II SO/Op 43/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygn. akt II SO/Wr 10/12, z wniosku D. W. i M. W. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Gminy [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Władysława Kulona, Julii Szczygielskiej, Marcina Miemca, Henryka Ożoga, Macieja Guzińskiego, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Ireneusza Dukiela, Bogumiły Kalinowskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej. Pismem z dnia 6 grudnia 2012 r. D. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o wymierzenie Burmistrzowi Gminy [...] grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy. W dniu 14 kwietnia 2013 r. D.W. i M.W. złożyli wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygn. akt II SO/Wr 10/12, wskazując, że domagają się odsunięcia ich od orzekania z urzędu "dla dobra interesu społecznego Rzeczpospolitej Polskiej, naszych praw materialnych bowiem mamy w tym również interes prawny". Podnieśli, że Sąd bezprawnie pozbawia ich prawa do dokumentów, których nie chce załączyć organ, nie chce przeprowadzić z nich dowodów uzupełniających, karze stronę skarżącą grzywnami za wnioski dowodowe. Dodali, że Sąd nie chce zobowiązać Burmistrza do złożenia wnioskowanych dokumentów do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał D. i M. W. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów przez wskazanie sędziów, których wniosek ten dotyczy, wymieniając ich z imienia i nazwiska, oraz wskazanie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych sędziów w sprawie II SO/Wr 10/12 (art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pismem z dnia 13 maja 2013 r. (k. 90 akt sądowych) D. i M.W. ponowili wniosek o wyłączenie sędziów oraz zarzucili, że Sąd nie wzywał ich do opłaty i odrzucał skargi, w tym w sprawie sygn. akt II SO/Wr 10/12, aby nie dopuścić do rozgraniczenia oraz rozpoznania sprawy i ukarania organu za niewykonywanie wyroków. W niniejszej sprawie Sąd również nie zobowiązał Burmistrza do złożenia wnioskowanych przez skarżących map geodezyjnych i zaświadczeń, które są niezbędne. D. i M. W. podnieśli, że od dziesięciu lat sędziowie karali ich bezprawnie grzywnami, by "prawda materialna i obiektywna" nie wyszła na jaw i by bezprawnie zabrać ich własność na łapówki dla mafii; pod nadzorem sędziów budowano w tzw. priorytetach krajowych szamba, domy i garaże. W piśmie wyrażono przekonanie, że wyłącznie sędziów z urzędu przyspieszy załatwienie spraw oraz zwolni strony od pisania pism procesowych i dokonywania opłat, których nie mogą ponieść. Ponadto podkreślono, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu nie można liczyć na przestrzeganie prawa i na sprawiedliwość. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący w piśmie z dnia 14 maja 2013 r. wyjaśnili, że "Z. chwalili się, że mają wszystko załatwione w Sądzie z Sędziami i od niczego nie muszą się odwoływać, bowiem wszystko załatwi za nich organ i Sąd". Z ostrożności procesowej wnioskowali o wyłączenie sędziów od załatwienia wielu spraw, lecz ich wnioski nie zostały uwzględnione. Sędziowie nie chcieli złożyć oświadczeń, jakie nieruchomości, gdzie, za ile, o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali zarówno oni, jak i ich małżonkowie, dzieci, wnuki od "A" [...] i jej Spółki "B" [...], mimo że wymagał tego interes społeczny, interes Rzeczypospolitej Polskiej oraz dobro wymiaru sprawiedliwości. Odnośnie sprawy o sygn. akt II SO/Wr 10/12 skarżący wskazali, że Sąd nie wezwał Burmistrza do złożenia wnioskowanych dokumentów, wyłączył do odrębnego postępowania ze sprawy o sygn. akt II SO/Wr 10/12, już po jej opłaceniu, sprawę o sygn. akt II SO/Wr 879/12, która została bezprawnie odrzucona, co zmusza skarżących do ponoszenia niepotrzebnych kosztów w związku z kasacją. Ponadto skarżący kolejny raz podkreślili, że czują się skrzywdzeni, a gdy się poskarżą są szykanowani i karani. Zmusza się ich do sprzedania udziału w nieruchomości, co świadczy o działaniu na szkodę ich rodziny. Sprawy dawno by się skończyły, gdyby Sąd przeprowadził dowody z dokumentów, tj. map geodezyjnych innych, ale nie zrobiono tego, bo "Sąd musiałby zabrać majątki mafii". Sędziom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: Halinie Kremis, Annie Siedleckiej, Oldze Białek, Józefowi Kremisowi, Annie Moskale, Jerzemu Strzebinczykowi, Alicji Palus, Zygmuntowi Wiśniewskiemu, Andrzejowi Wawrzyniakowi, Mieczysławowi Górkiewiczowi, zarzucili wykorzystywanie własnych stanowisk służbowych i instytucji Sądu do celów prywatnych, ochrony bezprawia i układów "[...] mafii" powiązanej z "A" [...], w Gminie [...], w Starostwie Powiatowym w [...], w nadzorze budowlanym. Pozostałym sędziom skarżący zarzucili solidarność zawodową i koleżeńską oraz stronniczość. Wymienili jako stronniczych sędziów: Ryszarda Pęka, Alojzego Wyszkowskiego, Lidię Serwiniowską, Henrykę Łysikowską, Katarzynę Radom, Halinę Bettę, Lidię Błystak, Katarzynę Borońską, Anettę Chołuj, Dagmarę Dominik-Ogińską, Ludmiłę Jajkiewicz, Ewę Kamieniecką, Zbigniewa Łobodę, Jadwigę Mróz, Marka Olejnika, Martę Semiczek, Marię Tkacz-Rutkowską, Tomasza Świetlikowskiego, a jako niesprawiedliwych i stronniczych sędziów: Jolantę Sikorską, Mirosławę Rozbicką-Ostrowską, Tadeusza Kuczyńskiego, Wandę Wiatkowską-Ilków. W związku ze złożonym wnioskiem, wymienieni w ww. piśmie sędziowie złożyli oświadczenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej także dalej P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt II SO/Wr 10/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Mieczysława Górkiewicza, Alicji Palus, Andrzeja Wawrzyniaka, Zygmunta Wiśniewskiego, Jerzego Strzebinczyka, Anny Moskały, Tadeusza Kuczyńskiego, Jolanty Sikorskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Józefa Kremisa, Olgi Białek, Alojzego Wyszkowskiego, Haliny Betty, Lidii Błystak, Lidii Serwiniowskiej, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Katarzyny Radom, Marty Semiczek, Tomasza Świetlikowskiego, Ryszarda Pęka, Marii Tkacz-Rutkowskiej. Ponadto Sąd odrzucił wniosek o wyłącznie od orzekania sędziego Ludmiły Jajkiewicz. W piśmie z dnia 25 lipca 2013 r. skarżący uzupełnili wniosek o wyłączenie kolejnych sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, wyjaśniając, że w poprzednim piśmie pominęli ich wskutek błędu. Stronniczość i niesprawiedliwość zarzucili sędziom: Ireneuszowi Dukielowi, Władysławowi Kulonowi, Maciejowi Guzińskiemu, Bogumile Kalinowskiej, Maciejowi Miemcowi, Henrykowi Ożogowi, Julii Szczygielskiej, Alojzemu Wyszkowskiemu (objęty postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r.), a sędziom: Magdalenie Jankowskiej-Szostak, Małgorzacie Malinowskiej-Grakowicz i Barbarze Ciołek - zarzucili stronniczość. W pismach z dnia 5, 20, 21 i 31 sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymali stanowisko dotyczące wyłączenia wszystkich sędziów, powielając dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazali, że od dziesięciu lat są dyskryminowani i pozbawiani prawa do obrony. Sędziowie stosują wobec nich uporczywy stalking i zabierają im ich własność na łapówki "mafii [...]". Ponadto sędzia Władysław Kulon pozbawił ich prawa do dokumentów dotyczących rozgraniczenia. W piśmie z dnia 10 października 2013 r. wnieśli natomiast o wyłączenie sędziego Darii Gawlak-Nowakowskiej z uwagi na jej stronniczość m.in. w sprawie o sygn. akt II SO/Wr 10/12. Sędziowie wskazani w piśmie z dnia 25 lipca i 10 października 2013 r. (oprócz sędziego A. Wyszkowskiego) pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt I OW 294/13, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Uzasadniając wydane postanowienie NSA wskazał, że skoro wniosek o wyłączenie dotyczy wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, to brak jest dostatecznej liczby sędziów, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., wedle którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, że stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, że różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", Nowe Prawo 1980, nr 3, s. 74-75 i 79). Podkreślenia wymaga przy tym, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To, czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia, pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, że nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, że co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239). Zaznaczyć również trzeba, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał w dniu 12 lipca 2013 r. postanowienie, którym oddalił wniosek D. i M. W. o wyłączenie 31 wymienionych w postanowieniu sędziów. W związku z tym do rozpatrzenia pozostał wniosek skarżących odnośnie pozostałych sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia sędziów: Władysława Kulona, Julii Szczygielskiej, Marcina Miemca, Henryka Ożoga, Macieja Guzińskiego, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Ireneusza Dukiela, Bogumiły Kalinowskiej, Barbary Ciołek i Darii Gawlak-Nowakowskiej. W stosunku do żadnego z tych sędziów nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, że okoliczności powołane przez skarżących we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu "mafii" oraz interesów innej rodziny, jak i mające mieć miejsce działania zmierzające do przejęcia nieruchomości skarżących, czy w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, a także wykorzystywanie instytucji Sądu do celów prywatnych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżący nie wskazali bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, że samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie skarżących, iż są dyskryminowani, szykanowani i pozbawiani przysługujących im praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez ww. sędziów wynika, iż nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, który mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżący nie podali we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.