II SO/Op 38/15
PostanowienieWSA w Opolu2015-09-04
Skład orzekający: Referendarz sądowy Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa z mocy prawa zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczenia?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, gdy strona z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a.) jest zwolniona z obowiązku uiszczenia tych kosztów. W takim przypadku wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędny, a prawo pomocy może być przyznane jedynie w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą zasiłku celowego. Wnioskodawca uzasadnił wniosek trudną sytuacją finansową i zdrowotną, wskazując na niską rentę inwalidzką jako jedyne źródło dochodu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono T. R. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Referendarz sądowy Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić T. R. radcę prawnego.
T. R., złożył osobiście w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 5 sierpnia 2015 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca domaga się udzielenia pomocy w związku z wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r., nr [...], której odpis na żądanie Sądu, został nadesłany przez organ do akt sądowych niniejszej sprawy. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał na złą sytuację finansową, spowodowaną całkowitą jego niezdolnością do pracy zarobkowej i samodzielnej egzystencji, a także niskim dochodem, którego źródłem jest jedynie renta inwalidzka. Rentę tę pobiera m.in. z powodu: niedowładu kończyn dolnych, epi (padaczka), wady wzroku oraz choroby wieńcowej. Podniósł także, że pobierane świadczenie rentowe nie starcza mu na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, w tym opłat za media lokalowe, do tego stopnia, że wobec wnioskodawcy została orzeczona i przeprowadzona eksmisja do lokalu socjalnego. Wnioskodawca podkreślił, że niezbędna jest mu pomoc fachowego pełnomocnika w celu wniesienia profesjonalnie sporządzonej skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że jest osobą samotnie gospodarującą; posiada mieszkanie socjalne z zasobów Gminy o powierzchni 53,7 m². Jedynym jego źródłem utrzymania jest renta inwalidzka z ZUS i dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 1.278,78 zł brutto miesięcznie; a po potrąceniach – 648,40 zł netto. Wnioskodawca nie wskazał żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych będących jego własnością. Do akt sprawy dołączył zaświadczenie ZUS Inspektorat w [...] z dnia 27 lipca 2015 r., z którego wynika między innymi, że w miesiącach czerwcu i lipcu 2015 r., wnioskodawca pobierał rentę w wysokości 1070,61 zł i dodatek pielęgnacyjny w wysokości 208,17 zł; wysokość świadczeń netto wyniosła: 648,40 zł.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro T. R., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba zamierzająca skarżyć decyzję dotyczącą zasiłku celowego, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co orzeczono w pkt I sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a § 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., stosownie do których, referendarz sądowy wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne.
Przepis art. 245 P.p.s.a. określa, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wnioskodawca jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie więc do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Uwzględniając powyższe wywody referendarz zważył, że źródłem dochodu wnioskodawcy, który to dochód kształtuje się na poziomie 648,40 zł netto miesięcznie, jest jedynie renta inwalidzka i dodatek pielęgnacyjny. Dane te, potwierdza złożone do akt zaświadczenie ZUS oraz odpis zaskarżonej decyzji. W związku z tymi ustaleniami, mając na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy oraz jego zły stan zdrowia, referendarz ocenił, że T. R. może mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, a zatem spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu.
Mając na względzie powyższe referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., uznał o konieczności ustanowienia wnioskodawcy radcy prawnego i orzekł, jak w punkcie II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło