II SO/Op 43/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., nr [...] wydanej w przedmiocie mieszkania chronionego postanawia : 1) ustanowić dla M. M. radcę prawnego, 2) umorzyć postępowanie z wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych. M. M. reprezentowany – jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona - przez kuratora J. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 8 sierpnia 2016 r. wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Kurator ubezwłasnowolnionego w urzędowym formularzu wniosku wskazał, że wnosi o prawo pomocy w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 maja 2016 r. nr [...], w przedmiocie mieszkania chronionego, wydanej kuratorowi, przez jego Syndyka w dniu 4 sierpnia 2016 r. Z kopii zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru, załączonego do nadesłanego przez organ odpisu zaskarżonej decyzji, wynika, że Syndyk odebrał decyzję w dniu 11 lipca 2016 r. Kurator uzasadnił wniosek tym, że jego podopieczny jest osobą niepełnosprawną i ubezwłasnowolnioną częściowo z wniosku Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Wskazał też, że jest zainteresowany ustanowieniem pełnomocnika, który bez sporządzania jakiejkolwiek opinii, będzie reprezentował stronę do wyczerpania wszystkich środków odwoławczych. Obecnie M. M. przebywa w Domu Pomocy Społecznej. Okoliczność zaskarżenia decyzji SKO wymaga dogłębnej wiedzy prawniczej, którą kurator nie dysponuje. Wnioskodawca pobiera zasiłek stały w wysokości 604 zł, z którego 70 % jest pobierane tytułem opłacenia kosztów pobytu w DPS, a z reszty środków nie jest on w stanie zaspokoić własnych potrzeb, a dodatkowo są one pomniejszane o zakup leków. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawca w razie wniesienia skargi będzie korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie, bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania ma być decyzja dotycząca mieszkania chronionego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżący będzie ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Dlatego w praktyce do rozpatrzenia pozostał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż w razie wniesienia skargi strona będzie ustawowo zwolniona od kosztów sądowych. Wobec tego postępowanie z wniosku M. M. w tym zakresie, jako bezprzedmiotowe na zasadzie art. 249 a P.p.s.a., zgodnie, z którym jeżeli rozpoznanie wniosku stało się bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego należało rozpatrzyć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący ma obecnie jedynie dochód z zasiłku okresowego w kwocie 604 zł miesięcznie, z czego 70 % jest mu potrącane na koszty utrzymania. Wnioskodawca jest osobą chorującą i utrzymującą się jedynie ze środków z opieki społecznej. W ocenie orzekającego, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków wnioskodawcy, że sam fakt kształtowania się jego dochodów na poziomie około 604 zł z tytułu zasiłku stałego, pozwala na uznanie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Biorąc nawet pod uwagę, że większość potrzeb życiowych ma zaspokojonych w domu opieki, to trudno uznać, żeby w jego sytuacji osobistej i materialnej, byłby on w stanie opłacić pełnomocnika z wyboru. Szczególnie w sytuacji, gdy z kwoty 604 zł zasiłku stałego, pozostaje mu po potrąceniu 70 % na pokrycie kosztów utrzymania w Domu Pomocy Społecznej, do dyspozycji własnej kwota 181, 20 zł miesięcznie, z której jak oświadczył jego kurator musi on opłacać jeszcze zakup leków. Sytuacja materialna wnioskodawcy uprawnia go, zatem do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym, czyli w istocie w częściowym, poprzez ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Przemawia za tym dodatkowo uprawdopodobniony zły stan zdrowia i częściowe ubezwłasnowolnienie M. M., które w ocenie orzekającego, świadczą o jego nieporadności i niesamodzielności życiowej. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji, a na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a w związku z art. 249 a w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji.