I SA/Po 10/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-03-30

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego i składać wniosek o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, ale mogąca być adresatem praw i obowiązków, posiada zdolność sądową i jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym może składać wnioski o przyznanie prawa pomocy, które są oceniane na podstawie przepisów dotyczących jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.
Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na trudną sytuację finansową. Spółka przedstawiła dane dotyczące kosztów utrzymania, wynagrodzenia pracownika oraz dochodów wspólników.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącej spółki adwokata. 2. Zwolniono skarżącą spółkę od wpisu od skargi powyżej określonej kwoty. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A s.c. A H, D M o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004r. postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej spółki adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. zwolnić skarżącą spółkę od wpisu od skargi powyżej [...], 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nr [...], w której określono wobec A s.c. A H, D M zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące [...] i ustalono za te miesiące dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Ta też spółka wniosła od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. To natomiast oznacza, że w myśl art. 25 § 3 w związku z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) spółka cywilna jest stroną postępowania w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do w.w przepisów, zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działalnie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Skoro adresatem zaskarżonej decyzji, więc podmiotem określonych w niej praw i obowiązków i zarazem wnoszącym skargę jest w niniejszej sprawie spółka cywilna, to ona występuje w tym sporze jako strona. Zatem tylko spółka cywilna może składać wniosek o przyznanie prawa pomocy, który powinien być oceniany w świetle przesłanek wskazanych w jednym z punktów art. 246 § 2 (dotyczących poza osobami prawnymi także innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) /por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2007r., sygn. akt II FZ 309/07/. Skarżąca spółka złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ze względu na złą sytuację boryka się z kłopotami finansowymi. Spółka poniosła stratę w wysokości [...]. Wobec trudnej sytuacji nie stać skarżącej na adwokata i opłacenie kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie majątkowym spółki wynika, że skarżąca nie posiada środków trwałych ani też środków pieniężnych. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że nie posiada środków trwałych, konto założone w B nie wykazuje żadnych obrotów. Koszty ponoszone przez spółkę w skali miesiąca wynoszą: czynsz [...], energia elektryczna [...], gaz do ogrzania w okresie zimowym [...], telefony [...]. Spółka zatrudnia jednego pracownika, którego wynagrodzenie wynosi [...] netto. Dochody wspólników kształtują się średnio w miesiącu w wysokości [...]. Do pisma skarżąca załączyła kserokopie zeznań podatkowych za [...] złożonych przez wspólników spółki oraz deklarację dla podatku od towarów i usług za [...], z której wynika, że podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyniosła [...]. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśniła, że pracownika zatrudnia od [...]. Obecnie spółka ponosi następujące koszty utrzymania: czynsz [...], energia elektryczna [...] i telefony [...]. Środki na koszty miesięcznego utrzymania, wypłatę pracownika i dla wspólników spółki za ostatni kwartał skarżąca dokonała ze środków własnych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomowcy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3). Na podstawie art. 246 § 2 cyt. ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie skarżąca w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w pismach uzupełniających ten wniosek wykazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi powyżej [...] oraz kosztów zastępstwa procesowego. Z oświadczenia skarżącej wynika bowiem, że w okresie zimowym ponosiła wyższe o [...] koszty przeznaczone na ogrzanie siedziby. Ponadto spółka zatrudniła w dniu [...] pracownika. W [...] skarżąca wykazała podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług w wysokości [...]. Skarżąca oświadczyła, że koszty wynagrodzenia pracownika, wspólników oraz koszty związane z utrzymaniem siedziby ponosi ze środków własnych. Zatem spółka dysponuje środkami pieniężnymi, z których powinna choć część przeznaczyć na koszty postępowania sądowego prowadzonego w jej indywidualnej sprawie i wobec tego zwolniono ją od wpisu od skargi powyżej [...]. Z uwagi na fakt, iż koszty zastępstwa procesowego są kosztami wysokimi ustanowiono dla skarżącej adwokata. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej spółki od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, istnieje możliwość, że będzie uzyskiwała dochody, które pozwolą na opłacenie tych kosztów. W sytuacji gdyby skarżąca nie była w stanie ich ponieść, ewentualnie gdyby mogła ponieść tylko ich część, to będzie mogła ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło