II SO/Op 2/16

PostanowienieWSA w Opolu2016-02-29

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, nieposiadająca dochodów i środków majątkowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba pozbawiona wolności, która nie pracuje, nie osiąga dochodów i nie posiada oszczędności, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K. N., przebywający w zakładzie karnym, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymierzenia grzywny Dyrektorowi Zakładu Karnego za nieprzekazanie skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca wskazał, że nie pracuje, nie uzyskuje dochodów i nie posiada środków majątkowych. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z wniosku K. N. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zakładu Karnego w [...] za nieprzekazanie skargi na decyzję w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego stanowi wniosek K. N. wniesiony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zakładu Karnego w [...] za nieprzekazanie skargi na decyzję w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, wezwano wnioskodawcę do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 2 lutego 2016 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Stąd przy piśmie z dnia 8 lutego 2016 r., na zarządzenie referendarza sądowego przesłano K. N. urzędowy formularz wniosku i wezwano do jego wypełnienia oraz nadesłania do Sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie powyższej treści, zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 16 lutego 2016 r., o czym świadczy potwierdzenie doręczenia przesyłki pocztowej (k-23 akt). Skarżący nadesłał za pośrednictwem poczty w dniu 18 lutego 2015 r. (data stempla) wypełniony formularz wniosku, w którym powtórzył żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając prośbę wskazał, że przebywa w zakładzie karnym, nie pracuje zawodowo i nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada także możliwości zatrudnienia (pomimo wykazywanych starań), z powodu braku wolnych etatów. Podniósł, że od 2000 r. jest pozbawiony wolności, nie posiada zobowiązań, a pozostaje na utrzymaniu Skarbu Państwa. Wnioskodawca nie wykazał żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych pozostających w jego posiadaniu. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w tym zakresie, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). W ocenie referendarza, w przypadku wnioskodawcy powyższa przesłanka zachodzi, a pogląd taki przyjąć można na podstawie oświadczenia złożonego przez samego skarżącego. Rozpoznający wniosek miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych zalicza się wnioskodawca, który przebywa obecnie w zakładzie karnym, nie pracuje zarobkowo, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada również zgromadzonych oszczędności. Przedstawiona sytuacja materialna, nie stwarza zatem podstaw do wygospodarowania przez wnioskodawcę środków na opłacenie kosztów sądowych. Stąd referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło