II SO/Op 5/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia wglądu do wyciągu zmian gruntowych sygn. akt II SA/Wr 552/09 postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...] w osobach: O. B., M. G., J. S., Z. W., A. P., A. W., H. Ł., T. Ś., H. O., W. W., J. S., B. K., J. S., T. K., M. R., H. K., M. O., M. T., D. D., E. K., K. B., A. C., H. B., Z. Ł., A. S., M. M., M. G., K. R., M. M., M. M., I.D., L. J., R. P., J. K., A. M., M. S., A. W., L. B., M.J., J. D. M. i L. S. Skarżąca D. W. pismem z dnia 14 sierpnia 2009 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia wglądu do wyciągu zmian gruntowych działki nr A. i nr B. w N. W złożonym w dniu 27 stycznia 2010 r. wniosku skarżąca domagała się wyłączenia od rozpoznania sprawy następujących sędziów WSA A. P., O. B. oraz sędziego NSA A. W. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. WSA [...] oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie w/w sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy. W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 października 2010 r. oddalił zażalenie skarżącej. Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. skarżąca wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] włącznie z sędziami składu orzekającego oświadczając, że "Sąd we wszystkich procesach pozbawia ją prawa do dokumentów, prawa do obrony, a za wnioski dowodowe jest karana przez sędziów grzywnami w interesie gangów". Pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. skarżąca podtrzymała wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów wnosząc jednocześnie o złożenie przez nich stosownych oświadczeń "jakie nieruchomości, gdzie, za ile, o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali sędziowie, ich małżonkowie i dzieci od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Agencji Nieruchomości Rolnych i jej Spółki A. we W.". Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, iż jest on niezbędny zarówno dla niej jak i przyczyni się dobru wymiaru sprawiedliwości. Wskazując na przepisy Konstytucji podniosła, iż zostały one przez sędziów rażąco naruszone, gdyż jak to określiła "sięgają po jej własność na łapówki mafii szwagrów sędziów, prokuratora, policjanta". Nadto zarzuciła, iż sędziowie już od 2004 r. pozbawiali ją prawa do obrony i prawa do dokumentów wykorzystując swoje stanowiska i instytucje Sądu do bronienia układu, budując przy tym mafie sędziowsko – prokuratorsko – policyjno – adwokackie powiązane z Agencją Nieruchomości Rolnych we W.. W związku ze złożonym wnioskiem orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...], sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli pisemne oświadczenia, w których oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt I OW 32/11, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 P.p.s.a. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wydanie 3, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 191). Zaznaczyć jednak należy, iż stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, iż różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", NP 1980, nr 3, s. 74 - 75 i 79). Przy czym podkreślenia wymaga, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia sędziego nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, iż nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. Marta Romańska, op. cit. s. 191). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, iż co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239). Zaznaczyć również wypada, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził natomiast Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, opubl. OSNC z 1972 r. Nr 3, poz. 55). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, w sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia sędziów orzekających w WSA [...] od rozpoznania przedmiotowej sprawy. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w WSA [...] nie wystąpiły bowiem ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., a dotyczące wyłączenia sędziego od orzekania z mocy prawa. Okoliczności natomiast powołane przez skarżącą we wniosku o wyłączenie sędziów oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że występuje tego rodzaju okoliczność, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w danej sprawie. Zauważyć należy bowiem, że skarżąca, ani we wniosku o wyłączenie sędziów, ani też w pismach procesowych nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, wskazane we wniosku ogólnikowe twierdzenia o popieraniu przez sędziów układów, nazywanych przez skarżącą mafijnymi, jak również rzekome powiązania sędziów z Agencją Własności Skarbu Państwa, Agencją Nieruchomości Rolnych i jej Spółką A. we W., nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziów. Skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Powtórzyć należy, iż samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że z pisemnych oświadczeń złożonych przez sędziów orzekających w WSA [...] wynika, że nie istnieje między nimi i stronami postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Stwierdzić należy również, że skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Reasumując, subiektywne przekonanie strony o tym, że sędzia nienależycie rozpozna wniesioną przez nią skargę, a to wobec tego, że w jej ocenie niewłaściwie rozstrzygnął inne jej skargi nie może skutecznie uzasadniać wniosku o wyłączenie takiego sędziego, chyba że strona wykazałaby istnienie uprzedzeń sędziego względem strony (por. m.in. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 - ONSAiWSA 2008, nr 6 poz. 97; postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 378/09- LEX nr 575305). Wystąpienie okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie sędziów o rozpoznania sprawy z jej skargi nie zostało przez skarżącą wykazane. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.