II SO/Op 64/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie pomocy społecznej na skutek zażalenia T. R. na zarządzenie z dnia 10 lutego 2015 r. o pozostawieniu w aktach sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2015 r., bez nadawania dalszego biegu postanawia: odrzucić zażalenie. Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, T. R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stwierdził, że: "nie jest w stanie wynająć profesjonalnego prawnika do wniesienia profesjonalnie sporządzonej skargi na opieszałość i lekceważące podejście do sprawy, gdzie organy sądownicze nakazały, abym podjął pracę". Wezwaniem z dnia 13 sierpnia 2014 r., referendarz sądowy zobowiązał T. R. do usunięcia braków formalnych wniosku, przez wskazanie jaki jest zakres żądania wniosku, czyli przyznania jakiej pomocy wnioskodawca oczekuje (tj. zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego, ustanowienia adwokata), z uwagi na fakt, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, w rubryce nr 4 formularza wniosku, pn. "Wnoszę o" nie zakreślono żadnej z podanych wyżej opcji, przez co nie można określić czego wnioskodawca się domaga. Ponadto referendarz zażądał wskazania jaki jest przedmiot zaskarżenia, tzn. wskazania aktu, czynności lub bezczynności, w szczególności o sprecyzowanie jak należy rozumieć użyte przez wnioskodawcę sformułowanie, że domaga się ustanowienia "[...] profesjonalnego prawnika w celu wniesienia profesjonalnie sporządzonej skargi na opieszałość i lekceważące podejście do sprawy, gdzie organy sądownicze nakazały, abym podjął pracę". Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W terminie zakreślonym do dokonania ww. czynności, T. R. złożył pismo z dnia 26 sierpnia 2014 r., w którym wskazał, że wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie z urzędu adwokata lub radcy prawnego. Oświadczył także, że przedmiotem zaskarżenia jest brak decyzji w przedmiocie pomocy w znalezieniu zatrudnienia w związku z jego podaniem z dnia 1 lipca 2014 r., które zawierało przywołane stosowne przepisy z ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem T. R., podanie to było zgodne z tezami OPS Nysa, SKO w Opolu i WSA w Opolu, które to organy wypominały mu, że nic nie robi w celu znalezienia pracy, aby poprawić swoją sytuację materialną i bytową. Na dowód czego przedłożył do akt sprawy kserokopię pisma z dnia 1 lipca 2014 r., zaadresowanego do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. W piśmie tym skarżący przywołał treść art. 5, art. 6, art. 7, art. 36, art. 39, art. 40 i art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i powołując się na wymienione przepisy prawa, zwrócił się o udzielenie pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. Postanowieniem z dnia 23 października 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił T. R. przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, jaką ww. zamierza wnieść do sądu administracyjnego na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. W dniu 10 listopada 2014 r. T. R. wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, w celu, jak sam określił, sporządzenia i wniesienia zażalenia oraz wniosku o przywrócenie terminu na postanowienie WSA w Opolu z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SO/Op 64/14. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu umorzył postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Odpis ww. postanowienia z dnia 18 grudnia 2014 r. został doręczony osobiście wnioskodawcy w dniu 2 stycznia 2015 r., co potwierdza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. W dniu 8 stycznia 2015 r. wpłynął kolejny wniosek T. R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając żądanie, wnioskodawca wskazując na powoływane we wcześniejszych wnioskach okoliczności związane z jego stanem zdrowia i złą sytuacją materialną podał także, że nie jest w stanie wynająć profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik ten, zgodnie z zamierzeniami wnioskodawcy miałby wnieść profesjonalnie sporządzoną skargę na: "opieszałość i lekceważące podejście do sprawy, gdzie organy sądownicze nakazały, abym podjął pracę, gdzie z tej przyczyny dnia 12 stycznia 2015 r. zmuszony jestem do podjęcia dla mojego zdrowia i życia bardzo niebezpiecznych działań". Dalej wnioskodawca wskazał: "Poza wniesieniem środka odwoławczego do NSA czy zaskarżeniem o niezgodności, zachodzi konieczność wniesienia skargi konstytucyjnej o zgodność orzecznictwa i decyzji