II SO/Op 33/15
PostanowienieWSA w Opolu2015-09-21
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Jerzy Krupiński, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt, że skarżący jest sędzią orzekającym w sądzie administracyjnym, stanowi podstawę do wyłączenia innych sędziów tego sądu od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Tak, fakt, że skarżący jest sędzią orzekającym w sądzie administracyjnym, stanowi podstawę do wyłączenia innych sędziów tego sądu od rozpoznania sprawy. Okoliczność ta może wywoływać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziów, nawet jeśli nie u samych stron postępowania, to u zewnętrznego obserwatora, co godzi w wymiar sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy dotyczącej warunków zabudowy, w której jednym ze skarżących był ich kolega – sędzia W. O. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania tych wniosków. Sąd w Opolu rozpoznał wnioski i postanowił wyłączyć sędziów WSA w Gliwicach od rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Wyłączono od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wyłączenie w sprawie ze skargi W. O., M. O., K. A., sygn. akt II SA/Gl 542/15 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: wyłączyć od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w osobach: Piotra Brody, Rafała Wolnika, Grzegorza Dobrowolskiego, Łucji Franiczek, Elżbiety Kaznowskiej, Marii Taniewskiej-Banackiej, Bonifacego Bronkowskiego, Iwony Boguckiej, Leszka Kiermaszka, Artura Żurawika, Ewy Krawczyk, Przemysława Dumany, Bożeny Miliczek-Ciszewskiej, Doroty Kozłowskiej, Eugeniusza Christa, Bożeny Sulei, Teresy Randak, Ewy Madej, Pawła Kornackiego, Bożeny Pindel, Anny Tyszkiewicz-Ziętek, Małgorzaty Walentek, Teresy Kurcyusz-Furmanik, Beaty Kalagi-Gajewskiej, Stanisława Niteckiego, Renaty Siudyki, Szczepana Praxa, Beaty Kozickiej, Andrzeja Matana, Edyty Żarkiewicz, Tadeusza Michalika, Marzanny Sałudy, Barbary Orzepowskiej-Kyć, Krzysztofa Kanduta, Krzysztofa Wujka, Małgorzaty Herman, Iwony Wiesner, Małgorzaty Jużków, Agaty Ćwik-Bury, Barbary Brandys-Kmiecik, Anny Apollo, Magdaleny Jankiewicz.
K. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 marca 2015 r., [...], w przedmiocie warunków zabudowy terenu, która została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Gl 542/15.
Na powyższą decyzję również W. O. i M. O. wnieśli skargę, zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Gl 550/15. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 550/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach połączył sprawę o sygn. akt II SA/Gl 550/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt II SA/Gl 542/15.
Orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach sędziowie: Piotr Broda, Rafał Wolnik, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka, Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Leszek Kiermaszek, Artur Żurawik, Ewa Krawczyk, Przemysław Dumana, Bożena Miliczek-Ciszewska, Dorota Kozłowska, Eugeniusz Christ, Bożena Suleja, Teresa Randak, Ewa Madej, Paweł Kornacki, Bożena Pindel, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Małgorzata Walentek, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki, Renata Siudyka, Szczepan Prax, Beata Kozicka, Andrzej Matan, Edyta Żarkiewicz, Tadeusz Michalik, Marzanna Sałuda, Barbara Orzepowska-Kyć, Krzysztof Kandut, Krzysztof Wujek, Małgorzata Herman, Iwona Wiesner, Małgorzata Jużków, Agata Ćwik-Bury, Barbara Brandys-Kmiecik, Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz w oświadczeniach złożonych do akt sprawy (k. 18-66 a. sąd.) wnieśli o wyłączenie od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Jako przesłankę wyłączenia wskazali fakt, że W. O., będący skarżącym w niniejszej sprawie, jest sędzią w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach.
Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt II OW 93/15, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a, wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosków sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wyłączenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Wnioski zasługują na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu i sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą powodować powstanie wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w konkretnej sprawie. Stwarza tym samym warunki umożliwiające każdej stronie postępowania rozpatrzenie jej sprawy przez niezależny, obiektywny i niezawisły sąd.
Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na żądanie sędziego lub na wniosek strony. W myśl art. 19 P.p.s.a., sąd może wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Podstawą uwzględnienia wniosku lub żądania o wyłączenie sędziego jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać ona uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Stosownie do art. 21 P.p.s.a. sędzia winien przy tym zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie.
W powołanych przepisach ustawodawca nie wskazuje, jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności sędziego i tym samym pozwalać na wyłączenie sędziego od rozpoznania konkretnej sprawy. W konsekwencji takiego uregulowania przyjąć należy, że zasadność wniosku lub żądania o wyłączenie zależeć będzie od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 210). Okoliczności te winny być pojmowane szeroko. Mogą one wynikać zarówno ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron postępowania, charakteryzującego się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, jak również mogą to być wszelkie okoliczności obiektywne dające podstawę powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Muszą być one jednak realne, a nie potencjalne. Te konkretne okoliczności mogą powodować powstanie wątpliwości co do bezstronności sędziego nie tylko u samych stron postępowania sądowego, ale także u podmiotów spoza tego postępowania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd - uznając zasadność wniosków o wyłączenie złożonych w niniejszej sprawie przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 19 P.p.s.a. Podnoszona we wszystkich oświadczeniach sędziów okoliczność orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach sędziego W. O., który jest jednocześnie skarżącym w niniejszej sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 marca 2015 r., uzasadnia wyłączenie sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Okoliczność ta może bowiem wywoływać, nawet jeśli nie u samych stron postępowania, to u zewnętrznego obserwatora, wątpliwość co do bezstronności i obiektywizmu tych sędziów przy orzekaniu w przedmiocie wniesionej skargi. Istnienie relacji w kontaktach służbowych i wspólne środowisko pracy sędziów może ponadto wywołać negatywną ocenę działalności sądu w społeczności lokalnej, co godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości i poczucie sprawiedliwości społecznej.
Wobec powyższego, na podstawie art. 22 § 2 w zw. z art. 19 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło