I SA/Po 1/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-07-11
Skład orzekający: Barbara Rennert, Małgorzata Bejgerowska, Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo wznowiły postępowanie podatkowe i uchyliły ostateczne decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, opierając się na ustaleniach kontroli podatkowej dotyczących podziału nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą i cele prywatne, w sytuacji gdy akta sprawy są niekompletne, a ustalenia opierają się na nieprotokołowanych ustnych wyjaśnieniach podatnika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji, ponieważ organy podatkowe naruszyły przepisy proceduralne Ordynacji podatkowej, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Brak kompletności akt sprawy oraz oparcie ustaleń na niezweryfikowanych ustnych wyjaśnieniach podatnika uniemożliwiły sądowi ocenę prawidłowości wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia istoty sprawy.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzje Prezydenta Miasta uchylające wcześniejsze decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2013-2016. Podstawą uchylenia decyzji było wznowienie postępowania z powodu wyjścia na jaw nowych okoliczności, które miały wynikać z kontroli podatkowej. Kontrola wykazała rozbieżności w sposobie opodatkowania gruntów i budynków, a skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń organów, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących związku nieruchomości z działalnością gospodarczą oraz na nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje Prezydenta Miasta, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Protokolant sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. nr: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania oraz ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2013-2016 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Prezydenta Miasta [...] o z dnia [...] r., o numerach: [...], [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku
W dniu [...] grudnia 2016 r. M. D. i K. D. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzje Prezydenta Miasta [...]. z [...] września 2016 r. o numerach: [...], [...], [...] i [...], wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji, po wznowieniu postępowania, oraz ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2013 – 2016.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle stanu faktycznego sprawy, w której w dniach od [...] do [...] lipca 2016 r. pracownicy Urzędu Miejskiego w [...]. przeprowadzili u skarżących kontrolę podatkową w zakresie rzetelności i prawidłowości wykazywania przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości (powierzchnia gruntów, powierzchnia użytkowa budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynków pozostałych oraz wartość budowli) dla nieruchomości położonej w [...]. ul. [...]. W dniu [...] lipca 2016 r. zespół kontrolujący dokonał oględzin ww. nieruchomości, podczas których stwierdzono, że na nieruchomości znajdują się dwa budynki. Pierwszy to budynek hurtowni z salą zabaw oraz częścią mieszkalną o ogólnej powierzchni użytkowej [...] m2 (wys. powyżej [...] m), z czego część mieszkalna o powierzchni użytkowej [...] m2 (wys. powyżej [...] m), część związana z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2 (wys. powyżej [...] m) – w tym [...] m2 powierzchnia dobudowana. Drugi budynek to garaż o powierzchni użytkowej [...] m2 (wys. powyżej [...] m). Ponadto na nieruchomości znajduje się budowla – część terenu utwardzona kostką brukową. Grunt o powierzchni [...] m2 wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej.
Zgłaszając zastrzeżenia do protokołu kontroli skarżący zarzucili nieprawidłowe przyjęcie, że tylko grunty pod budynkiem mieszkalnym i prywatnym garażem powinny być wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Wyjaśnili, że zarówno dojazd do mieszkania, jak i do garażu użytkowany jest do celów prywatnych. Część terenów za budynkiem również przeznaczona jest na zieleń prywatną. W przyszłości skarżący zamierzają urządzić tam ogród z kwiatami i drzewami, obecnie teren jest zaniedbany, porośnięty trawą i chwastami. Obiekt został zakupiony w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, z czego wyksięgowano mieszkanie i część gruntów na cele prywatne. Z ewidencji środków trwałych jasno wynika, że wpisana jest o wiele niższa wartość, niż cena zakupu nieruchomości. Różnica ta wynika właśnie z wyksięgowania mieszkania i części gruntów. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uwzględnienie z tytułu podatku od nieruchomości danych dotyczących użytkowania gruntów z przeznaczeniem na cele prywatne oraz na działalność gospodarczą w podziale: [...] m2 grunty pozostałe (grunt pod mieszkaniem, garażem, dojazd do mieszkania i garażu, ogród zielony), [...] m2 gruntów związanych z działalnością gospodarczą (grunt pod obiektem związanym z działalnością gospodarczą minus grunt pod mieszkaniem, parking z przodu, parking z tyłu budynku).
Postanowieniem z [...] września 2016 r. Prezydent Miasta [...]., działając na podstawie art. 216 § 1, art. 217, art. 237, art. 240 § 1 pkt 5, art. 241 § 1, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa") wznowił postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2013 – 2016 zakończone decyzjami Prezydenta Miasta [...]. z [...] grudnia 2013 r. nr [...], z [...] stycznia 2014 r. nr [...], z [...] stycznia 2015 r. nr [...] i z [...] stycznia 2016 r., nr [...] W uzasadnieniu wskazał, że w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności nieznanych organowi podatkowemu – wznawia się postępowanie podatkowe w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ wyjaśnił, że przepis ten nakazuje wznowienie postępowania w sytuacji, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
W dniu [...] września 2016 r. Prezydenta Miasta [...]. decyzjami:
- nr [...] uchylił w całości ostateczną decyzję własną z [...] grudnia 2013 r. nr [...], w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...]zł (pkt 1) i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w ww. sprawie na kwotę [...]zł (pkt 2), przypisując skarżącym różnicę w kwocie [...]zł;
- nr [...] uchylił w całości ostateczną decyzję własną z [...] stycznia 2014 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...]zł (pkt 1) i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w ww. sprawie na kwotę [...]zł (pkt 2), przypisując skarżącym różnicę w kwocie [...]zł;
- nr [...] uchylił w całości ostateczną decyzję własną z [...] stycznia 2015 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...]zł (pkt 1) i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w ww. sprawie na kwotę [...]zł (pkt 2), przypisując skarżącym różnicę w kwocie [...]zł;
- nr [...] uchylił w całości ostateczną decyzję własną z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie [...]zł (pkt 1) i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w ww. sprawie na kwotę [...]zł (pkt 2), przypisując skarżącym różnicę w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniach ww. decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że skarżący w latach 2013 – 2016 powinni wykazywać do opodatkowania [...] m2 powierzchni gruntów pozostałych, [...] m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, [...] m2 powierzchni użytkowej (wys. pow. [...] m) budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, [...] m2 powierzchni użytkowej (wys. pow. [...] m) budynku mieszkalnego, [...] zł wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Odnosząc się do posiadanych przez skarżących gruntów organ wskazał, że ich łączna powierzchnia wynosi [...] m2. Od [...] sierpnia 2013 r. grunt wpisany jest do ewidencji środków trwałych jako środek trwały przedsiębiorstwa prowadzonego przez M. D.. Prezydent ustalił, że grunt o powierzchni [...] m2 związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jest to grunt pod budynkiem oraz parking. Na budynku znajduje się znak wskazujący, że grunt przeznaczony jest na parking przedsiębiorstwa "[...]". Wskazał przy tym, że z brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716; dalej: "u.p.o.l.") wynika, że już sam fakt posiadania gruntów, budynków lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, iż są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei grunt o powierzchni [...] m2, położony pod częścią mieszkalną budynku podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunt pozostały.
Wyjaśniając kwestię budynków organ pierwszej instancji wskazał, że na nieruchomości znajdują się dwa budynki. Pierwszy to budynek hurtowni z salą zabaw oraz częścią mieszkalną o ogólnej powierzchni użytkowej [...] m2 (wys. pow. [...] m), z czego część mieszkalna posiada powierzchnię użytkową [...] m2 (wys. pow. [...] m), a część związana z prowadzeniem działalności gospodarczej ma powierzchnię użytkową [...] m2 (w tym [...] m2 powierzchnia dobudowana). Budynek ten nie został nabyty w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatników, o czym świadczą załączone do akt sprawy zdjęcia, adres zamieszkania oraz stan budynku. Część mieszkalna nie jest zamieszkiwana. Drugi budynek to garaż o powierzchni użytkowej [...] m2 (wys. pow. [...] m). Nowa część budynku o powierzchni użytkowej [...] m2 (wys. pow. [...] m) i budynek garażu podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości od stycznia 2017 r. Ww. budynek w momencie zakupu nieruchomości posiadał powierzchnię użytkową [...] m2 (wys. pow. [...] m) i od [...] listopada 2013 r. wpisany jest do ewidencji środków trwałych jako środek trwały przedsiębiorstwa prowadzonego przez M. D. i podlega regularnym odpisom amortyzacyjnym. Organ ustalił, że skarżąca uzyskała decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] maja 2015 r. - pozwolenie na przebudowę budynku sklepu meblowego na sklep firmowy hurtowni "K. " i salę zabaw "F. ". Decyzją nr [...] z [...] lutego 2016 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. skarżąca otrzymała pozwolenie na użytkowanie budynku sklepu firmowego hurtowni "[...]" i salę zabaw dla dzieci "[...]". Decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] lipca 2015 r. skarżąca uzyskała pozwolenie na budowę budynku garażowego. Użytkowanie tego budynku rozpoczęto w czerwcu 2016 r. do celów prywatnych. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. u skarżących obowiązek podatkowy w przypadku nowo powstałej części budynku oraz garażu powstanie od [...] stycznia 2017 r.
Z kolei powołując się na art. 4 ust. 5 u.p.o.l. i odnosząc się do budowli Prezydent wskazał, że na nieruchomości znajduje się budowla – część terenu utwardzona kostką brukową istniejąca od momentu zakupu nieruchomości o łącznej wartości [...] zł.
Odnosząc się do zastrzeżeń skarżących złożonych po zapoznaniu się z materiałem dowodowym organ podatkowy wskazał, że ich nie uwzględnił, albowiem skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod firmą przedsiębiorcy [...] "K. " M. D. z siedzibą w [...]. aktem notarialnym rep. A [...] z [...] sierpnia 2013 r. za kwotę [...]zł. Nieruchomość do celów amortyzacji podzielono na budynek o wartości [...] zł oraz grunt o wartości [...] zł, które zostały przyjęte dokumentami [...] oraz [...] do użytkowania jako środek trwały przedsiębiorstwa. Jednocześnie w dniu [...] lipca 2016 r. skarżąca wyjaśniła ustnie zespołowi kontrolującemu, że różnica pomiędzy ceną zakupu nieruchomości, a wartością wpisaną do ewidencji środków trwałych w kwocie [...]zł wynika z wyksięgowania wartości części mieszkalnej budynku. Na tej podstawie kontrolujący uznali, że opodatkowaniu stawką dla gruntów pozostałych może podlegać jedynie grunt związany z budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...] m2.
W odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji, zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 u.p.o.l. przez przyjęcie, że opodatkowane grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym zawyżenia podatku.
SKO w K. decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone decyzje Prezydenta Miasta [...]. z [...] września 2016 r. wskazując, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania. Oznacza to, że nawet grunty niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarczą, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Samo pozostawanie gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w posiadaniu przedsiębiorcy ustawodawca uznał za wystarczające do obciążenia ich najwyższą stawką podatkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. Nie ma przy tym znaczenia czy i w jakiej części przedsiębiorca wykorzystuje dany grunt do wykonywanej działalności gospodarczej. Z § 3 aktu notarialnego z [...] sierpnia 2013 r. wynika, że skarżący nabyli nieruchomość w ramach prowadzonej przez M. D. działalności gospodarczej pod firmą: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" M. D. z siedzibą w [...].
W złożonej do tut. Sądu skardze małżonkowie D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji Prezydenta Miasta [...]. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l. przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w tym art. 75 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm.; dalej: "K.p.a.") przez niewszechstronne rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że przyjęcie do użytkowania części zakupionej nieruchomości nastąpiło na podstawie dokumentów [...] i [...] co pozwoliło na amortyzowanie w części dokonanego zakupu. Zatem podstawą przyjęcia wielkości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą dla podatku od nieruchomości są wielkości przyjęte do amortyzacji w firmie i faktycznie zajęte w celu prowadzenia działalności gospodarczej skarżących. W trakcie kontroli skarżąca złożyła do akt sprawy dokumenty [...] oraz [...] oraz raport o środkach trwałych, jak i oświadczenie z [...] sierpnia 2016 r. Z dokumentów tych wyraźnie wynika, że na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przyjęto tylko część budynku (wskazuje to przyjęta wartość: [...] zł) oraz część działki tj. [...] m2 o wartości [...] zł, przy czym do amortyzacji doliczono nakłady na budynek w kwocie [...]zł oraz do gruntu w kwocie [...]zł. Zatem pierwotne kwoty (bez nakładów) przyjęte do amortyzacji to [...] zł dla budynku (wpis w [...] razem z nakładami: [...] zł) i grunty [...] zł (wpis w [...] razem z opisanymi w oświadczeniu nakładami: [...] zł). Wartość nieruchomości z dnia zakupu to [...] zł, a do amortyzacji przyjęto z umowy budynek o wartości [...] zł, grunt o wartości [...] zł - razem [...] zł, różnica [...] zł. Organ wydający zaskarżone decyzje odniósł się do wykazanej amortyzacji lecz pominął całkowicie wyjaśnienie złożone przez skarżącą w tym zakresie w piśmie z [...] sierpnia 2016 r. Opisał natomiast w sposób odmienny rzekome jej wyjaśnienia ustne. W zaskarżonej decyzji SKO w K. nie odniosło się natomiast do złożonych w toku postępowania dokumentów [...] i [...] tabel amortyzacyjnych czy oświadczenia podatniczki z [...] sierpnia 2016 r. Rola i znaczenie nieruchomości dla podatników przez te organy została wręcz odwrócona. Faktyczne władztwo nad nieruchomością, jak i zapisy w dokumentach księgowych firmy wskazują w jakim zakresie jest przeznaczona na cele mieszkalne i w tym jaka wielkość gruntu została przeznaczona na cele związane z budynkiem mieszkalnym.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
