II SO/Op 8/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. B. od zarządzenia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt II SO/Op 8/17 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w przedmiocie prawa pomocy postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 31 października 2017 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. R. B. pismem z dnia 31 lipca 2017 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości opłat sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, w celu zredagowania skargi. Wnioskodawca podniósł, że jego intencją jest złożenie skargi do tut. Sądu oraz "[...] od postępowania skargowego". Stwierdził m.in., że: "Skarżący w pierwszej kolejności na tym etapie chce zaskarżyć decyzje administracyjne rozumiane jako decyzje procesowe i akt administracyjny i decyzje stosowania prawa gdzie z ostrożności wskazuje jako zaskarżenie decyzji procesowych... z akt [...] i [...] i [...] w myśl ww. pojęć i z uwagi na ewidentność wadliwość decyzji które sprzeciwiają się domniemaniu ważności decyzji wnoszę aby pełnomocnik skarżącego wniósł o formalne uchylenie tych decyzji iż zagrażają moim wartościom jak życiu, zdrowi, wolności, czci, bezpieczeństwu osobistemu są sprzeczne z prawem i naruszają porządek i ład konstytucyjny R.P." W dalszej części pisma z dnia 31 lipca 2017 r., wnioskodawca zakwestionował czynności podejmowane przez prokuratora i sąd karny podczas procesu wnioskodawcy, zarzucając mu naruszenie zasad prawa do obrony oskarżonego i do rzetelnego procesu. Wspominał o zdarzeniach podczas odbywania kary pozbawienia wolności w [...] w 2011 r., wymienił sprawy o sygn. akt: [...] i [...] Sądu Rejonowego [...] Wydział w [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Wobec powyższego, stosownie do przepisu art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej w dalszej części, w skrócie: "P.p.s.a.", zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, przesłano wnioskodawcy przy piśmie z dnia 10 sierpnia 2017 r., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wezwano do wypełnienia i odesłania formularza w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie powyższe wraz z formularzem wniosku zostało przesłane na adres przebywania wnioskodawcy i pod tym adresem doręczone osobiście skarżącemu w dniu 16 sierpnia 2017 r. Okoliczność doręczenia przesyłki w tym dniu potwierdza adnotacja i podpis na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (por.: k-14 akt sądowych). Z tego względu, wyznaczony przez Sąd siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu upłynął z końcem 23 sierpnia 2017 r. W dniu 24 sierpnia 2017 r. wpłynął do tut. Sądu częściowo wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, nadany przesyłką pocztową w dniu 22 sierpnia 2017 r. (data stempla), w którym wnioskodawca powtórzył żądanie udzielenia pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W powyższym formularzu nie wypełniono rubryk odnoszących się do przedmiotu zaskarżenia, a to wskazania zaskarżonego aktu, czynności bądź bezczynności lub przewlekłego prowadzenia sprawy w sprawie wydania aktu lub dokonania czynności (rubryka nr 3.1.), wskazania daty wydania zaskarżonego aktu (rubryka nr 3.2.), wskazania numeru wydanego aktu bądź sprawy, której akt, czynność lub bezczynność dotyczy (rubryka nr 3.3.). Jednocześnie wraz z formularzem wniosku o prawo pomocy, R. B. doręczył pismo z dnia 17 sierpnia 2017 r., w którym m.in. w dalszym ciągu kwestionował działania Prokuratury odnosząc się do treści art. 439 § 1 pkt 10 K.p.k., wskazał jako organ – Prokuraturę Rejonową w [...], która dokonała – w jego ocenie – "wadliwej decyzji procesowej śledczej" w postaci wniesienia aktu oskarżenia z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt [...] do Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny w [...], w którym sprawę zarejestrowano jako [...], a to w celu ukarania wnioskodawcy w trybie art. 335 K.p.k. Wskazał także, że zarzuty dotyczą decyzji i bezczynności organu władzy, tj. Prokuratury Rejonowej [...], która wydała w dniu 13 sierpnia 2013 r. akt oskarżenia, pod sygn. [...], a który to akt został wniesiony do Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny [...] i sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Z uwagi na powyższe referendarz zarządzeniem z dnia 1 września 2017 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez wskazanie przedmiotu zaskarżenia. Poinformowano wnioskodawcę, że wezwanie wynika z faktu, iż w nadesłanym do tut. Sądu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 17 sierpnia 2017 r., nie wypełniono rubryk nr 3.1,3.2 i 3.3 pn. "Informacja o przedmiocie zaskarżenia". Zgodnie natomiast z pouczeniem zawartym w pkt 4, każdą rubrykę niezacieniowaną należy wypełnić lub skreślić. Pouczono także wnioskodawcę, że nieusunięcie braków formalnych wniosku w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie, wobec treści pisma z dnia 17 sierpnia 2017 r. poinformowano wnioskodawcę, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być akt, czynność, bądź bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy dotyczącej wydania aktu lub dokonania czynności przez organy administracji publicznej, a nie organy postępowania karnego. Z uwagi na zmianę miejsca pobytu wnioskodawcy w trakcie czynności doręczania ostatnio opisanego wezwania, ostatecznie, po powtórzeniu tej czynności przez Sąd, zostało ono doręczone R. B. w dniu 9 października 2017 r. (por. potwierdzenie odbioru: k-44 akt sądowych). Termin do dokonania uzupełnienia wniosku, upłynął zatem w dniu 16 października 2017 r. W odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie, wnioskodawca nadał przesyłką pocztową w dniu 10 października 2017 r. (data stempla), kolejny formularz wniosku oraz pismo z dnia 10 października 2017 r., skierowane do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W wymienionym formularzu, w dalszym ciągu nie wypełniono rubryk odnoszących się do przedmiotu zaskarżenia. Informacji dotyczących przedmiotu zaskarżenia nie zawarto także w piśmie z dnia 10 października 2017 r., w którym wnioskodawca zakwestionował działania tut. Sądu w zakresie wzywania go do wskazania przedmiotu zaskarżenia. W piśmie tym, wnioskodawca wniósł także o "[...] unieważnienie aktów administracyjnych rozumianych też jako decyzje administracyjne, akty prawa (prawny), które mają być zaskarżone a wydane przez organy administracji publicznej, państwa i tak należy to rozumieć." Ponowił ponadto żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z dnia 31 października 2017 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, pozostawił wniosek R. B. bez rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia referendarz wskazał, że w myśl art. 252 § 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany i należy go złożyć na urzędowym formularzu, który z kolei należy wypełnić zgodnie z zawartym w nim pouczeniem. Referendarz podniósł, że R. B. nie wypełnił formularza w części dotyczącej przedmiotu zaskarżenia, wobec czego został wezwany do jego uzupełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skoro tego nie uczynił w wyznaczonym terminie, jego wniosek stosownie do art. 257 P.p.s.a. należało pozostawić bez rozpoznania, co referendarz uczynił działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Odpis opisanego zarządzenia został doręczony wnioskodawcy w dniu 16 listopada 2017 r., co obrazuje zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej (por. k- 68 akt sądowych). W dniu 20 listopada 2017 r. (data stempla na kopercie), wnioskodawca wniósł sprzeciw na zapadłe orzeczenie referendarza z dnia 31 października 2017 r. Nie godząc się z opisanym rozstrzygnięciem, wnioskodawca podniósł, że Sąd "[..] dokonuje wybiórczej oceny przedmiotu zasadniczego zachowania mojego, które ma priorytetowe znaczenie prawne dla swobodnego mojego i prawidłowego działania w dokonaniu bezwadliwych czynności skargi mojej, co tylko mogę uczynić za pomocą fachowego pełnomocnika z urzędu, gdzie wielokrotnie wskazywałem to Sądowi a Sąd pomija lub ignoruje co narusza moją wolność decyzji woli iż sytuacja jest nieuprawnioną formą nacisku psychicznego przymusu ..." Wnioskodawca podniósł, że zarządzenie referendarza jest niesprawiedliwe bowiem dyskryminuje wnioskodawcę jako osobę, która nie umie sprecyzować przedmiotu zaskarżenia do sądu administracyjnego. Z tych właśnie względów niezbędny jest mu pełnomocnik z urzędu. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy jego sprawa jest niezmiernie skomplikowana i obejmuje złożony proces interpretacji tekstów prawnych i rozważań teoretycznych, w których używa się pojęcia organy administracji publicznej, a do ich grona zalicza się także Prokuratura. Reasumując swoje wywody, wnioskodawca zarzucił referendarzowi błędy w ustaleniach faktycznych oraz wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem zasady prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 P.p.s.a., od postanowień i zarządzeń, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a sprzeciw ten składa się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia kwestionowanego postanowienia. W niniejszej sprawie zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 31 października 2017 r., będące przedmiotem złożonego przez R. B. sprzeciwu, zostało skutecznie doręczone w dniu 16 listopada 2017 r. Sprzeciw został natomiast wniesiony w dniu 20 listopada 2017 r., a zatem w ustawowym terminie siedmiu dni, co obliguje Sąd do jego merytorycznego rozpoznania. Stosownie do art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie zmienia albo utrzymuje w mocy. W omawianym przypadku, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ocenia stan sprawy w momencie wydania kwestionowanego zarządzenia. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu doszedł do przekonania, że sprzeciw ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż – wbrew podniesionym w nim zarzutom – zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że w myśl art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że wniosek R. B. o przyznanie prawa pomocy, złożony przed wszczęciem postępowania sądowego na urzędowym formularzu, zawierał brak formalny w postaci nie wskazania przedmiotu zaskarżenia przyszłej skargi do sądu administracyjnego. Zarządzeniem z dnia 1 września 2017 r. wnioskodawca został zatem wezwany do uzupełniania w terminie 7 dni braków formalnych wniosku o prawo pomocy przez wskazanie przedmiotu zaskarżenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Na opisane wezwanie, R. B. w zakreślonym terminie wprawdzie nadesłał kolejny formularz wniosku i pismo z dnia 10 października 2017 r., jednakże czynności tych nie można w żaden sposób uznać jako określających przedmiot zaskarżenia. Ani w formularzu wniosku, ani w piśmie z dnia 10 października 2017 r., nie dopełniono obowiązku wskazania przedmiotu zaskarżenia przyszłej skargi, jaką wnioskodawca zamierza złożyć do sądu administracyjnego. Wszystkie wniesione pisma wnioskodawcy, w tym to z dnia 10 października 2017 r., są obszerne tekstowo i ogólnie opisują wiele kwestii, w szczególności przebieg postępowań karnych (ze wskazaniem ich sygnatur). Trudno się jednakże dopatrzyć w odpowiedziach udzielanych przez wnioskodawcę, jednoznacznego określenia materii (decyzji, postanowienia, czynności, bezczynności, przewlekłości) mającej stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego. Informacji tych nie zawiera także sprzeciw od wydanego przez referendarza zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zawarte w nim zarzuty, skupiają się w głównej mierze na podkreśleniu zawiłości sytuacji w jakiej znalazł się wnioskodawca i jego nieumiejętności określenia co zamierza skarżyć. W tej okoliczności upatruje on swoje uprawnienie do ustanowienia pełnomocnika, a żądanie Sądu do skonkretyzowania przedmiotu skargi traktuje jako łamanie jego prawa do sądu. Podkreślić zatem należy, że stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., to na skarżącym, bądź też na zamierzającym wnieść skargę (tak jak w przypadku R. B.) ciąży obowiązek wskazania przedmiotu skargi, mającego podlegać ocenie przez sąd administracyjny. Wnoszący, bądź też zamierzający złożyć opisane pismo procesowe, powinien w nim wskazać m.in. zaskarżoną decyzję, postanowienie, bądź inny akt lub czynność, ponadto oznaczyć organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, a także określić naruszenie prawa lub interesu prawnego. Powieleniem powyższego obowiązku jest prawidłowe wypełnienie formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, m.in. w zakresie dotyczącym przedmiotu zaskarżenia. W myśl bowiem art. 252 § 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany, a wzór formularza wniosku został określony przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Sposób wypełnienia formularza określony jest natomiast w pouczeniu zawartym na ostatniej stronie formularza wniosku, a nieprawidłowe jego wypełnienie stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Reasumując, skoro pomimo skutecznego wezwania, nie uzupełniono braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z pouczeniem – nie podając przedmiotu zaskarżenia, to wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania, co prawidłowo orzekł referendarz działając na zasadzie przywołanego wyżej art. 257 P.p.s.a. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 260 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.