w sprawie, a w razie konieczności do Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, a więc ustanowiony z urzędu pełnomocnik w osobie adwokata czy radcy prawnego nie ma prawa sporządzania jakiejkolwiek opinii o bezzasadności ani dokonania uchybienia w terminie czy w pisowni pism procesowych". W wykonaniu zarządzenia z dnia 10 lutego 2015 r., poinformowano T. R. pismem z dnia 16 lutego 2015 r., że skoro jego kolejny, trzeci już wniosek z dnia 5 stycznia 2015 r. został złożony (co wynika z uzasadnienia wniosku), w celu "[...] wniesienia skargi konstytucyjnej o zgodność orzecznictwa i decyzji w sprawie, a w razie konieczności do Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu", to dotyczy on innego przedmiotu sprawy, niż dwa poprzednio złożone wnioski. Nie mieści się zatem w zakresie niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest zamiar wniesienia skargi na bezczynność organu w zakresie pomocy społecznej. Wobec tego Sąd wskazał, że wniosek z dnia 5 stycznia 2015 r. pozostanie w aktach sprawy, bez nadawania mu dalszego biegu. Powyższe pismo informujące, zostało doręczone osobiście T. R. w dniu 27 lutego 2015 r., a w dniu 2 marca 2015 r. wnioskodawca złożył w siedzibie tut. Sądu pismo nazwane: "środek odwoławczy od pisma o odmowie wszczęcia procedury przypisanej ustawą i ustanowienia prawa pomocy". W piśmie tym, T. R. zakwestionował doręczone mu pismo Sądu z dnia 16 lutego 2015 r. i wniósł o zmianę dokonanych przez tut. Sąd czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Pismo T. R. z dnia 2 marca 2015 r., nazwane: "środek odwoławczy od pisma o odmowie wszczęcia procedury przypisanej ustawą i ustanowienia prawa pomocy", uznać należało za zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu wniosku T. R. z dnia 5 stycznia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy, w aktach sprawy bez nadawania dalszego biegu. Świadczy o tym jednoznacznie treść ww. pisma wskazująca o kwestionowaniu przez wnioskodawcę opisanej czynności Sądu. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Przepisy powyższe stosuje się także odpowiednio do zarządzeń, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zażalenie jest zatem dopuszczalne jedynie w tych przypadkach, kiedy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość jego wniesienia. Oznacza to, że jeżeli ustawa przewiduje wydanie postanowienia, czy zarządzenia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia czy zarządzenia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to wniesienie takiego środka odwoławczego jest niedopuszczalne. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie sędziego sprawozdawcy o pozostawieniu kolejnego wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w aktach sprawy, bez nadawania temu wnioskowi dalszego biegu. Zarządzenie to zostało doręczone wnioskodawcy w postaci pisma informującego Sądu z dnia 16 lutego 2015 r. W myśl art. 243 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Z tych względów, Sąd po dwukrotnym rozpoznaniu wniosków T. R. z dnia 4 sierpnia 2014 r. i z dnia 10 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy, odmówił postanowieniem z dnia 23 października 2014 r. przyznania tego prawa, a następnie w dniu 18 grudnia 2014 r. umorzył postępowanie wszczęte z drugiego wniosku. U podstaw wydania tego rodzaju rozstrzygnięć była okoliczność zaistnienia oczywistej bezzasadności skargi, jaką zamierzał wnieść T. R. do sądu administracyjnego. Skutkować to musiało nieudzielaniem pomocy, stosownie do przywołanego wyżej art. 247 P.p.s.a. Doręczając T. R. odpisy zapadłych orzeczeń, każdorazowo pouczano go o przysługujących środkach zaskarżenia w postaci zażaleń do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego to prawa wnioskodawca nie skorzystał. W sytuacji zatem, gdy po raz kolejny (tym razem trzeci) został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym, całkowitym zakresie, Sąd wniosek ten z dnia 5 stycznia 2015 r. pozostawił w aktach, bez nadawania mu dalszego biegu. O fakcie tym poinformował jednocześnie wnioskodawcę. Wobec powyższego należało stwierdzić, że T. R. złożył zażalenie na zarządzenie mające charakter wyłącznie informacyjny, na które ani art. 194 P.p.s.a., ani pozostałe przepisy tej ustawy nie przewidują wniesienia zażalenia. Natomiast wniesienie zażalenia na niezaskarżalne zarządzenie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, których braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, co orzekł jak w sentencji.