad 200 tys. zł). Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono skarżącemu radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić skarżącemu radcę prawnego. Pismem z dnia 29 października 2018 r., R. S. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została zarejestrowana w Dzienniku korespondencji w tut. Sądzie pod nr II DK/Op 36/18 i przesłana do organu, celem udzielenia odpowiedzi i nadesłania akt sprawy. Skarżący ze skargą złożył wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym, gdzie okresowo wykonuje odpłatne prace. Obecnie jego dochody to 200-400 zł miesięcznie, a jest zobowiązany do płacenia alimentów na dzieci w kwocie 972 zł miesięcznie. Wskazał, że jego zadłużenie z tytułu alimentów przekracza 200 tys. zł. Oświadczył, że nie posiada majątku. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podał, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci w wieku 22, 19 i 12 lat. Oświadczył także, że jego dzieci nie uzyskują żadnych dochodów, ani nie posiadają żądnego majątku. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a.", starszy referendarz sądowy, zwany też dalej "orzekającym", zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej we wnioskowanym całkowitym zakresie stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższej regulacji wynika, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przyznawaną w ramach specjalnej pomocy Państwa osobom, które nie są w stanie pokryć samodzielnie kosztów postępowania. Prawo pomocy ma zastosowanie w stosunku do osób, które pomimo wykazanych starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogłyby ponieść kosztów, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski albo nie osiągają żadnego dochodu. Przyznanie tego prawa następuje, więc w szczególnych przypadkach. W ocenie orzekającego taka szczególna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący przebywa w zakładzie karnym, w ramach, którego jest obecnie zatrudniony, ale dochód uzyskiwany z tego tytułu jest niewystarczający na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Ponadto, skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu z innych źródeł, ani nie posiada majątku i oszczędności, a przeciwnie ma bardzo duże zadłużenie alimentacyjne. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że skarżący wykazał, iż uiszczenie jakichkolwiek kosztów związanych z niniejszym postępowaniem sądowym przekracza jego możliwości finansowe. Dodatkowym argumentem przemawiającym za ustanowieniem skarżącemu radcy prawnego jest zagwarantowanie mu, jako osobie pozbawionej wolności, pełnego prawa do sądu i czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Wobec powyższego, działając na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a. starszy referendarz sądowy orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło