II SO/Op 23/16

PostanowienieWSA w Opolu2016-06-16

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest bezprzedmiotowy z mocy ustawy, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika powinien zostać uwzględniony w częściowym zakresie?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest bezprzedmiotowy z mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., ponieważ strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249 a P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony w częściowym zakresie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co zostało wykazane przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
T. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia pełnomocnika i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie zasiłku celowego. Wnioskodawca uzasadnił wniosek trudną sytuacją finansową, utrzymując się z renty inwalidzkiej i ponosząc podstawowe koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
1) ustanowiono dla T. R. radcę prawnego, 2) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie zasiłku celowego postanawia: 1) ustanowić dla T. R. radcę prawnego, 2) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. T. R., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie pełnomocnika do wniesienia skargi. We wniosku wskazał, że przedmiotem zaskarżenia zamierza uczynić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr [...], w sprawie zasiłku celowego. Uzasadniając wniosek T. R. wskazał na swoja złą sytuację finansową, utrzymuje się, bowiem z renty inwalidzkiej. Wnioskodawca podkreślił, że pomoc fachowego pełnomocnika jest mu potrzebna do obrony jego interesów. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Mieszka w lokalu socjalnym o powierzchni [...] m2; jego renta inwalidzka wynosi 912, 59 zł brutto, a dodatek pielęgnacyjny 208, 67 zł, co daje dochód w łącznej wysokości brutto 1121,26 zł Wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi sam, miesięczne opłaty podstawowe to czynsz 236, 76 zł, energia elektryczna 100 zł, Internet, telefon telewizja 115 zł. Pozostałe wydatki to artykuły spożywcze, środki czystości i higieny osobistej, leki, odzież i bielizna oraz obuwie i inne. Wnioskodawca wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. T. R. zamierza wnieść skargę na decyzję dotyczącą zasiłku celowego, a zatem świadczenia z pomocy społecznej, wobec tego z mocy samej ustawy P.p.s.a., został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Postępowanie, zatem z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, należało, więc rozpoznać jego wniosek w części obejmującej ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postępowanie natomiast z wniosku T. R. w tym zakresie, jako bezprzedmiotowe na zasadzie art. 249 a P.p.s.a., zgodnie, z którym jeżeli rozpoznanie wniosku stało się bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wnioskodawca powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast orzekający w przedmiocie wniosku powinien wskazać, z jakich względów uznał, że żądanie strony jest, bądź nie jest zasadne. Z jednej strony uwzględnia, więc wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody i posiadany majątek. Przywołane regulacje są przejawem intencji ustawodawcy, który tworząc instytucję prawa pomocy, miał na celu umożliwienie dochodzenia słusznych praw przed sądem, osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Uwzględniając powyższe, referendarz sądowy oceniając złożony wniosek wziął pod uwagę, że wnioskodawca nie ma żadnego majątku nieruchomego, czy ruchomego, otrzymuje jedynie dochód z renty inwalidzkiej. W związku z poczynionymi ustaleniami, mając na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy oraz zły stan jego zdrowia spowodowany inwalidztwem, orzekający uznał, że może on mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, a zatem spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać mu prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla niego pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji, a na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a w związku z art. 249 a w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło