II SO/Op 7/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 21 czerwca 2005 r., Nr 51/05 w przedmiocie likwidacji zakładu budżetowego sygn. akt IV SA/Wr 684/05 zarządza: pozostawić wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu bez rozpoznania. Pismem z dnia 5 sierpnia 2005 r., S. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 21 czerwca 2005 r., Nr 51/05 w przedmiocie likwidacji zakładu budżetowego. W skardze z dnia 5 sierpnia 2005 r., adresowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S. C. napisał, że prosi o przekazanie sprawy do sądu niezależnego, przykładowo w Krakowie, ze względu bezpieczeństwa sprawy, "radni mówią o układach we Wrocławiu (domniemanie)", jako uzasadnienie tej prośby napisał "aby wyeliminować kolesiostwo /układy/, jak się chwalą radni, że we Wrocławiu NSA sprawy nie rusz bo mają dojścia w domniemaniu, takie będą mieć dojścia, że Prezydium Sejmu się zajmie". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 25 października 2005 r. wezwał S. C. do sprecyzowania zawartego w skardze wniosku, dotyczącego "przekazania sprawy do sądu niezależnego", przez oświadczenie czy jest to wniosek o wyłączenie sędziego, a jeżeli tak, to których sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dotyczyłby wniosek oraz z jakich przyczyn skarżący żąda wyłączenia." Pismem z dnia 2 listopada 2005 r. S. C. odpowiedział na wezwanie WSA we Wrocławiu, iż nie składa wniosku o wyłączenie kogokolwiek, prosi natomiast o przekazanie sprawy do Krakowa lub do Prezydium Sejmu, które zdecyduje, gdzie sprawa się odbędzie. W odpowiedzi na to pismo skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu poinformował go pismem z dnia 9 grudnia 2005 r., że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują instytucji przekazania sprawy do innego sądu, w związku z tym sprawa zostanie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. W odpowiedzi na to pismo S. C. w piśmie z dnia 15 grudnia 2005 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Sędziowie i asesorzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w związku z wnioskiem o wyłączenie od orzekania sędziów tego sądu, złożyli pisemne oświadczenia, w którym każdy z nich stwierdził, iż nie zna skarżącego i nie istnieje między nimi, a skarżącym żaden stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności oraz, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), mogące stanowić podstawę wyłączenia od rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 9 lutego 2006 r. wydał postanowienie sygn. akt I OW 12/06, o wyznaczeniu Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu do rozpoznania wniosku S. C. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyznaczony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał S. C. pismem z dnia 24 lutego 2006 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie od rozpoznawania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu poprzez wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich sędziów, których dotyczy wniosek i odniesienie się do każdego z nich oraz uprawdopodobnienie przyczyn ich wyłączenia. Wezwanie to zawierało pouczenie, że nie zastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia otrzymania, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Skarżący otrzymała wezwanie w dniu 2 marca 2006 r., i odpowiedział na nie pismem z dniu 9 marca 2006 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym)., stwierdzając w nim, że "Nie jesteśmy władni dać zadość w kwestii podania wszystkich sędziów z imienia i nazwiska. Uprawdopodobnienie wyłączenia sędziów, radni w swej pysze poczęli chwalić się, iż mają układy we Wrocławiu; domniemanie trzeba rozumieć i mieć wejścia". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek S. C. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu należało pozostawić bez rozpoznania. Wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy może nastąpić, w sprawach wymienionych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), z mocy samej ustawy, w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. § 2. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. § 3. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. W sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia sędziego z ustawy. Niezależnie jednak od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy, art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewiduje wyłączenie sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem ustawowym, zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przepis art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wyklucza możliwości wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu. W takim wypadku konieczne jest odrębne uzasadnienie wniosku dotyczącego każdego sędziego z osobna, natomiast art. 19 nie przewiduje wyłączenia całego sądu. Wniosek o wyłączenie sędziego strona może złożyć w formie pisma procesowego lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Wniosek powinien zawierać wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie, uprawdopodobnienie istnienia tej przyczyny, jak stanowi art. 20 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CO 2/04 publ. OSNCP 2004/12/207, wskazano, że wniosek o wyłączenie sędziego musi określać osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy oraz wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia. Jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia - opisanie stosunku osobistego mogącego wywołać wątpliwości co do bezstronności - powinny być odniesione do każdego z nich. Braki lub inne niedokładności wniosku w tym zakresie uniemożliwiają mu nadanie prawidłowego biegu. Sąd Najwyższy, stwierdził, że samo oświadczenie składającego wniosek o wyłączenie sędziów, o podejrzewaniu wszystkich sędziów o współpracę z tzw. Mafią, (...), oraz, że brak logiki w wydawanych wyrokach nie może być przypadkiem, a to wszystko nie mogłoby się wydarzyć, gdyby w sprawę nie byli zamieszani przełożeni prokuratorów oraz sędziów" oraz niejasne wskazanie, że nastąpił konflikt interesów, bez zindywidualizowania przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego, powoduje, iż tak sformułowany wniosek o wyłączenie jest wadliwy formalnie i należy wezwać wnioskodawcę, na podstawie art. 130 Kodeksu postępowania cywilnego, do uzupełnienia jego braków formalnych, w tym zakresie. Sąd Najwyższy podkreślił, przy tym, że dopiero od chwili skutecznego - wolnego od wad formalnych - złożenia wniosku sędzia staje się iudice suspecto (sędzią podejrzanym), a więc dopiero od tej chwili zachodzą podejrzenia jurysdykcyjne przewidziane w art. 50 § 3 i art. 51 k.p.c. Przytoczone orzeczenie zostało wydane na tle przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jednakże ze względu na tożsamość konstrukcji instytucji wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie, w obu postępowaniach, cywilnym i sądowoadministracyjnym, i znaczne podobieństwo sprawy na tle, której zapadło, znajdzie ono zastosowanie w przedmiotowej sprawie, stanowisko takie znalazło poparcie w literaturze przedmiotu (patrz: [w:] B. Dauter. B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 126). S. C. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, nie podając ich imion i nazwisk, ani nie wskazując indywidualnych przyczyn wyłączenia co do każdego z nich, a zatem zawierający braki formalne. Spowodowało to wezwanie go, przez sąd wyznaczony do orzekanie w sprawie o wyłączenie, do uzupełnienia tych braków, na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 20 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 9 marca 2006 r. S. C. nie wskazał żadnych imion i nazwisk sędziów we Wrocławiu, których wyłączenia się domaga, a co za tym idzie nie wskazał zindywidualizowanych podstaw wyłączenia sędziów, wskazał jedynie w nim, że nie jest w stanie podać imion i nazwisk sędziów, których wyłączenia się domaga. W związku powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, stwierdził, że S. C., nie uzupełnił braków formalnych wniosku o wyłączenie od orzekania o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 21 czerwca 2005 r., Nr 51/05 w przedmiocie likwidacji zakładu budżetowego i na podstawie art. 49 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w na wstępie zarządzenia.