I SA/Po 1/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi EO na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika na podstawie zarządzenia zabezpieczenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] EO, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...] przedłużające do dnia [...] termin zabezpieczenia, dokonanego na majątku EO, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A, O [...], [...] N, na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...], z dnia [...], wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej, obejmującego należności z tytułu podatku akcyzowego i opłaty paliwowej. W skardze na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. skarżąca wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w całości, w przypadku zaś odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ II instancji, wniosła na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na fakt, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wniosku nie uzasadniła. Pismem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w trybie art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. nie został rozpoznany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") stanowi, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wskazać należy, że powołane wyżej okoliczności nie zachodzą w rozpoznawanej sprawie z uwagi na charakter zaskarżonego aktu – postanowienia, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika na podstawie zarządzenia zabezpieczenia. Podkreślenia wymaga, że zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i w doktrynie nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2010, s. 204). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (red. T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 296). W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania zostało objęte postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika na podstawie zarządzenia zabezpieczenia. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie jest rodzajem aktu prawnego, który nie posiada znamion wykonalności. W pierwszej kolejności zauważyć bowiem należy, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem, którego głównym celem jest zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela. Postępowanie to samo w sobie nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, lecz stwarzać ma jedynie gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania (wykonania) tego obowiązku. Zgodnie z art. 155a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. W obowiązującym stanie prawnym okres trwania zabezpieczenia od jego dokonania w związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 33a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) co do zasady wynosi 3 miesiące. Zgodnie bowiem z przepisem art. 159 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny na żądanie zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2, uchyla zabezpieczenie, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 30 dni od dnia dokonania zabezpieczenia należności pieniężnej, a w terminie 3 miesięcy od dokonania zabezpieczenia w związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b Ordynacji podatkowej lub w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, lub zabezpieczenia obowiązku o charakterze niepieniężnym. Ustawodawca przewidział jednakże w art. 159 § 2 u.p.e.a. możliwość przedłużenia okresu trwania zabezpieczenia. Zgodnie z art. 159 § 2 u.p.e.a. termin określony w § 1 może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte, jednakże termin wszczęcia postępowania egzekucyjnego co do obowiązku o charakterze niepieniężnym może być przedłużony tylko o okres do trzech miesięcy. Wnioskując a contrario, należy zauważyć, że ustawodawca w tym przepisie nie zawarł takiego ograniczenia w stosunku do należności o charakterze pieniężnym. Oznacza to, że organ egzekucyjny obowiązany jest przedłużyć termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w terminie trwania zabezpieczenia, a także to, że termin zabezpieczenia należności pieniężnych może być przedłużony w sposób nieograniczony. Art. 159 § 2 u.p.e.a. nie ogranicza więc czasu przedłużenia terminu zabezpieczenia dla zobowiązań pieniężnych. W ocenie Sądu postanowienie wydane na podstawie art. 159 § 2 u.p.e.a. nie należy do grupy aktów nakazujących stronie wykonanie obowiązku lub dokonanie czynności. Zaskarżone postanowienie jest aktem prawnym, którego nie można wykonać, gdyż nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków o charakterze prawnomaterialnym. Nie nadaje się zatem do wykonania i nie korzysta z przymiotu wykonalności. Nie możliwe jest w związku z tym zaistnienie przesłanek warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.