II SO/Op 5/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia wglądu do wyciągu zmian gruntowych wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu oddalające wniosek o wyłączenie sędziów, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. D. W. i M. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] na na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadu w postaci wraku autobusu. W toku postępowania sądowegona rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. skarżąca D. W. wniosła o wyłącznie od orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], podtrzymała go pismem z dnia 20 grudnia 2010 r.Postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II OW 32/11 Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 22 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Postanowieniem z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SO/Op 5/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek D. W. o wyłącznie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], D. W. wniosła zażalenie na to postanowienie. W związku z tym została wezwana do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 (sto) zł. W odpowiedzi D. W. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, prosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. D. W. w urzędowym formularzu wskazała, że zamieszkuje wraz z mężem M. W., mają majątek w postaci współwłasności działek nr A. i B. w N. o powierzchni 2500 m 2 . Oboje mają dochody z tytułu emerytury, D. W. w wysokości 1107 zł, M. W. w wysokości 1384 zł, co łącznie daje 2491 zł.W uzasadnieniu wniosku napisała między innymi "Jesteśmy ofiarami sędziów WSA [...] i całego układu gangów rodzinnych sędziów (...)", a zatem powtórzyła argumenty podnoszone w sprawie o wyłącznie sędziów WSA [...]. W rubryce nr 11 dotyczącej innych danych, które składający oświadczenie uważa za istotne D. W. napisała "szwagry pozbawiły nas zimnej wody i ogrzewania i zadłużyły hipoteki naszego mieszkania i jeszcze sięgają po naszą własność by mogły bezkarnie handlować nieruchomościami za łapówki". Referendarz sądowy wezwał D. W. działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.,do uzupełnienia braków wniosku o prawo pomocy poprzez doręczenie zaświadczeń o wysokości dochodu uzyskiwanego przez nią i osoby prowadzące z nimi wspólne gospodarstwo domowe np.złożenie odcinków emerytur, doręczenie wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za ostanie dwa miesiące, sprecyzowanie i udokumentowanie danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, mieszkania (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, podatek od nieruchomości, wodę, wywóz śmieci. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewskazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. D. W. w odpowiedzi przesłała pismo datowane na dzień 17 sierpnia 2011 r., wskazała w nim, że nie mają z mężem konta bankowych, płacą miesięczniemedia 300-400 zł, nie płacą podatku odnieruchomości. Pismo z dnia 17 kwietnia 2011 r., zawiera też w formie znajdującej się na niej kopii przekazów pocztowych informację o emeryturach państwa W. i przekazywanych im z tego tytułu kwotach za lipiec 2011 r. D. W. ma emeryturę brutto 1354,31 zł , netto wynosi ona 1140,42 zł, wypłacane jest jej świadczenie w kwocie 832,31 zł, M. W. ma emeryturę brutto 1654,92 zł, wypłacane jest mu świadczenie w kwocie netto 1382,98 zł. Z przesłanych kopii przekazów pocztowych emerytur wynika, że D. W. ma wypłacane przez ZUS świadczeniew niższej kwocie. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Wydział II, nie wzywał do wyjaśnienia powodu tej różnicy, ponieważ w sprawie o sygn. akt II SO/Op 15/10, skarżąca podała w piśmie z dnia 5 czerwca 2011 r. z jakich tytułów Komornik ściąga z ich emerytur łącznie kwotę722,36 zł, ale nie wykazała jak długo taka sytuacja będzie miała miejsce. Obecnie widać, że zajęciu komorniczemu dalej podlega jedynie emerytura D. W., jest z niej ściągana kwota 308,11 zł, a emerytura M. W. jest już wypłaca w pełnej kwocie. Koszty procesów administracyjnych i sądowych to dla rodziny skarżącej wydatek około 1000 zł miesięcznie, składają się na niego listy, kserokopie, dojazdy do Sądu w celu kontroli akt). Według oświadczenia skarżącej na życie pozostaje im kwota poniżej minimum socjalnego. Przyznanie prawa pomocy w części może obejmować, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest podana w art. 2461 pkt 2P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocynastępuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informację niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Skarżąca wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie częściowym powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego swojego i rodziny. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej pod względem wyżej podanej przesłanki ustawowej, referendarz sądowy wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku oraz dokumentach i stwierdził, że skarżąca osiąga wraz z mężem aktualnie miesięcznie dochód netto w kwocie 1730,64 zł. Składają się na niego emerytura skarżącej i jej męża,przy czym emerytura skarżącej jest w kwocie obniżonej o zajęcia komornicze. Skarżąca zatem wykazała, że obecnie maja dochód łącznie netto 2215,29 zł, z tego ponoszą wydatki co miesiąc około 300-400 zł na media.Na jedną osobę w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżącej przypada zatem kwota dochodu netto 1107,35 zł, a po odjęciu comiesięcznych opłat, kwota ta ulega zmniejszeniu do kwoty 907,645 zł. Obecnie jedyny koszt jaki ma obowiązek ponieść skarżąca, to wpis od zażalenia złożonego przez skarżącą na postanowienie z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SO/Op 5/10 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o oddaleniu jej wniosku o wyłączenie sędziów WSA[...]. Wpis ten wynosi 100 zł (słownie: sto złotych), mając na uwadze obecny dochód na osobę w rodzinie skarżącej, który jest okrojony z uwagi na egzekwowaną z jej emerytury przez komornika kwotę,referendarz uznał, że na moment orzekania spełnia ona przesłanki do tego, aby zwolnić ją obowiązku poniesienia tego wpisu. W ocenie referendarza poniesienie przez nią wpisu od zażalenia mogłoby być uciążliwe i spowodować uszczerbek w sytuacji bytowej skarżącej i jej męża, a niemożność jego uiszczenia zamknęłaby jej drogę do dalszego procedowania. Za takim stanowiskiem referendarza przemawiał też utrwalony w literaturze pogląd, że "prawo do sądu" nie może być prawem iluzorycznym. Oznacza to, że w każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty sądowe miałyby stanowić barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy, sąd jest obowiązany do takiego rozstrzygnięcia, które umożliwi stronie wniesienie skargi (tak: Bogusław Dauter, teza z artykułu pt. "Prawo pomocy. Teza 1", umieszczona w programie komputerowym LEX pod nr 57058, jako teza z piśmiennictwa do art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wprawdzie wpis od zażalenia jest innego rodzaju opłatą niź wpis od skargi, jednakże niemożność jego uiszczenia przez stronę ma dla niej równie ważne konsekwencje, pozbawiłyby ją bowiem prawa do oceny żalonej kwestii przez Sąd II instancji Jednocześnie jednak referendarz uznał, iż dochody skarżącej i jej męża są na tyle wysokie, że powinna ona w części pokryć koszty postępowania sądowego i nie uznał, aby należało jej przyznać dalej idące prawo pomocy, dlatego też nie zwolnił jej z kosztów sądowych w całości, tym bardziej, że przed tut. Sadem jest ona zobowiązana jedynie do poniesienia kosztu od którego postanowiono ja zwolnić. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.