II SO/Op 35/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie sędzia WSA Ewa Janowska sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2015 r. wniosków sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wyłączenie w sprawie ze skargi Fundacji A z siedzibą we [...] na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej sygn. akt IV SAB/Wr 140/15 postanawia: wyłączyć od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Władysława Kulona, Zygmunta Wiśniewskiego, Andrzeja Wawrzyniaka, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Anny Moskały, Alicji Palus, Jolanty Sikorskiej, Ireneusza Dukiela, Tadeusza Kuczyńskiego, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Anetty Chołuj, Jadwigi Danuty Mróz, Jolanty Sikorskiej, Katarzyny Borońskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Marty Semiczek, Julii Szczygielskiej, Alojzego Wyszkowskiego, Olgi Białek, Lidii Serwiniowskiej, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Macieja Guzińskiego, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Bogumiły Kalinowskiej, Marka Olejnika, Ryszarda Pęka, Anny Siedleckiej, Jerzego Strzebinczyka, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Ewy Kamienieckiej, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Henryka Ożoga, Haliny Kremis, Lidii Błystak, Barbary Ciołek, Józefa Kremisa, Marcina Miemca, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Mieczysława Górkiewicza, Katarzyny Radom. Pismem procesowym z dnia 11 maja 2015 r., działająca w imieniu Fundacji A we [...], adwokat A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu, polegającą na nieudzielaniu informacji publicznej w postaci udostępnienia fotokopii lub skanów rachunków na podstawie których samorząd adwokacki zapłacił wynagrodzenie sędzi Jolancie Sikorskiej orzekającej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, z tytułu odpłatnego prowadzenia zajęć z aplikantami. Orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu sędziowie: Władysław Kulon, Zygmunt Wiśniewski, Andrzej Wawrzyniak, Wanda Wiatkowska-Ilków, Anna Moskała, Alicja Palus, Ireneusz Dukiel, Tadeusz Kuczyński, Daria Gawlak-Nowakowska, Anetta Chołuj, Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Borońska, Tomasz Świetlikowski, Maria Tkacz-Rutkowska, Marta Semiczek, Julia Szczygielska, Alojzy Wyszkowski, Olga Białek, Lidia Serwiniowska, Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Bogumiła Kalinowska, Marek Olejnik, Ryszard Pęk, Anna Siedlecka, Jerzy Strzebinczyk, Zbigniew Łoboda, Henryka Łysikowska, Ewa Kamieniecka, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Henryk Ożóg, Halina Kremis, Lidia Błystak, Barbara Ciołek, Józef Kremis, Marcin Miemiec, Dagmara Dominik-Ogińska, Mieczysław Górkiewicz, Katarzyna Radom, w oświadczeniach złożonych do akt sprawy wnieśli o wyłączenie od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Jako przesłankę wyłączenia wskazali fakt, że Jolanta Sikorska, której dotyczy skarga wniesiona w niniejszej sprawie, jest Wiceprezesem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędzią orzekającą w IV Wydziale tego Sądu. Z uwagi natomiast, że przedmiotem skargi na bezczynność jest brak udostępnienia wnioskowanej przez stronę skarżącą informacji w postaci kserokopii lub skanów rachunku (rachunków), na podstawie którego samorząd adwokacki zapłacił wynagrodzenie należne z umowy (umów) cywilnej zawartej w 2013 r. przez ten samorząd z sędzią Jolantą Sikorską, stanowi w ocenie sędziów WSA we Wrocławiu, może stanowić okoliczność wywołującą wątpliwości co do ich bezstronności w orzekaniu w niniejszej sprawie. Te same przyczyny złożenia wniosku o wyłączenie od rozpoznania sprawy, podała w złożonym oświadczeniu także sędzia Jolanta Sikorska. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt I OW 153/15, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwana dalej: "P.p.s.a.", wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosków sędziów o wyłączenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wnioski zasługują na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu i sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą powodować powstanie wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w konkretnej sprawie. Stwarza tym samym warunki umożliwiające każdej stronie postępowania rozpatrzenie jej sprawy przez niezależny, obiektywny i niezawisły sąd. Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na żądanie sędziego lub na wniosek strony. W myśl art. 19 P.p.s.a., sąd może wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Podstawą uwzględnienia wniosku lub żądania o wyłączenie sędziego jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać ona uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Stosownie do art. 21 P.p.s.a. sędzia winien przy tym zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. W powołanych przepisach ustawodawca nie wskazuje, jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności sędziego i tym samym pozwalać na wyłączenie sędziego od rozpoznania konkretnej sprawy. W konsekwencji takiego uregulowania przyjąć należy, że zasadność wniosku lub żądania o wyłączenie zależeć będzie od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 210). Okoliczności te winny być pojmowane szeroko. Mogą one wynikać zarówno ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron postępowania, charakteryzującego się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, jak również mogą to być wszelkie okoliczności obiektywne dające podstawę powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Muszą być one jednak realne, a nie potencjalne. Te konkretne okoliczności mogą powodować powstanie wątpliwości co do bezstronności sędziego nie tylko u samych stron postępowania sądowego, ale także u podmiotów spoza tego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając zasadność wniosków o wyłączenie złożonych w niniejszej sprawie przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 19 P.p.s.a. Okoliczność podnoszona we wszystkich oświadczeniach sędziów, że przedmiotem skargi na bezczynność jest brak udostępnienia informacji w postaci kserokopii lub skanów rachunku (rachunków), na podstawie którego samorząd adwokacki zapłacił wynagrodzenie należne z umowy (umów) cywilnej zawartej w 2013 r. przez ten samorząd z sędzią Jolantą Sikorską, będącą Wiceprezesem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i jednocześnie sędzią orzekającym w tym Sądzie, w istocie stanowi okoliczność, o jakiej mowa w art. 19 P.p.s.a. Okoliczność ta może bowiem wywoływać, nawet jeśli nie u samych stron postępowania, to u zewnętrznego obserwatora, wątpliwość co do bezstronności i obiektywizmu tych sędziów przy orzekaniu w przedmiocie wniesionej skargi. Istnienie relacji w kontaktach służbowych i wspólne środowisko pracy sędziów może ponadto wywołać negatywną ocenę działalności sądu w społeczności lokalnej, co godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości i poczucie sprawiedliwości społecznej. Wobec powyższego, na podstawie art. 22 § 2 w zw. z art. 19 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.