II SO/Op 44/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie prawa pomocy w sprawie o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w postaci posiłku, w ramach "Programu państwa w zakresie dożywiania" postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić T. R. adwokata. T. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularza wniosku i pisma z dnia 31 października 2016 r. wynika, że wnioskodawca domaga się udzielenia pomocy w związku z chęcią złożenia do sądu "wniosku (wniosków) o wznowienie zakończonych postępowań w przedmiocie – Program rządowy "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Dodał, że podyktowane jest to zapadłym w dniu 5 maja 2015 r. wyrokiem NSA (sygn. akt I OSK 2802/13). Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał na złą sytuację finansową, spowodowaną długoletnią niepełnosprawnością. Podniósł, że jest osobą "przeciętną", nie posiadającą przygotowania prawniczego, zaś z uwagi na charakter sprawy i jej zawiłość, wymagana jest pomoc profesjonalnego prawnika. Oświadczył, że uzyskuje jedynie dochód z tytułu renty inwalidzkiej i dodatku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 1121,26 zł netto. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że jest osobą samotnie gospodarującą; posiada mieszkanie socjalne z zasobów Gminy o powierzchni [...] m². Na bieżące utrzymanie wnioskodawca ponosi wydatki z tytułu: czynszu mieszkaniowego w wysokości 118,38 zł (październik 2016 r.), opłat za energię elektryczną – 251 zł, za telefon i internet – 110 zł, a także wydatki z tytułu zakupu artykułów spożywczych, leków, środków czystości i higieny, odzieży i obuwia, których wysokości nie określił. Do akt sprawy, wnioskodawca załączył wyciąg z rachunku bankowego, potwierdzający otrzymanie w dniu 28 października 2016 r. świadczenia z ZUS w wysokości 1.121,26 z tytułu emerytury/renty. Referendarz posiada ponadto wiedzę na temat sytuacji materialnej wnioskodawcy z innych toczących się przed tut. Sądem postępowań ze skarg T. R., w których złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy (np. o sygn. akt: II SO/Op 6/16, II SO/Op 10/16, II SA/Op 22/16). We wnioskach tych podawał, że jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej i samodzielnej egzystencji, a źródłem jego dochodu jest jedynie renta inwalidzka. Rentę tę pobiera m.in. z powodu: [...], [...], [...] oraz [...]. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w toku takiego postępowania. Z formularza wniosku T. R. wynika, że zamierza on żądać wznowienia postępowania (postępowań) sądowoadminitracyjnego, którego przedmiotem była sprawa dotycząca Programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Wobec przywołanej powyżej treści art. 243 § 1 P.p.s.a. wskazać trzeba, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu wzruszenia prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, na przykład przez złożenie skargi o wznowienie postępowania, jest dopuszczalne. W takim postępowaniu strona nie powinna bowiem być pozbawiona możliwości skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej z urzędu, jeżeli spełnia przesłanki otrzymania takiej pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt II OZ 875/14, LEX 1530856). Mając na względzie powyższe wywody, wniosek T. R. należało rozpatrzyć pod względem spełniania przez wnioskodawcę przesłanek materialnych, wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu, a także przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro T. R., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba zamierzająca wystąpić do sądu administracyjnego ze skargą – wnioskiem w zakresie pomocy społecznej, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co orzeczono w punkcie pierwszym sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., w myśl których, referendarz sądowy wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne. Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wnioskodawca jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie więc do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględniając powyższe wywody referendarz zważył, że źródłem dochodu wnioskodawcy, który to dochód kształtuje się na poziomie 1.121,26 zł netto miesięcznie, jest jedynie renta inwalidzka i dodatek pielęgnacyjny. W związku z tymi ustaleniami, mając na uwadze wysokość uzyskiwanego dochodu, ogólną sytuację materialną wnioskodawcy oraz jego zły stan zdrowia, referendarz ocenił, że T. R. może mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, a zatem spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata z urzędu, co orzekł jak w punkcie drugim sentencji, działając na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.