I SA/Po 100/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: zwolnić Skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca KZ, reprezentowana przez ojca SS, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej rodzina nie jest w stanie sama utrzymać się i zmuszona jest do korzystania z pomocy opieki społecznej. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z synem M (data ur. [...]) i z synem O (data ur. [...]). Wnioskodawczyni posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość (pieczarkarnię), która jest obciążona hipoteką na rzecz banku. Skarżąca otrzymuje stypendium socjalne w wysokości [...], zasiłek rodzinny w kwocie [...], świadczenia rzeczowe w wysokości [...] oraz świadczenie pieniężne na zakup posiłku w wysokości [...]. Mąż Skarżącej otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...]. Skarżąca na miesięczne utrzymanie przeznacza [...], przy czym [...]. Do wniosku załączyła: zaświadczenia Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], nr [...], z którego wynika, że Skarżąca wraz z rodziną (mężem, synami oraz rodzicami) korzystają z pomocy ośrodka pomocy społecznej od miesiąca [...] do chwili obecnej oraz z dnia [...], z którego wynika, że Wnioskodawczyni w okresie [...] pobrała świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego w wysokości [...], kartę świadczeń zrealizowanych za okres [...], z której wynika, że rodzinie Skarżącej w dniu [...] i w dniu [...] wypłacono świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w wysokości [...], w dniu [...] wydano świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych o wartości [...]. Załączyła również kserokopię decyzji A z dnia [...] nr [...] o przyznaniu jej na okres [...] stypendium socjalnego w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami. Oświadczyła, że ona i jej mąż nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, mąż nie posiada również rachunku bankowego. Małżonkowie nie prowadzą pieczarkarni. Wnioskodawczyni nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, ponieważ studiuje stacjonarnie w A. Skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym poza dochodami wykazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzyskują innych dochodów. Mąż Skarżącej posiada nieruchomość w O, która jest przedmiotem egzekucji komorniczej, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawczyni podała, że powierzchnia nieruchomości, w tym pieczarkarni wynosi [...] ha. Powierzchnia działki gruntu, na której znajduje się jej dom wynosi [...] m2. Skarżąca wyjaśniła, że sprzedała nieruchomość położoną w miejscowości B w dniu [...] za kwotę [...]. Podała, że przeciwko niej prowadzona jest egzekucja na łączną kwotę ok. [...], wyegzekwowane zostało do tej pory [...] złotych. Przeciwko mężowi prowadzona jest egzekucja na kwotę ok. [...], przy czym na razie nic nie wyegzekwowano. Do pisma załączyła kserokopie: umowy z dnia [...] nr [...] o warunkach odpłatności za studia stacjonarne w A, umowy sprzedaży nieruchomości położonej w B, gmina J sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu [...], Repertorium A numer: [...], zeznań rocznych podatkowych za [...], zestawienia transakcji na rachunku bankowym Wnioskodawczyni prowadzonym w B za okres od [...], zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwanie do dobrowolnego wykonania w sprawie z wniosku C przeciwko mężowi Skarżącej, wezwania Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] do zapłaty należności z wniosku C przeciwko Skarżącej. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, razem z mężem ma na utrzymaniu [...] małoletnich synów. Wnioskodawczyni nie pracuje, studiuje na studiach stacjonarnych, otrzymuje stypendium socjalne w wysokości [...]. Mąż Skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...]. Skarżąca i jej rodzina korzystają z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek rodzinny, zasiłek celowy i świadczenie rzeczowe. Uzyskiwane dochody i świadczenia z pomocy opieki społecznej w całości są przeznaczone na miesięczne utrzymanie. Ze środków tych Skarżąca nie jest w stanie poczynić oszczędności, z których mogłaby choć w części ponieść koszty sądowe. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.