II SO/Op 6/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 24 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kopii dokumentów sygn. akt II SA/Wr 251/11 postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Dagmary Dominik - Ogińskiej, Marii Tkacz - Rutkowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ewy Kamienieckiej, Marka Olejnika, Ireneusza Dukiel, Zbigniewa Łobody, Jolanty Sikorskiej, Katarzyny Radom, Jerzego Strzebinczyka, Mieczysława Górkiewicza, Haliny Betty, Henryki Łysikowskiej, Mirosławy Rozbickiej - Ostrowskiej, Alicji Palus, Alojzego Wyszkowskiego, Wandy Wiatkowskiej - Ilków, Tadeusza Kuczyńskiego, Anny Siedleckiej, Ryszarda Pęka, Julii Szczygielskiej, Katarzyny Borońskiej, Magdaleny Jankowskiej - Szostak, Henryka Ożoga, Marty Semiczek, Andrzeja Wawrzyniaka, Anetty Chołuj, Marcina Miemiec, Zygmunta Wiśniewskiego, Haliny Kremis, Małgorzaty Malinowskiej - Grakowicz, Lidii Błystak, Olgi Białek, Bogumiły Kalinowskiej, Macieja Guzińskiego, Anny Moskały, Jadwigi Danuty Mróz, Józefa Kremisa, Barbary Ciołek i Ludmiły Jajkiewicz. Pismem z dnia 23 marca 2011 r. D. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 24 stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania kopii dokumentów. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 2 grudnia 2011 r., D. W. złożyła do protokołu wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu od rozpoznania sprawy z uwagi na ich stronniczość. Wobec powyższego zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów, przez wskazanie konkretnych sędziów podlegających wyłączeniu oraz przyczyn ustawowych uzasadniających skierowanie wniosku w stosunku do każdego sędziego, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżąca stwierdziła w piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r., złożonym osobiście w Biurze Podawczym Sądu w dniu 8 grudnia 2011 r., że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu jest traktowana niesprawiedliwie, a "sędziowie zabierają nam naszą własność na łapówki mafii Burmistrza i Starosty w [...], która buduje się pod nadzorem sędziów, bez pozwoleń na budowę, bez aktów własności, za darmo w tak zwanych priorytetach krajowych". Dodała, że "strona skarżąca jest karana za wnioski dowodowe z art. 75 § 1, 77 § 1 kpa oraz za wnioski o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów z art. 106 § 3, § 4, § 5 u.o.p.p.s.a. i to Sąd rażąco narusza prawo w art. 134 i 135 u.o.p.p.s.a. oraz Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej." Podniosła również, że "Sąd uporczywie pozbawia nas prawa do dokumentów i powoduje przewlekłość postępowań i prawa do merytorycznego wyjaśnienia sprawy i niemal wszystkie postępowania umarza (...)". Zdaniem skarżącej, "w sądzie są fałszowane dokumenty, przemieniane daty wpływu skarg do Sądu od organu". W dalszej części wniosku D. W. wymieniła sędziów, których dotyczy wniosek. W związku ze złożonym wnioskiem orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli pisemne oświadczenia, w których oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OW 39/12, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 P.p.s.a. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, iż stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, iż różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", NP 1980, nr 3, s. 74 - 75 i 79). Przy czym podkreślenia wymaga, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, iż nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. Marta Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, iż co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239). Zaznaczyć również wypada, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził natomiast Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, opubl. OSNC z 1972 r. Nr 3, poz. 55). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawy nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, że okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, wskazane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu mafii, przyjmowania od niej łapówek, chęć przejęcia przez sędziów nieruchomości skarżącej, usuwania przez sędziów z akt dokumentów, ich przerabiania i podrabiania, czy też stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym zakresie skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć wypada, że samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, wynika, że nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.