` Rozpoczynając rozważania w niniejszej sprawie przypomnieć na wstępie należy, że zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym, przewidzianym przepisami Rozdziału XVII Ordynacji podatkowej, a zatem w pierwszej kolejność Sąd zobowiązany jest do badania, czy wystąpiła którakolwiek z przesłanek uzasadniających, zgodnie z regulacjami art. 240 § 1 ww. ustawy, wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie, postanowieniem z [...] września 2016 r., Prezydent Miasta [...]. wznowił postępowania podatkowe dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2013 – 2016, zakończone decyzjami z: [...] grudnia 2013 r., [...] stycznia 2014 r., [...] stycznia 2015 r. i [...] stycznia 2016 r. W podstawie prawnej ww. postanowienia wskazał m. in. na przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się w uzasadnieniu na wyjście na jaw nowych okoliczności nieznanych organowi podatkowemu. Okoliczności tych jednak nie sprecyzował. W decyzjach (dotyczących każdego roku podatkowego oddzielnie) wydanych w oparciu o przepis art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i uchylających w całości swoje decyzje ostateczne, a następnie ustalających skarżącym "wysokość zobowiązania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości" za każdy kolejny rok za lata od 2013 do 2016, organ pierwszej instancji wyjaśnił, że uchylenia oraz ustaleń dokonał na podstawie protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach [...] lipca 2016 r.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z cytowanego przepisu wynika, że aby zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania w nim uregulowana muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które po pierwsze, muszą być istotne dla sprawy, po drugie, musiały istnieć w dniu wydania decyzji, a po trzecie, nie były znane organowi, który wydał decyzję. Ponadto, w orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, że warunki te muszą wystąpić łącznie.
Następnie należy wskazać, że nowe okoliczności to nowe fakty, rozumiane jako istniejące w dniu wydania decyzji elementy stanu faktycznego, czyli w obiektywnie istniejącej rzeczywistości. W tym kontekście należy wskazać, że ustawowe pojęcie "okoliczności faktyczne" winno być rozumiane jako zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym. Nowe okoliczności dotyczą zatem określonego stanu faktycznego, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, ale nie był znany organowi z przyczyn niezależnych od tego organu. "Okoliczność faktyczna", to zdarzenia zaistniałe w sensie fizycznym. Zwrot "okoliczności faktyczne" należy rozumieć w znaczeniu języka potocznego, jako zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie.
Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że ustalenia opisane w ww. protokole kontroli spowodowały, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji, ale Prezydentowi Miasta [...]. nie były wówczas znane. Aby dokonać kontroli zasadności wznowienia postępowania przez organ podatkowy z urzędu, sąd powinien dysponować materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, jak również materiałem dowodowym stanowiącymi podstawę ustaleń dokonanych w postępowaniu przeprowadzonym co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W niniejszej sprawie przekazane Sądowi akta administracyjne nie pozwalają na dokonanie takiej oceny. Należy podkreślić, że wraz ze skargą Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało Sądowi, jak zaznaczyło w odpowiedzi na skargę "akta sprawy I i II instancji". Jednakże w aktach tych brakowało przede wszystkim decyzji ostatecznych wydanych za kolejne lata od 2013 do 2016 r. Decyzje te organ odwoławczy przesłał Sądowi (na jego żądanie). Wynika z nich, że wydając je Prezydent opierał się m. in. o dane zawarte w informacji I-NRL złożonej przez podatnika. Takiej informacji brak w przesłanych sądowi aktach administracyjnych, a jest to dokument niezbędnych do zweryfikowania zasadności wznowienia postępowania w kontrolowanej sprawie w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, przy czym chodzi tu zarówno o akta administracyjne, jak i sądowe. W aktach sądowych znajdują się decyzje ostateczne, których dotyczyło kontrolowane postępowanie, natomiast akta administracyjne nadal pozostają niekompletne.
