I SA/Po 1/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-02-14
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że jego dochody z wynagrodzenia za pracę zostały zajęte przez organ podatkowy, a rachunek bankowy jest zadłużony i zajęty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jego dochody z wynagrodzenia za pracę zostały zajęte przez organ podatkowy, rachunek bankowy jest zadłużony i zajęty, a nie posiada innych znaczących aktywów. W związku z tym, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący MJ złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za 2008 r. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jego dochody i stan majątkowy nie pozwalają na poniesienie wpisu, wskazując na wydatki związane z kredytem mieszkaniowym, bieżącymi opłatami, dojazdem do pracy, ubezpieczeniem, wyżywieniem i ubraniem. Jego wynagrodzenie netto wynosiło określoną kwotę, a rachunek bankowy był zadłużony i zajęty przez organ podatkowy. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe informacje dotyczące swoich dochodów, wydatków, zadłużenia oraz zajęcia wynagrodzenia i rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MJ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący MJ pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008r. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego aktualne dochody i stan majątkowy nie pozwalają na poniesienie wpisu od skargi. Wskazał, że ponosi wydatki w kwocie [...] na spłatę kredytu mieszkaniowego, [...] na czynsz, prąd, telefon i telewizję, [...] koszt dojazdu do pracy, [...] polisa na życie oraz ubezpieczenie, [...] na wyżywienie, ubranie, środki czystości itp. Podał, że jego miesięczne wynagrodzenie wynosi [...] netto, natomiast na rachunku bankowym posiada zadłużenie w wysokości około [...]. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Podał, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Wyjaśnił, że czynsz za mieszkanie zawiera składkę opłacaną za wodę oraz ogrzewanie. Wskazał, że zaciągnął kredyt budowlano-hipoteczny w A w dniu [...] na zakup mieszkania, w którym aktualnie mieszka. Oświadczył, że nie posiada na własność żadnego pojazdu podlegającego obowiązkowi rejestracji, korzysta natomiast z samochodu udostępnionego przez rodziców i dojeżdża nim do pracy. Skarżący oświadczył również, że nie posiada żadnych dodatkowych dochodów. Do pisma załączył kserokopię zeznania rocznego podatkowego za [...], wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w B za okres od [...], z którego wynika, że na rachunek bankowy Skarżącego w dniu [...] wpłynęło wynagrodzenie za [...] w wysokości [...], w dniu [...] za [...] w wysokości [...] i w dniu [...] za [...] w wysokości [...]. Saldo końcowe na tym rachunku jest ujemne i wynosi [...], aktualnie rachunek został zajęty. Załączył również zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia [...], z którego wynika, że w [...] otrzymał wynagrodzenie netto w wysokości [...], w [...] w wysokości [...] i w [...] w wysokości [...]. Od dnia [...] wynagrodzenie Skarżącego zostało zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na kwotę [...]. Powyższe zajęcie będzie realizowane co miesiąc. Do pisma załączył także zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą z dnia [...], zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia [...], kserokopię zawiadomienia o wpisaniu hipoteki przymusowej na sumę [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, przy czym od dnia [...] wynagrodzenie zostało zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, za [...] z wynagrodzenia zajęto kwotę w wysokości [...]. Wnioskodawca posiada mieszkanie, na zakup którego zaciągnął w dniu [...] kredyt hipoteczny. Nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. Skarżący ma zaległości na rachunku bankowym i karcie kredytowej. Rachunek bankowy Skarżącego również został zajęty. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych dodatkowych dochodów, a zatem z uzyskiwanych dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę, które zostało zajęte przez organ podatkowy, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło