II SO/Op 2/10

PostanowienieWSA w Opolu2010-03-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Teresa Cisyk, Sędzia WSA Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatrudnienie syna strony skarżącej w sądzie administracyjnym jako referendarza sądowego stanowi uzasadnioną podstawę do wyłączenia sędziów tego sądu od rozpoznania sprawy na ich wniosek?
Ratio decidendi
Zatrudnienie syna strony skarżącej w sądzie administracyjnym na stanowisku referendarza sądowego stanowi uzasadnioną podstawę do wyłączenia sędziów tego sądu od rozpoznania sprawy na ich wniosek. Okoliczność ta może wywoływać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziów, nawet jeśli nie u samych stron postępowania, to u zewnętrznego obserwatora, a także negatywnie wpływać na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożyli wniosek o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy dotyczącej skargi E. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej. Jako podstawę wyłączenia wskazali fakt zatrudnienia w tym sądzie syna skarżącej, M. K., na stanowisku referendarza sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył WSA w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Wyłączono od rozpoznawania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wskazanych we wniosku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy w zakresie wniosku sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] o wyłączenie w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej sygn. akt [...] postanawia: wyłączyć od rozpoznawania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] w osobach: H. O., W. W. – I., T. K., L. S., M. M. – K., M. R. – O., J. S., J. K., M. J. – S., M. M. – G., M. M., B. K., M. G., A. M., J. S., Z. W., O. B., A. C., M. G., H. K., A. P., A. S., J. S., A. W., H. Ł., L. B., I. D., M. S., T. Ś., L. J., J. D. M., K. B., A. W., D. D., E. K., K. R., M. T. – R., A. C., Z. Ł., H. B., M. O., R. P. Pismem z dnia 13 października 2009 r., E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...], nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej. Orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...] sędziowie: H. O., W. W. – I., T. K., L. S., M. M. – K., M. R. – O., J. S., J. K., M. J. – S., M. M. – G., M. M., B. K., M. G., A. M., J. S., Z. W., O. B., A. C., M. G., H. K., A. P., A. S., J. S., A. W., H. Ł., L. B., I. D., M. S., T. Ś., L. J., J. D. M., K. B., A. W., D. D., E. K., K. R., M. T. – R., A. C., Z. Ł., H. B., M. O. i R. P., w złożonych do akt sprawy oświadczeniach wnieśli o wyłączenie ich od rozpoznania niniejszej sprawy, na podstawie art. 19 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznajmiając, iż osoba skarżącej nie jest im znana, jako przesłankę wyłączenia wskazali fakt zatrudnienia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...], na stanowisku referendarza sądowego, syna skarżącej – M. K. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II OW 4/10, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a, wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu i sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą powodować powstanie wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w konkretnej sprawie. Stwarza tym samym warunki umożliwiające każdej stronie postępowania rozpatrzenie jej sprawy przez niezależny, obiektywny i niezawisły sąd. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy enumeratywnie i wyczerpująco wymienione zostały w art. 18 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 P.p.s.a, sąd może wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Stosownie do art. 19 P.p.s.a., podstawą uwzględnienia wniosku lub żądania o wyłączenie sędziego jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać ona uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Stosownie do art. 21 P.p.s.a. sędzia winien przy tym zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Ustawodawca nie wskazuje jednak w w/w przepisie jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności sędziego i tym samym pozwalać na wyłączenie sędziego od rozpoznania konkretnej sprawy. W konsekwencji takiego uregulowania przyjąć należy, że zasadność wniosku lub żądania o wyłączenie zależna będzie od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 155). Okoliczności te winny być pojmowane szeroko. Mogą one wynikać zarówno ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron postępowania charakteryzującego się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, jak również mogą to być wszelkie okoliczności obiektywne dające podstawę powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Muszą być jednak one realne, a nie potencjalne. Te konkretne okoliczności mogą jednak powodować powstanie wątpliwości, co do bezstronności sędziego, nie tylko u samych stron postępowania sądowego, ale także u podmiotów spoza tego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając zasadność wniosków o wyłączenie, złożonych w niniejszej sprawie przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi co do nich przesłanka określona w art. 19 P.p.s.a. Podnoszona we wszystkich oświadczeniach sędziów okoliczność zatrudnienia syna skarżącej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...] (na stanowisku referendarza sądowego), uzasadnia wyłączenie sędziów orzekających w tym Sądzie od rozpoznania niniejszej sprawy. Okoliczność ta może wszak wywoływać, nawet jeśli nie u samych stron postępowania, to u zewnętrznego obserwatora, wątpliwość co do bezstronności i obiektywizmu tych sędziów przy orzekaniu w przedmiocie wniesionej skargi. Istnienie relacji w kontaktach służbowych i wspólne środowisko pracy, sędziów i syna skarżącej może ponadto wywołać negatywną ocenę działalności sądu w społeczności lokalnej, co godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości i poczucie sprawiedliwości społecznej. Wobec powyższego, na podstawie art. 22 § 2 w zw. z art. 19 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło