II SO/Op 22/16
PostanowienieWSA w Opolu2016-06-06
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z tego obowiązku z mocy prawa?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, gdy strona skarżąca, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Wnioskodawcy, który został zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
T. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z zamiarem zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącej pomocy społecznej. Wnioskodawca uzasadnił wniosek trudną sytuacją finansową, wskazując na niskie dochody z renty inwalidzkiej i dodatku pielęgnacyjnego oraz ponoszone wydatki. Referendarz sądowy, posiadając wiedzę o sytuacji materialnej wnioskodawcy z innych postępowań, rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono T. R. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie pomocy społecznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić T. R. adwokata.
T. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca domaga się udzielenia pomocy w związku z chęcią zaskarżenia do sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...]. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał na złą sytuację finansową. Oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu renty inwalidzkiej i dodatku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 1121,26 zł netto. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że jest osobą samotnie gospodarującą; posiada mieszkanie socjalne z zasobów Gminy o powierzchni [...] m². Na bieżące utrzymanie wnioskodawca ponosi wydatki z tytułu: czynszu mieszkaniowego w wysokości 236,76 zł, opłat za energię elektryczną – 100 zł, za telefon i internet – 115 zł.
Referendarz sądowy posiada ponadto wiedzę na temat sytuacji materialnej skarżącego z innych toczących się przed tut. Sądem postępowań ze skarg T. R., w których złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy (np. o sygn. akt: II SO/Op 6/16, II SO/Op 8/16, II SA/Op 31/15, II SO/Op 41/15). We wnioskach tych skarżący podawał, że jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej i samodzielnej egzystencji, a źródłem jego dochodu jest jedynie renta inwalidzka. Rentę tę pobiera m.in. z powodu: [...], [...], [...] oraz [...]. Podnosił także, że pobierane świadczenie rentowe nie starcza mu na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, w tym opłat za media lokalowe, do tego stopnia, że wobec wnioskodawcy została orzeczona i przeprowadzona eksmisja do lokalu socjalnego.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu, a także przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro T. R., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba zamierzająca skarżyć decyzję z zakresu pomocy społecznej, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co orzeczono w punkcie pierwszym sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., w myśl których, referendarz sądowy wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne.
Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wnioskodawca jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie więc do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Uwzględniając powyższe wywody referendarz zważył, że źródłem dochodu wnioskodawcy, który to dochód kształtuje się na poziomie 1.121 zł netto miesięcznie, jest jedynie renta inwalidzka i dodatek pielęgnacyjny. W związku z tymi ustaleniami, mając na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy oraz jego zły stan zdrowia, referendarz ocenił, że T. R. może mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, a zatem spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym.
Orzekający postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata z urzędu, co orzekł jak w punkcie drugim sentencji, działając na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło