4/II SA/Po 4435/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Mieczysława Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 30 października 2001 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14 września 2001 r. (...), (...). Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1, w związku z art. 127 par. 3 Kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 14 września 2001 r. (...), pozbawiająca Mieczysława Z. uprawnień kombatanckich. Z akt sprawy wynika, że Mieczysław Z. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 17 lutego 1945 r. do 31 grudnia 1947 r. Podstawą przyznania uprawnień było zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P. stwierdzające, że od 7 lutego 1945 r. do 31 sierpnia 1949 r. pełnił służbę w organach MO, a od 7 lutego 1945 r. do 31 grudnia 1947 r. brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. Pismem z dnia 22 grudnia 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów zawiadomił Kombatanta o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego i wezwał do przedstawienia wyjaśnień i dowodów mogących mieć wpływ na wynik tego postępowania. W piśmie z dnia 9 stycznia 2000 r. Mieczysław Z., jako okoliczność uprawniającą go do zachowania uprawnień Kc wskazał ochotniczą walkę o Cytadelę Poznańską, wyjaśnił także, że po wyzwoleniu Cytadeli część uczestników walk została zwerbowana do służby w Milicji Obywatelskiej. Na potwierdzenie swojego uczestnictwa w walkach o Cytadelę przedstawił zeznania dwóch świadków. Odnosząc się do powyższego zarzutu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów w swojej pierwszej decyzji stwierdził, że Mieczysław Z. brał udział w walkach o Cytadelę będąc funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, która nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, a wobec tego walka z Niemcami w jej ramach nie stanowi tytułu do zachowania uprawnień kombatanckich. Podniósł także, że w toku postępowania weryfikacyjnego Urząd nie jest zobowiązany do wyjaśniania czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie przepisów obecnie obowiązującej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Mieczysław Z. zakwestionował ustalenie jakoby walczył o Cytadelę w ramach Milicji Obywatelskiej. Twierdził, że był ochotnikiem, a do Milicji zestal zwerbowany po wyzwoleniu Poznania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów, utrzymując w mocy pierwotną decyzję, nie odniósł się do powyższego zarzutu. Podtrzymywał ustalenie, że w czasie walk o Cytadelę Mieczysław Z. był milicjantem nie służą mu zatem z tego tytułu uprawnienia kombatanckie, Milicja Obywatelska nie była bowiem służbą zmilitaryzowaną. Mieczysław Z. zaskarżył ostateczną decyzję administracyjną do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Podtrzymał zarzut, że o wyzwolenie Poznania walczył wraz z grupą ochotników, a dopiero potem został zwerbowany do Milicji Obywatelskiej. Organ orzekający, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z motywów przedstawionych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z naruszeniem art. 77 par. 1 Kpa organ orzekający, podejmując obie decyzje, wyczerpująco nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego. Dotyczy to w szczególności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności uczestnictwa skarżącego w walkach o wyzwolenie Poznania. Ustalając, że skarżący brał udział w tych walkach jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej organ oparł się na zaświadczeniu Komendy Wojewódzkiej Policji w Policji stwierdzającym, że skarżący pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej od dnia 7 lutego 1945 r. Nie ustosunkował się natomiast do odmiennych wyjaśnień skarżącego i świadka Antoniego K., z których wynika, że w walkach o Poznańską Cytadelę brali udział jako ochotnicy. Zeznania te co do charakteru uczestnictwa w walkach wydają się prawdopodobne zważywszy, że przed wyzwoleniem Poznania Milicja Obywatelska na terenie miasta nie funkcjonowała. Należy się domyślać, że osobom, które następnie podjęły służbę w organach Milicji Obywatelskiej zaliczono okres walki o Cytadelę do stażu pracy, nie może to jednak prowadzić do ustalenia, że o Cytadelę walczyli w ramach Milicji Obywatelskiej. Dokonanie tak istotnego dla wyniku sprawy ustalenia bez należytego wyjaśnienia sprawy powoduje uchylenie zaskarżonych decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organ orzekający winien dokładnie przesłuchać skarżącego i obu świadków, a także wyjaśnić co było przyczyną przyjęcia w zaświadczeniu i prawdopodobnie także w aktach osobowych skarżącego, że pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej w Poznaniu od 7 lutego 1945 r., to jest jeszcze przed wyzwoleniem miasta. Gdyby się okazało, że skarżący walczył o wyzwolenie Poznania jako ochotnik byłyby podstawy do uznania, że posiada uprawnienia kombatanckie określone w art. 2 pkt 5 nowej ustawy, a wobec tego z mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zachowuje uzyskane poprzednio uprawnienia. Skoro, z przedstawionych motywów, skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, orzekł jak w sentencji.