II SO/Op 68/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie zasiłku okresowego postanawia: ustanowić J. M. radcę prawnego. J. M., złożyła za pośrednictwem poczty w dniu 28 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku wynika, że domaga się ona zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (radcy prawnego bądź adwokata), w związku z wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 29 stycznia 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o przyznaniu pomocy w formie zasiłku okresowego w wysokości 114 zł miesięcznie. W ocenie wnioskodawczyni, zawiłość sprawy powoduje konieczność skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Uzasadniając wniosek oświadczyła także, że jest osobą żyjącą w niedostatku i ubóstwie, utrzymującą się jedynie ze środków pomocy społecznej i dlatego nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Podała, że tworzy samotnie gospodarstwo domowe, wynajmuje lokal socjalny o powierzchni 29 m², uzyskuje dochód z tytułu zasiłku celowego i okresowego ze środków pomocy społecznej, w wysokości 298 zł. Z odpisu kwestionowanej przez J. M. decyzji z dnia 29 stycznia 2014 r., doręczonej do tut. Sądu na skutek wezwania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wynika, że J. M. ponosi stałe, comiesięczne wydatki mieszkaniowe w postaci: czynsz – 51 zł, wywóz odpadów komunalnych – 8 zł, opłata za energię elektryczną – 26 zł. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo to może być natomiast przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 P.p.s.a.). Celem złożonego przez J. M. wniosku jest natomiast uzyskanie pomocy w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 stycznia 2014 r., nr [...], dotyczącej zasiłku okresowego. Wobec tego jest ona zwolniona od uiszczania kosztów sądowych w sprawie, na zasadzie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stąd, referendarz ograniczył się jedynie do rozpoznania wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a zatem wniosku o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zważyć przeto należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Zauważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Uwzględniając powyższe wywody, referendarz oceniając złożony wniosek zważył, że wnioskodawczyni nie ma żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy cennych ruchomości i utrzymuje się jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej. Wobec tego, referendarz ocenił, że J. M. może mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, a zatem spełnia przesłankę do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla niej radcę prawnego z urzędu. Wobec powyższego, działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.