Należy także zwrócić uwagę, że zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organów podatkowych podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje organ podatkowy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ prowadzący postępowanie dowodowe jest gospodarzem tego postępowania i do niego należy decydowanie jaki materiał dowodowy powinien zebrać, aby wypełnić wynikające z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązki. W kontrolowanej sprawie organ pierwszej instancji w wydanych przez siebie decyzjach zmienił powierzchnię gruntów i budynków przyjętych do opodatkowania w porównaniu z powierzchnią tych gruntów i budynków wyszczególnioną w decyzjach uchylonych w wyniku wznowienia postępowania. Z uzasadnienia decyzji wydanych w trybie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, że podstawą tych zmian były ustalenia dokonane podczas kontroli rzetelności i prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości przeprowadzonej w dniach [...] – [...] lipca 2016 r. Jednakże ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli nie wynika na jakiej podstawie ustalono, że grunt o powierzchni [...] m2 jest położony pod częścią mieszkalną budynku, której powierzchnia wynosi [...] m2, ani dlaczego powierzchnia użytkowa budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej to [...] m2 a nie, jak przyjęto w uchylonych decyzjach, [...] m2.
Należy również zwrócić uwagę, że w uzasadnieniach decyzji organ pierwszej instancji powołuje się na ustne wyjaśnienia skarżącej z [...] lipca 2016 r. dotyczące różnicy między ceną zakupu nieruchomości a wartością wpisaną do ewidencji środków trwałych, w których jakoby skarżąca twierdziła, że różnica ta wynika z wyksięgowania części mieszkalnej budynku i to twierdzenie stanowi podstawę ustaleń przez kontrolujących powierzchni gruntu związanej z budynkiem mieszkalnym. Wprawdzie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, ale trudno uznać za dowód w sprawie rzekome ustne wyjaśnienia skarżącej, których w żaden sposób nie zaprotokołowano – ani w formie wyjaśnień, ani oświadczenia, ani w protokole oględzin, ani w protokole kontroli, tym bardziej, że w złożonych przez skarżących zastrzeżeniach do protokołu kontroli podkreślili oni, że po zakupieniu obiektu w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą "wyksięgowano mieszkanie i część gruntów na cele prywatne". Tej kwestii organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, mimo że dysponował dowodami przyjęcia środków trwałych do użytkowania nr [...] i [...] jak i raportem o środkach trwałych na dzień [...] czerwca 2016, powołując się w wydanych decyzjach na ustne wyjaśnienia kontrolowanej. Należy także zaznaczyć, że również w złożonych od powyższych decyzji Prezydenta odwołaniach skarżący podkreślali, że: "Z ewidencji środków trwałych jasno wynika, że wpisana jest o wiele niższa wartość, niż cena zakupu nieruchomości. Różnica ta wynika właśnie z wyksięgowania mieszkania i części gruntów.". Także organ odwoławczy kwestię tę pominął milczeniem. Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji będzie zobowiązany wziąć pod uwagę przedstawione wyżej wskazania, co do dalszego postępowania.
Brak ustaleń w powyższym zakresie (dotyczących sposobu amortyzacji nieruchomości w kolejnych latach przez skarżącą, nabytej wraz z małżonkiem, który działalności gospodarczej nie prowadzi) spowodował naruszenie przez organy obu instancji przepisów art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, a powołanie się na ustne wyjaśnienia podatnika, którym ten zaprzecza - naruszenie art. 121 § 1 oraz art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie organ odwoławczy, nie dostrzegając powyższych uchybień, powielając je a następnie utrzymując zaskarżone decyzje w mocy, naruszył również przepisy art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Należy też zaznaczyć, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe Sąd, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 P.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.
Naruszenia ww. przepisów proceduralnych przez organy obu instancji, jak i braki dokumentów w przesłanych Sądowi aktach administracyjnych, uniemożliwiły Sądowi wypowiedzenie się w kwestii podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Jednocześnie Sąd podkreśla, że organy w kontrolowanej sprawie nie mogły naruszyć przepisów art. 75 i art. 77 K.p.a., ponieważ postępowanie podatkowe (a takim jest kontrolowana sprawa) normują przepisy Ordynacji podatkowej, o czym stanowi jej art. 1 pkt 3, a nie przepisy K.p.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło