II SO/Op 30/16
PostanowienieWSA w Opolu2017-02-06
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie starszego referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, z powodu niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu, jest prawidłowe, gdy strona twierdzi, że złożyła dwa wnioski, a jeden z nich został wyłączony do odrębnego postępowania?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy zarządzenie o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ponieważ wniosek dotyczący zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w Nysie nie został złożony na wymaganym urzędowym formularzu. Mimo że strona wskazała, iż działa w imieniu własnym oraz M. M., dołączyła tylko jeden formularz, w którym jako wnioskodawcę wskazano J. M. Brak zachowania wymaganej formy wniosku, zgodnie z art. 252 § 2 i art. 257 P.p.s.a., skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.Stan faktyczny
J. M., działając jako kurator M. M., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w celu zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w Nysie. Do wniosku załączono tylko jeden formularz, w którym jako wnioskodawcę wskazano J. M. Po wezwaniu do uzupełnienia braków, J. M. złożyła kolejny wniosek dotyczący innej sprawy, który został wyłączony do odrębnego postępowania. Starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek M. M. dotyczący uchwały Rady Miejskiej w Nysie bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu. J. M. wniosła sprzeciw od tego zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2016 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie z wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w zakresie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywołanego uchwałą w przedmiocie skargi na czynność Burmistrza Nysy postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
Pismem z dnia 11 lipca 2016 r., J. M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy, w celu zaskarżenia szereg aktów, w tym m.in. uchwały Nr [...] w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywołanego uchwałą dotyczącą skargi na czynność Burmistrza Nysy. W opisanym piśmie, jako "stronę odwołującą się" określiła zarówno siebie, jak też M. M.. Do pisma załączono jednocześnie tylko jeden wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony na urzędowym formularzu, w którym jako wnioskodawcę wskazano J. M..
Wobec tego, na skutek zarządzenia z dnia 20 lipca 2016 r. przesłano J. M., jako kuratorowi M. M., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy typu "PPF", celem jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wyjaśniono przy tym, że wezwanie wynika z faktu, iż w piśmie z dnia 11 lipca 2016 r., skierowanym do tut. Sądu przez wnioskodawców określonych, jako J. M. i M. M., zwrócono się o przyznanie prawa pomocy w związku z zamiarem zaskarżenia uchwał Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r., w tym uchwały o Nr [...]. Wskazano, że do akt sprawy dołączony został jedynie wniosek J. M., prawidłowo złożony na urzędowym formularzu, a dotyczący ww. uchwały. Wyjaśniono także, że brak jest w aktach sprawy wniosku M. M. złożonego na urzędowym formularzu, a odnoszącego się do ww. uchwały Nr [...], jako przedmiotu skargi do tut. Sądu. Jednocześnie pouczono kuratora J. M., że niezastosowanie się do wezwania w wyżej podanym terminie, spowoduje pozostawienie wniosku jej podopiecznego M. M. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Powyższe wezwanie zostało przesłane na adres J. M. podany w skardze i zostało doręczone jej osobiście przez Syndyka w dniu 4 sierpnia 2016 r.
W dniu 8 sierpnia 2016 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo J. M. odnoszące się do ww. wezwania, w którym wnioskodawczyni stwierdziła, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) "jest wymieniona moja osoba działająca w imieniu własnym". Stąd nie rozumie wezwania o usunięcie braków formalnych i pouczenia o pozostawieniu już wniesionego wniosku, bez rozpoznania. Wskazała także, że wezwanie z dnia 21 lipca 2016 r. zostało jej doręczone przez Syndyka w dniu 4 sierpnia 2016 r. Jednocześnie w tym samym dniu złożyła wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy dla M. M. zaznaczając, jako przedmiot zaskarżenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...]. J. M. podała także, że nie dysponuje sprzętem komputerowym, a w sporządzaniu pism korzysta głównie z pomocy T. R. i ona je tylko czyta i podpisuje.
Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...], wyłączono z akt niniejszej sprawy o sygn. II SO/Op 30/16 i wpisano do repertorium sądowego pod nową sygnaturą (II SO/Op 43/16).
Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 listopada 2016 r. pozostawił wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wyjaśniając, że strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa. Podniósł, że wśród wspomnianych przesłanek wyróżnić należy tzw. przesłanki formalne oraz przesłanki materialne, zawarte w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." Referendarz wyjaśnił, że do przesłanek formalnych zalicza się złożenie wniosku na właściwym, urzędowym formularzu i wypełnienie go według zasad określonych w pouczeniu. Wynika to z przepisu art. 252 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany, a wzór formularza wniosku określiła Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257, z późn. zm.).
Kurator M. M. - J. M., wniosła sprzeciw od zarządzenia z dnia 17 listopada 2016 r. W sprzeciwie J. M. wskazała, że nie rozumie dlaczego była parokrotnie wzywana do składania wniosków o przyznanie prawa pomocy, jak też nie rozumie treści zarządzenia z dnia 17 listopada 2016 r. Ponadto stwierdziła, że - jej zdaniem - w wyniku działań Sądu dwa prawidłowo złożone wnioski o przyznanie prawa pomocy w różnych sprawach pozostały bez rozpoznania, w tym jeden jej wniosek, który uznano za bezzasadny na podstawie art. 247 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 260 § 1-3 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Przyjdzie odnotować, że J. M., mieszcząc się w przepisanym terminie, w dniu 8 sierpnia 2016 r. złożyła wypełniony, urzędowy formularz wniosku o prawo pomoc dla M. M. Jednak ostatnio opisany wniosek, uznany został, jako wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...]. Na skutek zarządzenia z dnia 19 października 2016 r. został wyłączony z akt niniejszej sprawy i wpisany do repertorium sądowego pod nową sygnaturą II SO/Op 43/16. Stanowi on zatem przedmiot odrębnego postępowania, w toku którego w dniu 26 października 2016 r. wydano postanowienie o ustanowieniu M. M. radcy prawnego z urzędu oraz umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kurator M. M. - J. M. - nie kwestionowała prawidłowości prowadzonego postępowania o przyznanie prawa pomocy w sprawie II SO/Op 43/16 i nie twierdziła, że nie była zainteresowana złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy M. M. w celu zaskarżenia decyzji SKO w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...]. Jednocześnie J. M. wskazała, że wniosek o przyznanie prawa pomocy umożliwiający jej zaskarżenie uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r. złożyła w imieniu własnym.
W tym stanie rzeczy trzeba zauważyć, że niewątpliwie J. M. w piśmie z dnia 11 lipca 2016 r. podała, że działa w swoim imieniu oraz M. M., lecz do tego pisma załączyła tylko jeden wypełniony formularz o przyznanie prawa pomocy, w którym jako wnioskodawcę wskazano J. M.. Skoro zatem w powyższym piśmie określono jako wnioskodawcę także M. M., to zasadnie doszło do przesłania formularza wniosku o prawo pomocy również dla niego. Niedopuszczalne jest bowiem merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą (P.p.s.a.) szczególna forma jego złożenia (formularz PPF), co wprost wynika z brzmienia art. 252 § 2 i art. 257 P.p.s.a. W myśl ostatnio powołanego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Powyższe wyjaśnienia J. M. oznaczają natomiast, że pomimo wskazania w piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2016 r., iż działa w imieniu swoim i M. M., to w istocie zamierzała w powyższej sprawie działać tylko w swoim imieniu, wnosząc o przyznanie prawa pomocy tylko dla siebie.
Słusznie zatem, na zasadzie art. 257 P.p.s.a., wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r., Nr [...], który nie został złożony na urzędowym formularzu pozostawiono bez rozpoznania.
W opisanej sytuacji Sąd, działając na podstawie art. 260 § P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło