I SA/Po 10/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-08
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba samotnie wychowująca dzieci, niepracująca i utrzymująca się z zasiłków socjalnych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych. Wnioskodawczyni, samotnie wychowująca dzieci, niepracująca i utrzymująca się z zasiłków, spełnia te przesłanki.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, jednak wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną: samotne wychowywanie dzieci, brak zatrudnienia, zarejestrowanie w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku oraz utrzymywanie się z pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku PW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I i II raty łącznego zobowiązania pieniężnego w podatkach od nieruchomości i rolnym za 2011r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
Skarżąca PW pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I i II raty łącznego zobowiązania pieniężnego w podatkach od nieruchomości i rolnym za [...].
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...].
Skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi. Podała, że jest osobą samotnie wychowującą dzieci w wieku [...], nie pracuje, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z pomocy opieki społecznej, otrzymuje zasiłek okresowy w wysokości [...] zł i zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł. Wskazała, że otrzymywane z zasiłku środki pieniężne nie wystarczają na utrzymanie jej i dzieci. Do pisma załączyła zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], że od dnia [...] jest osobą bezrobotną i nie przysługuje jej prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, kserokopię decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości [...] na miesiąc [...], kserokopię decyzji Wójta Gminy z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dzieci.
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą niepracującą, bez prawa do zasiłku, samotnie wychowuje dzieci w wieku [...] lat. Korzysta z pomocy opieki społecznej. Otrzymywane środki nie wystarczają na miesięczne utrzymanie. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi. Posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Poza zasiłkami nie posiada innych dochodów.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małymi dziećmi, które samotnie wychowuje. Wnioskodawczyni nie pracuje, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca razem z dziećmi utrzymuje się z zasiłków z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawczyni poza mieszkaniem i działką gruntu nie posiada innych składników majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło