I SA/Po 10/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-08-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo uzyskiwania dochodu z umowy o pracę, znaczna jego część jest przekazywana w wyniku egzekucji na rzecz organu celnego, a pozostała kwota, po uwzględnieniu miesięcznych kosztów utrzymania, nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym, Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu dotyczącą podatku VAT. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Po oddaleniu jego wniosku przez referendarza sądowego i odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, skarżący złożył sprzeciw od postanowienia o odrzuceniu skargi oraz ponowił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący szczegółowo opisał swoją trudną sytuację finansową, w tym egzekucję komorniczą z wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu [...] sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. S. S., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r., nr [...]. Następnie złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w w.w. zakresie. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia [...] marca 2011 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał stronę skarżącą do uiszczenia należnego wpisu od skargi.
Pomimo powyższego wezwania skarżący nie uiścił wpisu, natomiast w dniu [...] marca 2011 r. do tutejszego Sądu wpłynął ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Sąd odrzucił skargę S. S. na w.w. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, uznając, że konsekwencji nieuiszczania wpisu nie mogą już zniweczyć dalsze wnioski o przyznanie prawa pomocy. Powyższe orzeczenie stało się prawomocne z dniem [...] maja 2011 r.
Z uzasadnienia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2011 r. wynika, że sytuacja, w jakiej znalazł się on od momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno - podatkowych ulega ciągłemu pogorszeniu. Zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło mu dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa. Skarżący wskazał, że prowadzona jest egzekucja z dochodów uzyskiwanych przez niego z wynagrodzenia za pracę. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z uwagi na rozdzielność majątkową nie posiada informacji dotyczących stanu majątkowego żony. Ponadto nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a z uwagi na brak majątku wspólnego nigdy nie nastąpił jego podział. Podał, że nie posiada samochodu osobowego ani też majątku ruchomego. Wnioskodawca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...] zł. Ponadto kwota stanowiąca 50 % wynagrodzenia netto zostaje co miesiąc odprowadzana w związku z zajęciem komorniczym na rzecz Izby Celnej w Poznaniu.
Na wezwanie Sądu z dnia [...] maja 2011 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. S. S. oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej i nie posiada samochodu osobowego. Wskazał, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...] zł, przy czym dojazd do pracy [...] zł, koszty leczenia i leki [...] zł, wyżywienie [...] zł. Podał, że zajmuje pokój w mieszkaniu syna i jego narzeczonej, pokój został użyczony mu nieodpłatnie. Oświadczył, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej i wobec tego żona odmówiła mu udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące jej sytuacji finansowej i majątkowej. Do pisma załączył kserokopię zeznania rocznego podatkowego za 2010 r., z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...] zł. W oparciu o powyższe dane postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w w.w. zakresie. Powyższe orzeczenia zostało przez skarżącego zaskarżone w sprzeciwie z dnia [...]czerwca 2011 r.
Mocą zarządzenia z dnia [...] czerwca 2011 r. wnioskodawca został wezwany przez Sąd do wykazania okoliczności z art. 246 § 1 P.p.s.a. poprzez przedłożenie szeregu szczegółowo określonych przez Sąd dokumentów, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o dotychczasowe dane. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przedłożył Sądowi: kartę wynagrodzenia pracownika, pismo Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z informacją o wysokości wynagrodzenia, kopię zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z wynagrodzenia oraz oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów. Ponadto wskazał on, iż nie posiada rachunków potwierdzających ponoszone koszty dojazdu do pracy, zakupu lekarstw i ponoszonych kosztów leczenia, przy czym wyjaśnił, iż miesięcznie wydaje na leczenie i lekarstwa ok. [...] zł, które to środki są wygospodarowywane z osiąganego dochodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej - P.p.s.a.) w razie złożenia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Mając powyższe na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącego - wynikającą z treści materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie - w świetle przesłanki, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., i stwierdził, że S. S. wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd przyjął zatem, iż zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym – poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawca uzyskuje wynagrodzenie miesięczne z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto, przy czym znaczna jego część (... zł – czyli ok. połowy wynagrodzenia miesięcznego netto) jest przekazywana w wyniku egzekucji na rzecz organu celnego tytułem spłaty długów celnych (łączna wartość długów: ... zł). W ocenie Sądu okoliczność ta powoduje, iż - przy uwzględnieniu miesięcznych kosztów utrzymania skarżącego (ok. ... zł) – należy uznać, że secundum rem nie jest on w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych niniejszego postępowania.
Przyjmując powyższe rozstrzygnięcie Sąd miał na uwadze – z jednej strony - treść ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., z której wynika, iż każdy uczestnik postępowania przed sądem administracyjnym powinien ponosić koszty związane z tym uczestnictwem. Z drugiej zaś strony Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy konieczność ponoszenia przez skarżącego kosztów postępowania w pełnym zakresie stanowiłoby dla niego barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło