II SO/Op 52/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 484/15, ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu określonych robót budowlanych postanawia 1) oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Bogumiły Kalinowskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Alicji Palus, Jolanty Sikorskiej, Henryka Ożoga, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Katarzyny Radom, Julii Szczygielskiej, Haliny Kremis, Ireneusza Dukiela, Jadwigi Danuty Mróz, Marty Semiczek, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ewy Kamienieckiej, Lidii Błystak, Barbary Ciołek, Alojzego Wyszkowskiego, Lidii Serwiniowskiej, Marka Olejnika, Henryki Łysikowskiej, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Anny Siedleckiej, Olgi Białek, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Anetty Chołuj, Katarzyny Borońskiej, Ryszarda Pęka, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Anny Moskały, Macieja Guzińskiego, Marcina Miemca, Mieczysława Górkiewicza, Władysława Kulona, Tadeusza Kuczyńskiego, Zbigniewa Łobody, Andrzeja Wawrzyniaka, Jerzego Strzebinczyka, 2) umorzyć postępowanie z wniosku o wyłącznie sędziego NSA Józefa Kremisa. Pismem z dnia 5 października 2015 r. D. W., M. W., M. W. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu określonych robót budowlanych. Powyższa skarga została pierwotnie zarejestrowana w repertorium sądowym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pod sygnaturą II SA/Wr 804/13, a obecnie pod sygnaturą II SA/Wr 484/15. Pismem z dnia 20 lipca 2014 r. D. W. i M. W. złożyli wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie "wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dla dobra interesu publicznego, polskiego wymiaru sprawiedliwości i praw materialnych strony skarżącej". Podnieśli, że strona skarżąca jest w Sądzie dyskryminowana, stosowany jest wobec niej uporczywy stalking, jest nękana oraz pozbawiana prawa pomocy, wglądu do dokumentów w organie i prawa do ich uzupełnienia w Sądzie, karna grzywnami za wnioski o przeprowadzenie dowodów lub pytanie prawne. Zdaniem skarżących, sędziowie i Sąd dyskryminują ich "tylko dlatego by bezprawie mafii stało się jej prawem materialnym". Skarżący zarzucili, że od dziesięciu lat 10 lat nie mogą przeprowadzić postępowania rozgraniczeniowego, a bezprawie organu aprobuje Sąd i sędziowie WSA we Wrocławiu, z których wielu jest "mecenasami układu", wykorzystującymi swoje stanowiska i Sąd do ukrywania bezprawia, nadużyć gospodarczych, by mafia w Gminie, Starostwie Trzebnicy i Nadzorze Budowlanym była bezkarna. Skarżący domagali się złożenia przez wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu oświadczeń, jakie nieruchomości, o jakiej powierzchni oraz w jakiej cenie i gdzie położone kupowali oni i ich rodziny od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Agencji Nieruchomości Rolnych we Wrocławiu i jej Spółki A. Poza tym skarżący zarzucili, że żądane wpisy od każdej sprawy są zawyżone, co zmusza ich do żebractwa. W piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. D. W. i M. W. wskazali, że niesprawiedliwi są sędziowie: Halina Kremis, Zygmunt Wiśniewski, Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus, Anna Siedlecka, Olga Białek, Ireneusz Dukiel, Władysław Kulon, Andrzej Wawrzyniak (podali wadliwe nazwisko "Warzynik"). W piśmie z dnia 22 października 2014 r. skarżący D. W. i M. W. podtrzymali wniosek z dnia 20 lipca 2014 r. o wyłączenie od orzekania wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu, powtarzając argumentację zawartą w piśmie z dnia 20 lipca 2014 r. Dodatkowo wskazali, że sędziowie Anna Moskała i Jerzy Strzebinczyk (podali błędnie nazwisko "Strzebińczyk"), oprócz wskazanych zarzutów, są bardzo niesprawiedliwi, "wykorzystują Sąd i własne stanowiska do chronienia bezprawia i układów mafii, traktują Sąd, jak własne folwarki i nękają pokrzywdzonego obywatela, by mafia była nietykalna". Ponadto, stronniczość i solidarność zawodową w stosunku do swoich kolegów, a także niesprawiedliwość, skarżący zarzucili sędziom: Ryszardowi Pękowi, Jolancie Sikorskiej, Julii Szczygielskiej, Tadeuszowi Kuczyńskiemu, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Józefowi Kremisowi. Natomiast stronniczość i solidarność zawodową skarżący zarzucili pozostałym sędziom: Henryce Łysikowskiej, Katarzynie Radom, Lidii Błystak, Katarzynie Borońskiej, Anetcie Chołuj, Barbarze Ciołek, Dagmarze Dominik-Ogińskiej, Ewie Kamienieckiej, Zbigniewowi Łobodzie, Jadwidze Danucie Mróz, Markowi Olejnikowi, Marcie Semiczek, Tomaszowi Świetlikowskiemu, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Ireneuszowi Dukielowi, Maciejowi Guzińskiemu (nieprawidłowo podali nazwisko "Gruziński"), Magdalenie Jankowskiej-Szostak, Bogumile Kalinowskiej, Małgorzacie Malinowskiej-Grakowicz, Marcinowi Miemcowi, Tadeuszowi Kuczyńskiemu, Mirosławie Rozbickiej, Lidii Serwniowskiej, Wandzie Wiatkowskiej-Ilków, Alojzemu Wyszkowskiemu, Bogumile Kalinowskiej, Alojzemu Wyszkowskiemu. W związku ze złożonym wnioskiem, wszyscy wymienieni przez skarżących sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu złożyli pisemne oświadczenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II OW 135/15, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., wedle którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, że stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, że różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", Nowe Prawo 1980, nr 3, s. 74-75 i 79). Podkreślenia wymaga przy tym, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To, czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia, pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, że nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, że co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, LEX nr 78239). Zaznaczyć również trzeba, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, na mocy art. 22 § 2 P.p.s.a. ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy również podnieść, że zarówno okoliczności powołane we wniosku, jak i zawarte w aktach pisma oraz dokumenty, nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólnikowe twierdzenia dotyczące "wspierania mafii" przez sędziów WSA we Wrocławiu, jak i o mających mieć miejsce działaniach zmierzających do przejęcia nieruchomości skarżących, a także dotyczące usuwania przez sędziów z akt dokumentów czy ich przerabianiu, a w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżący nie wskazali bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz powtórzyć przyjdzie, że samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie strony skarżącej, że jest dyskryminowana i pozbawiana przysługujących jej praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności, które w sposób przekonujący uzasadniałyby podnoszone zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżący nie podali we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie w punkcie 2 sentencji wynika z faktu, że Sądowi wiadomym jest z urzędu, iż sędzia NSA Józef Kremis zmarł przed wydaniem niniejszego postanowienia. W związku z tym, postępowanie z wniosku o wyłączenie ww. sędziego należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a.